Quaestio 2

SEcundo circa eandem distinctionem quaero. quo peccato peccauit primus angelus: et ad quod genus vicii reducihabet.

¶ Respondetur per conclusiones: quarum prima est. Certum est primum angelum peccasse. patet ex praedictis.

¶ Secunda conclusio. nemo potest scire naturaliter quo peccato primo peccauit. patet hec conclusio. nemo nostrum scit vel pauci nostrum qui pecato prio peccauimus: sed sciamus nos peccasse et melius possumus hoc scire nobisipsis quam de aliis. igitr.

¶ Secundo sic arguitur: et ponam varias imaginatioes: quarum quaelibet potest defendi quod erat primum peccatum eius. nec rationes quas doctores adducunt aliquam earum excludunt. probabile est quod primus angelus peccauit primo peccato omissois no couertendo se ad deum ita cito sicut tenebatur: sed mansit in consideratione sui vel aliarum reru. et de omission e pura philosophi non loquuti sunt. et per consques ad nullum aliud genus ab omissione habet reductionem. De actibus positiuis sub quibus viclia continentur patebit ex peccatis capitalibus inferius in hoc secundo tangendis. Secundo defendi potest quod primum peccatum eius erat volitio / qua voiuit ese deo equalis quo ad substantiam. Certio: equalis quatum ad beatitudinem quam voluit habere sine meritis: vel nimis intensam. Quarto: quam voluit habere ante fine vie. Quito defenopotest quod prlimum peccatum eius erat nolle quo noluit eodeo subiectus: sed ess liber.

¶ Doctores procedunt seriose ad probandum quod nolle non potest est primus actus voluatis omne nolle presupponit velle: dicunt: et patet aucto ritate bti Anselini de casu omniaboli. c. lii. ponentis exemplum de auaro nummoetpane: supposito quod non possit hre panem nisi eum emat. Auarus habet nolle respectu illus panis. et hoc non nisi quia habet velle respectu nummi conseruandi. illud non vincit si apparet rationi bti Anselmi satisfecerimus. pro elus auctoritate non erimus angustiati. sicut doctores negant eum in suis materiis probabilibus. praeterea possum eum exponere: potissimum in hoc dicto: quia colorem habet.

¶ Et arguitur probando quod nolle poet esse primus actus voluntatis. et hoc sic. capio sortem venientem primo ad discretionem et in in primo instanti quo primo venit proponatur ci vnum obiectum displicibile. sortes potest habere nolle circa illud. quia voluntas sua est libera respectu illius obiecti libertate contradictonis: et non necessitatur elicere velle circa tale obiectum. ergo potest elicere nolle. sit a dicis. nult a. quia displicet sibi vel alicui quem diligit hoc non valet. ex libertate sua elicit nolle circa a. sicut quaerendo quare voluntas elicit velle circab non est dada alia ratio a libertate voluntatis. sic in proposito.

¶ Secundo arguitr ad idem aliquis actus idem praet ess velle et nolle respectu diuersorum obiectorum. et ille potest ess primus actus voluntatis. igitur. maior patet ex prima distinctione primi.

¶ Tertio sic arguitur. dissensus intellectus non praiesupponit aliquem assensum intellectus crgo nec nolitio presupponit volitionem. tenet consequentia. assensus et dissensus intellectus proportionantur prosequutioni et fuge voluntatis quae sunt volitio et nolitio. et atfcis patet. si primo praesentetur intellectui vlato ris hec / non quodliem est vel non est.

¶ Ad beatum Anselmum dico: cum suum dictum non probet: quid ad nos. non video in exemplo quin prodigus vel liberalis ex libertate voluntatis potest habere nolle primum actum latum in illum panennullum actum voluntatis ferendo in nummum. et sic potest aua rus ex libertate voluntatis sue. Secundo dico: ipse intelligit de volitione virtualitr quae nullum actum positum dicit vel interdum vel frequenter non refert. cum omnibus istis ponitur obex in doctorum probatione.

¶ Secundo: stant in alio fundamento non solidissimo s velle concupscentiepraesupponit velle amicitie. Uel le amicitie est amor obiecti cui volo bonum. Uelle concupiscentie est istius obiecti quod volo alicui amato. vt quando volo mihi btintudinem: btintudinem amo amore concupiscentie.

¶ Arguitr sic. idem actus numero potest esse amor concupiscentie et amicitie respectu diuersoru obiectorum. ergo amor amicitie non presupponitur amori concupiscentie.

¶ At dicis: ille ouplex amor virtualis praesupponit duos simplices ex quibus causatur. sicut noticia relatiua praesupponit duas absolutas extremorum. et ille saltem sunt prius natura.

¶ Secundo arguitur ad idem voluntatis presentato aliquo obiecto puta b / per intellectum in hoc instanti: voluntas non necessitatur amore amicitie amareb vel ergo voluntas potest velle aliquod bonum competere tali vel non. secundum est preter rationem. ergo dandum est primum. ponatur quod velit bonum equum possideri ab illo.

¶ Sed dicis. tunc iste in illo instanti amatur amore amicitie. modo amor amicitie est finis amoris concupiscentie. ergo ipsum precedit.

¶ Contra. non praecedit tempore vel instanti. et ad quamcumque prioritatem cause finalis confugias: probo intentum: ex illo quod primus an gelus ex sua libertate poterat velle beatitudinem sibi inesse in primo instanti sui esse: siue dicatur quod se dilexit quadam prioritate finali vel non per hoc quod dicunt appetitum btintudinis ess naturalem nichil habcent. quia per actum licitum poterat oppositum. Secundo vtuntur in probatione sua fundamento: quod dico ess falssum fundamendtum est hoc omnis actus voluntatis elicitus aut elicitur secundum affectionem iusticie aut secundum affectionem commodi. voluntas potest elicere aliquem actum inordinatum contra affectionem commodi. Doctor seraphicus labocat probare quod non poterat ess prlmum peccatum omissio.

¶ His visis patere arbitror quod non potest constare quis per quae doctores procedunt sunt suspecta. et consequentur erat prlinus actus demonis quo peccauit. et media sequitur: no est vtie lilla quaiestioe acti immorari. nec cosequeter insistere seriose ad quod genus peccatis suprimum peccatum reduci habet vel sub quo contineatur. in fine huius de peccatorum generibus loqui proponoex illis potes hoc deprhendere an primus actus secundum hanc imaginationem vel illam sub aliquo mortalium contineatur vel ad eorum aliquod reducatur. scimus August. xilii. de ciui dei oicere: hoc est quod fecit douauitates: ciuitate dei amor dei vsque ad conteptum. sui: et cluitate doiabosi amor sui vsque ad contemptum oei. ergo volult Aus. dicere omniabolus inordinate se amaulit: et tade in contemtum del descendit. ex quo non constat quod erat doiaboli primum peccm.

¶ Sic mede hac matia expediendo quero aliquaes dubitatiunclsas Pria est an lucifer erat supremus inter omnes angelos. . Secundo / an peccatum pormi ageli fuit occasio aliis peccaoi.

¶ Ad primam. sed anctoritate sacre scpriture de hoc non constat: beatus Greg. xxxii. moralium. et in omelia de centum ouibus dicit: quod erat omnium suprerumus: quod tenet magister in primo. c. huius distinctionis dicens: preterea scire oportet quandum sicut de maioribus et minoribus quidam perstiterunt: ita de vtroque gradum quidam corruerunt. inter quis vnus fuit omnibus aliis cadentibus excellentior: nec in ter stantes aliquis fuit eo dignior. Ad hoc introducit ilud ob. xil. ipose pricipiu viarum. vr. hinc vocatus est lacirer. et illund patet. ex pulcherrimis naturalibus accepit occasionem gloriandi inaniter et superbiendi¬

¶ Sed contra hoc arguitur per illud quod scribitur Ee. xxvili. delucifero. tu cherub extentus. sed cherubi non est suprermus ordo: sed seraphi secundum beatum ionysium. vii. c. angelice hierarchie. ergo non fuit de suprermo ordine angelorum.

¶ Respondetur: vocatur cherub propter splendorem scientie: non quod esset de ordine cherubi. sed seraphi. sed seraphi interpraetatur ardens in charitate. sed quia charitas edificat: sclentia sine charitate inflat. propterea a propheta vocatur cherubi et non seraphi.

¶ Ad secundum dicitur quod sic. Apoca. xii. Draco traxit secum tertiam partem stellarum. non quod eos cogere poterat ad peccadum. liberum arbitrium habebant. et resistere poterat more bonorum. sed ei consenserunt. propterea vocant angeli eius a chriso. Mat xxv. Ite maledicti in igne etnum qui paratus est ovabolo et angelie eius.

¶ Cotra hoc arguitur. omnes angeli mali tumidi quaesiuerunt excellentiam. modo tumidus mauult ess sub superlori quam inferiori. verum est ceteris paribus. sedputarunt maiorem libertatem et preemi nentiam sub primo angelo quam sub deo quem longe superiorem sciebant. analogiam accipito. Aliqui nobiles ferme equales peruo principi vel regi malunt ess sub eoquam sub rege potentissimo sub quo tranquiltius in vnitate vluere possent. sed non iudicant hoc ita clarum. quia parus rex / nec potest nec audet eos compescere quado libertate nimia vtuntur. magnus autem eos regeret.