Quaestio 2

¶ Distinctionis vigesimesecunde. Questio secunda.

IN HAC SECVNDA questione quaerit vtrum confessor in quocumque casu teneatur celare peccatum sibi in confessione detectum. Et facit duos articulos. In primo queritur de obligatione secreti. In secundo qua pena debet puniri qui reuelat.

¶ QVANTVM AD PRIMVM Notissimum est quod tenemur confessionem celare: sed quam ob causam est controuersia inter doctores. Nam Richardus dicit quod eadem persona vere affirmare potest aliquid in persona alterius loquens quod vere negat in persona propria loquens. Patet / angelus loquens Moysi in persona dei vere dixit. Ego sum verus dominus deus tuus. Exodi vigesimo. quod vere negasset in persona propria loquens. ergo a simili homo representans personam dei in foro confessionis vere potest aliquid affirmare quod ex / tra illunforum potest negare vere quando loquitur in persona propria: sed confessoraudiendo confessiones non est nisi vicarius dei. ergo non scit peccata secreta nisi in per sona dei. ergo quicunque reuelat peccatum sibi notum per confessionem mentitur: Sed lege nature quilibet cenetur vitare mendacium. ergo lege nature quilibet sacerdos tenetur non reuelare confessionem. Ratio richardi est quia confessor non scit nisi in psona dei ergo si dicat se scire in persona propria mentitur. Doct. impugnat illam rationem. & arguitur sic / licet sacerdos vt vicarius dei sciat & cognoscat peccatum confitentis cognoscit tamen in persona propria quia in persona propria est vicarius dei. nam sacerdos eodem modo cognoscit peccatum confitentis quo absoluit confitentem a peccato / sed in persona propria absoluit illum apeccato / ergo in persona propria cognoscit peccatum illius. Et ratio do. prima fronte videtur satis apparens quia absoluere quocum que modo absoluat videtur presupponere cognitionem peccati. ergo eodem modo cognouit quomodo ipse absoluit. quod sacerdos absoluat in propria persona. Patet sacerdos. absoluit solum ministerialiter & non principaliter & si diceret absoluo istum principaliter mentiretur. ergo sacerdos non solum absoluit vt in persona dei. Consequentia tenet / quia si solum absolueret in persona dei eodem modo cum sicut angelus loquebatur Moysi / ergo cum sacerdos absoluat solum ministerialiter & non potest sedicere aliter se absoluisse nisi vt hec personahabens tamen officium & ministerium abipso deo in pria absoluit sicut sacerdos inmpropria persona consecrat / ministerialiter tamem / ergo etiam vt in persona propria absoluit ministerialiter & cognoscit vt sigularis pearsona.

¶ Doc. consequenter veniens ad punctum rei ponit quinque conclusiones pria. Quilibet sacerdos celare peccatum sibi in confessione detectum tenetur lege nature. patet quilibet lege charitatis tenetur aliis facere quod velit sibi fieri in simili casu & aliis non facere quod nolet rationabiliter sibi non fieri. Hocest vnum preceptum legis nature. Hoc supposito arguitnr sic / quilibet nolet peccatum suum alteri manifestum in secreto & vt secretum rationabiliter manifestari. ergo ille cui est manifestum peccatum vt secretum tenetur non manifestare. Patet sic / rationabiliter quod libet tenetur & potest velle famam suam conseruare. Patet in ecclesiastico. curam habe de bono nomnine. & ratio est / quia bonum nomen vt dicit sapiens: melius est quam diuitie multe. ergo cum ad proditionem peccati sequitur diffamatio peccantis quilibet rationabiliter vult suum peccatum manifestari / & hec est ratio precipua doctoris inter cete ras. Secunda ratio / quilibet lege nature tenetur esse fidelis & fidelitatem seruare / sed reuelare peccatum secrete commissum est in fidelitas. ergo qui reuelat est infide lis. Et tertia ratio coincidit cum secunda / quilibet tenetur seruare quod rationabiliter promisit sed confessor promisit saltem virtualiter celare peccatum sibi in confessione detectum ergo lege nature obligatur ad illud secrete tenendum.

¶ Quarta ratio / congregatio Christianorum est vnum corpus / & ille quod est caput & presidet debet infiuentiam in menbris que subiiciuntur. superior autem est hie rarcha qui potest consulere & reconsiliare sed qui detegit peccatum auditum in confessione secludit viam qua membra accedent ad caput vt recipiant influentiam ab illo quia ceteri alias nolent confiteri si detegeretur peccatum. igitur.

¶ Iste rationes equaliter concludunt quod non licet reuelare secretum. & tamen apparet quod aliquando sit licitum puta in casu in quo ex non reuelatione sequitur maximum detrimentum boni communis & exreuelatione sequitur bonum ipsius cuius secretum reuelatur puta quando reuel atur persone que potest prodesse & non obesse sed de hoc in quinta conclusione.

¶ Alia difficultas. vtrum liceat reuelare peccatum auditum in confessione non reuelando personam. Et secundo. vtrum liceat reuelare peccatum auditum ab impenitente puta ab eo qui confitetur se velle occidere actualiter & perstat in actuali proposito. Notum est quod non absoluitur cum ponat obicem per actuale peccatum. Quantum ad primam difficultatem habetur quod potest confessor querere consilium a peruidentioribus dummodo non detegat personam. & hoc est licitum de peccatis quam reuelantur pro consilio habendo. vnde licet reuelare peccatum sed non reuelare peccatum confitentis copulatim.

¶ Quantum ad secundum de illo qui confitetur suam obstinationem. an liceat sacerdoti reuelare alteri vt caueat ab illo / vt sortes presbyter audit a platone in confessione quod decreuit interficere Ciceronem & quod interficiet si possit / an liceat sorti sacerdoti dicere Ciceroniquod caueat a platone:?

¶ Panormitanus in capitulo omnis vtriusque sexus circa finem dicit quod sic. Ratio sua est / quia secretum confessionis non est nisi de peccatis preteritis & non de futuris / sed plato non reuelauit peccatum preteritum sed futurum / ergo hoc est licitum Veruntamen hoc non placet theologis dicentibus regulariter quod non licet illi sacerdotireuelare Ciceroni peccatum platonis. & ratio est que est solutio rationis panormitani. non potest reuelare peccatum futurum quin reuelet peccatum preteritum sibi detectum in confessione scilicet propositum quod habebat de occidendo prius sed nunquam licet peccatum preteritum nec dicto nec signo reuelare. igitur. Vnde quod iustum est iuste exequeris / & non possum impedire mortem ciceronis nisi contraueniendo legi naturali deseruando secretum vt secretum est igitur

¶ Secunda conclusio. Seruare secretum auditum in confessione est de lege positiua diuina. patet / eodem precepto quo nobis precipitur confessio precipitur ne secludamus viam aliis de adimplendo preceptum illud de confessione / sed precepto positiuo diuino precipitur nobis confiteri. ergo precipitur nobis ne secludamus aliis viam de ad implendo preceptum illud sed reuelare confessionem quantum in se est / est secludere aliis viam de adimplendo preceptum illud / igitur. Vnde sicut est de lege positiua diuina semel confiteri peccata sua: ita est etiam de lege diuina positiua peccatum in confessione auditum non detegere.

¶ Tertia. illud est de lege positiua humana immo precipitur lege positiua sub pena temporali id est degra¬ dationis & retrusionis in carceres. patet in capitulo omnis vtriusque sexus.

¶ Quarta quis tenetur & quid cui & quando / dicit doctor. quantum ad quis non solum confessor sed ille cui reuelauit confessor tenetur celare. Ratio est / quia si quis aliquid rranstulerit in alium in quo nichil habebat iuris non licebit alteri illa re vti / quia nihil iuris habec in ea / sed sic est quod confessor nichil habet iuris ad transferandum cognitionem peccatisecreti alterius in alterum. ergo si transtulerit de facto nec ille in quem transtulit habet aliquid iuris vt transferat in cognitionem alterius tertii / & sic consequenter.

¶ Vltra dicit / nec ille qui audiuit vel malitiose vel non malitiose nec illi licet peccatum detegere. Dicit vlterius quid non licet detegere scilicet omne quod est in confessione dictum ratione cuius detectionis peruenitur in cognitionem peccati / potest enim detegere nomen confitentis & patriam &c. sed non est ratione cuius potest deuenire in noticiam vel probabilitatem peccati & peccantis. Dicitur quando id est nullo tempore. Dicitur cuiid est nulli quia est de lege nature & iure diuino. Vnde nec papa nec tota ecclesia potest precipere alicui vt reuellet peccatum detectum in confessione.

¶ Consequenter in quinta conclusione inquirit de aliis secretis scilicet de illo quod reuelatur alicui non vt sacerdoti sed vt amicotamem sub secreto. vtrum teneatur in illo casu illud celare:

¶ In ista parte videtur doct. dicere quod quilibet cui aliquid detectum est vt secretum & non sciens alia via quam secrete quamuis non sit dictum in confessione quia talis non est sacerdos tenetur tamen in omni euentu illud secretum celare / & hoc lege naturali. Patet per ratio nem in prima conclusione adductam. qui libet tenetur alteri facere quod vellet sibirationabiliter fieri. sed quandocunque quis detexisset alicui suum peccatum rationabiliter vellet illud teneri secretum. ergo quilibet alter etiam tenetur hoc facere de peccato sibi detecto vt secreto. ergo propter quancunque circunstantiam non potest homo licite reuelare detectum in secreto nisi alia via sciat. Verumtamen est magna apparentia deopposito. Sit sortes qui dixit mihi suum propositum quo vult prodere totam ciuitatem vel destruere fidem catholicam / non sub sigillo confessionis non occurrit michi nec est possibilis aliqua via michi ad impediendum nisi prodendo ipsum si enim esset alia via teneor alia via procedere apparet in illo casu quod non solum licite possum. Immoquod teneor prodere illum. Ratio est / plus obligor ad bonum commune quam ad bonum parti culare sortis etiam iure naturali puta ad conseruandum famam eius. ergo si ita sit quod simperplexus inter illa duo vel quod permittam bonum commune destrui vel quod aufferam famanab isto potius debeo flecti ad primam partem quam ad secundam. quia quandocumque sunt duo precepta que non possunt simul obseruari oportet facere oppositum minoris precepti. ergo cum preceptum de seruando bonum commune magis obligat quam preceptum deseruanda famam sortis potius &c. Apparet ex alia ratione. scio quod sortes vult prodere ciuitatem non ex reuelatione sua sed alia via scio & est michi secretum & solus cognosco in tali casu si nolit obtemperare mee monitioni teneor detegere & regulariter tenent doct. Vt de fontibus in quolibetis / ergo siego suam ex reuelatione teneor etiam detegere.

¶ Dices si promisi ei non reuelare videtur quod tunc non possim. Dico quod illa promissio est de opposito precepti. Ideo rescindenda / ergo non obstante illa promissione apparet quod teneor detegere. & breuiter quantum ad istam materiam apparet michi quod si quis reuelaret michi peccatum suum & non detegere sit causa destructionis boni communis aut fidei catholice si non sit reuelatum sub sigillo confessionis quod possum detegere & itatenet Occam in dya. sed si peccatum sit futurum dicit Panor. quod potest & est bona apparentia pr eo sed regulariter omnes theologi tenent oppositum. Ideo teneo cum ipsis. Dico tamen vltra quod si detexit extra forum penitentiale michi suum secretum quod vult prodere ciuitatem non obstante qua cunque promissione facta de non detegendo teneor detegere. Vnde non est precise de lege nature quod teneor non detegere secretum propterea quod non vellem rationabiliter alterum meum detegere secretum. nam si vellem prodere ciuitatem irrationabiliter vellem quod alter non detegeret. Dico secundo quod peccata in confessione teguntur quo ad deum / non est ex hoc precise quia sunt tecta quo ad deum quia quamuis alter non sit penitens non licet detegere ergo secretum sigilli confessionis non est precise ex hoc quod peccata teguntur quo ad deum. Tertio dico quod tale secretum est eodem iure preceptum quo iure est confessio. Hoc tenet expresse Durandus in hac questione scilicet iure diuino positiuo est obligatio declaratione talis secreti. Preuiter dico sit sortes cui detectum est peccatum in confessione sortes non solum renetur illud tenere secretum quia sibi dictum est secrete quia non magis obligatur ad non detegendum qua non sacerdos sub sigillo secreti. sed quia dictum est sub secreto sacramenti quod est preceptum diuinum positiuum ex institutione dei. Ideo tale secretum confessionis est iure positiuo diuino celandum. hinc est quod ius positiuum diuinum in omni euen tu obligat ita quod nunquam licet detegere secretum illd.

¶ Resolutio huius articuli est quilie bet peccatum sibi detectum in confessione tenetur celare & hoc lege nature quia tenetur ad omne illud faciendum proximo quod in simili casu vellet sibi rationabiliter fierised rationabiliter vellet quicunque peccatum suum secretum alteri detectum celari & similiter ad seruandum promissum & non est ratio quod sacerdos scit vt deus sed vt homo quia scit sicut absoluit sed solum absoluit ministerialiter vt homo & non vt deus quia sivt deus posset dicere Absoluo te principa liter. Similiter habitum est quod est de iure positiuo diuino eodemmodo quo confessio est de iure positiuo diuino. Tertio quod est de iure positiuo ecclesiastico & humano in capitulo omnis &c.

¶ Quantum ad secun¬ dum de pena detegentium secretum debent degradari & incarcerari / illis autem qui detegunt peccatum commissum sub secreto sed non sacramentali nulla imponitur pena canonica / nisi quia incurrunt infamiam iuris quia efficiuntur calumniatores. Patet / omnis ille qui imponit crimen falsum / aut verum quod non potest probare dicitur calumpnia tor: quia postquam imponit publice tenetur publice probare: & omnis talis est infamis. id est ab omni testimonio postea repellendus & quando reuelat secretum confessionis debet degradari & excommunicari.

¶ Ab ARG VMENTA Vult probare quod sit illicitum in omni casu celare secretum confessionis. Patet sic. licitum est vnicuique renunciare iuri suo & precipue si non sit preceptum superioris in oppositum / nisi de consensu superioris: sicut episcopus non potest episcopatui suo renunciare nisi de consensu summi pontificis. sed sic est quod secretum confessionis est in fauorem confitentis. ergo qu confitetur potest renunciare suo iuri / & tunc confessor poterit detegere.

¶ Quantum ad primamppotenem. nego illam vniuersaliter / quia non possum licite renunciare iurinaturali quod habeo in comestibilibus & potabilibus / & vocatur dominium naturale ad sumendum rennecessariam ad sui conseruationem: sed illiiuri positiuo quod habeo super introductionem iuris naturalis possum renunciare. Secundo dico data maiore / quilibet potest renunciare iuri quod habet in aliqua resed quod teneamur prccatum secretum celare est de iure diuino / & naturali / & non est ius confitentis. & quantum ad hoc argumentum est controuersia / tamen dicit doct. qamuis ego licentiam conferam sacerdoti de reuelando meue peccatum secretum / adhuc non potest ipse licite reuelare / quia iure diuino tenetur illud celare & non p ossum dispensare quod sacerdos faciat contra ius diuinum. Hinc est quod ad preceptum pape & totius ecclesie non posset licite sacerdos auditum peccatum in confessione detegere. ergo non est solum de iure positiuo humano celare confessionem.

¶ Sed si confitens velit confessorem detegc re illud peccatum proptet aliquam vtilitatem / debet alia via ei manifestare quam in confessione puta dicendo commisi tale peccatum non dico tibi vt secretum / sed vt reueles tali. Iam confessor scit illud duabus viis. scilicet per viam confessionis / & per istam vian que non est confessio / in tali casu potest detegere peccatum. tamen non potest dicere ego scio in confessione sortem commisisse tale peccatum: sed isto modo / ipse sortes dixit mihi vt tibi dicerem. Dicit ergo doct. duo primum / si plato sacerdos precise sciat peccatum via confessionis / quacumque licentia sortis superueniente / & precepto etiam pontificis: aut vniuersalis ecclesic superueniente Plato non potest detegere. quia nullus potest dispensare quod detegat illud.

¶ Secundum dictum / si sciat duabus viis non potest detegere isto modo / scio per confessionem sortem commisisse peccatum.

¶ Tertio / potest in tali casu plato detegere se scire per aliam viam quam per confessionem / vt isto modo / scio sortem commisisse hoc quia dixit mihi vt tibireuelarem.

¶ Aliqui doct. circa hoc argumentum dicunt quod sufficit licentia data a confitente / declaratur hoc per simile / sortes habet rem platonis vt depositam / non est licitum sorti illam resn dare alteri. Immo dando committeret furtum / quia contractaret rem alienam ad aliquem vsum inuito domino. Immo hoc faciendo contraueniret iuri naturali. sed vt posset licite illam rem alteri dare sufficit neque requiritur aliud nisi licentia sortis: & talis licentia facit quod non amplius contrauenit iurinaturali de contractanda re aliena( vt dicit De palude allegando Thomam)lta sortes sacerdos habens peccatum alterius secretum commissum si interueniat platonis licentia qui ei commisit sub secreto non amplius remanet sub secreto. tunc dicit quod sortes potest detegere / sicutper licentiam illud quod erat depositum efficitur non depositum. eodem modo commissum secretum per istam licentiam superuenientem efficitur non secretum & tunc potest detegere. Veruntamen opinio doct. apparet securior scilicet quod per nullam licentiam superuenientem potest / quia ius diuinum & naturale est in oppositum. Ideo sinon sciat alia via semper remanet vt secretum / & non est in potestate alicuius postquam est iure diuino secretum facere quod non sit secretum.

¶ Secundo arguitur / illud quod est institutum pro charitate non debet contra charitatem militare. Immo quando accidit casus in quo militat contra charitatem illud non amplius obligat: quia propter hanc rationem dantur dispensationes in voto & iuramentis / sed sic est quod secretum confessionis est institutum pro charitate: & aliquando militat contra charitatem vt si per tale secretum non detegendo illud sequeretur destructio totius boni communis: aut fidei catholice / videtur quod tunc militaret contra charitatem / quia plus tenetur seruare bonum conmune aut fidei quam famam proximi. vt dictum est. Fateor antecedens / & nego minotem. lImmo semper militat contra charitatem. & ad perbationem dico quod iustum est iuste exequeris / iustum est seruare bonum commune & fidem sed iusta via. Vnde non possum licite fornicari aut adulterari propter bonum commune seruandum. Ideo quamuis ita foret quod ad non detegendum sequitur prditio boni conmunis / adhuc non possem detegere.

¶ Aliud argumentum sit sortes qui absoluit episcopum symoniacum non habet potestatem illum absoluendi. ergo tenetur confiteri illud peccatum / puta quod absoluit a symonia episcopum / & non potest alteri confiteri nisi detegendo symoniam episcopi vt supponitur. igitur.

¶ Simileargumentum de presbytero qui cognouit vnicam sororem suam que ingressa est adeum loco concubine / & postea soror illimet confitetur peccatum suum tenetur confiteri illud peccatum cum tali circunstantia: quia mutat speciem & non habet sacerdotem nisi illum qui cognouit illum habere vnicam sororem. ergo tenetur confiteri illud peccatum quod cognouit inconfessione.

¶ Quantum ad hoc argumentum. dico quod si non sit ei alia copia sacerdotis preterquam illius qui cognouit episcopum / & sororem quamuis esset in articulo mortis non tenetur. neque potest dicere: ego absolui episcopum a symonia quia reuelaret peccatum quod audiuit in confessione: sed solum debet confiteri sub quadam generali. tate. puta indisc rete absolui confessum michi in ita confitendo nullum peccatum reuelat. Similiter dicendum de alio casu. Sufficit dicere commisi adulterium / aut fornicationem Si autem habeat plures sorores potest dicere / commisistuprum aut incestum.

¶ Dealio qui debet ingredi nemus. Dico quod non licet / nec verbo / nec signo probabili / aut efficaci manifestare peccatum auditum in confessione. Ideo si non possit aliter euadere quam signo probabili manifestare confessionem tenetur rare nemus & potius sufferre mortem. sed hoc videtur durum / tamen sic est dicendum. Alia argumenta facilia sunt quare &c.