Quaestio 1

¶ Libri Tertii Distinctionis prime. Questio prima Iohannis Maioris Theologi parisiensis. in Tertio sententiarum.

IN duobus primis libris conformiter ad ordinem magistri loquuti sumus pedeo quantum ad rationem sue naturalis perfectionis: et inquantum eius perfectio in creaturarum productione et conseruatione emicat. Superest nunc in hoc tertio loqui quonam pacto dei perfectio et misericordia in opere restaurationis reluceat. Et primo imo circa hanc primam distinctionem queram quinque. Primo de vnione ypostatica / circa quam duas: formabo questione. Prior erit: an vnio ypostatica sit relatio distincta a fundamento et termino: quia hoc tanquam rnethaphisicum in secunda quaestione praesupponitur. Secundo queram: an sit possibile solum verbum assumere naturam humanam in vnitatem suppositi vel persone. Tertio: an tres persone indiuinis possunt eandem naturam copulatiue et simul assumere. Quarto: an vna persona in diuinis possit plures naturas simul assumere. Quinto: an suppositum creatum possit terminare suppositalem dependentiam alterius substantie.

¶ Quo ad primam quaestionem scias circa eam varias extare positiones: quarum vna tenet vnionem esse relationem distinctam a natura humana: et consequenter methaphisice loquendo tenet relationem extrinsecus aduenientem distingui a fundamento et termino: non autem relationem in trinsecus aduenientem. Alia positio tenet quamlibet relationem distingui a fundamento et termino: siue fuerit intrinsecus adueniens: siue extrinsecus. Tertia positio communium nominalium nullam relationem ponit distingui a fundamento et termino. et licet superhoc in prima distinctione secundi non nichil loquutus fuerim: alia occurrentia materiam concernentia paucis expediam.

¶ Et pro materia clare eluenda ponam tres conclusiones. Quarum prima est: nulla est relatio distincta a fundamento et termino. Secunda conclusio: nulla est relatio extrinsecus adveniens. Tertia conclusio correlarie sequens tam ex prima quam ex secunda: vnio non est relatio: nature humane a verbo assumpte inherens. Quarta conclusio: vnio humane nature ad verbum est ipsa humana natura a verbo assumpta: et vnio verbi ad humanam naturam est ipsum verbum.

¶ Prima: conclusio probatur. similitudo non est relatio qualitati tamquam fundamento inherens: et si sic: nulla relatio fundamento inheret igitur. Assumptum patet: sit sortes albus parisii: et producatur in india ebur album de nouo. tunc in forte producitur similitudo de nouo: alia similitudo in ebore existente in india: queritur a quibus causis secundis producuntur iste due similitudines. dicis: aliorum more: a fundamento et termino vel a causis fundamenti et termini productiuis. Contra: sequitur quod aliquando agens naturale parisii producit similitudinem in in¬ dia: quod est inconueniens. Secundo sequitur: quod aliquid producit in remotum non agendo in propinquum: et tamen propinquum est capax talis effectus: quod est inconueniens.

¶ Secundo arguitur ad idem: cognoscat sortes bertham parisii que eat ad indiam tempore partus. in rerum natura producitur filiatio in filio platone: et paternitas in sorte. mirum est quod plato de nouo productus / partialiter producat paternitatem in patrem et filiationem in se: et pater: quem suppono dormientem producat in se vel in alium paternitatem vel filiationem: sed illa sequuntur ex aliorum dictis: igitur

¶ Tertio arguitur: vel paternitas eadem manet in sorte per totam vitam suam: vel non: si primum: accidens migrabit de subiecto in subiectum: cum sortes erit alius et alius numero ad variationem partium. si secundum / quandocumqe erit augmentum vel decrementum in partibus sortis erit alia et alia paternitas.

¶ Quarto arguitur: secundum istos eadem erit relatio numero inter duas habitudines: consequens est falsum: idem pater haberet paternitates quot sunt filii: quia ad multiplicatione terminorum multiplicantur relationes: et decem filiationibus in decem filiis decem paternitates respondent: ergo semper ad variationem fundamenti vel termini variatur relatio. quod sequitur patet sic: sortes distinguitur a platone: vocetur illa distinctio a. iam sortes distinguitur ab a. qula potest esse a non existente: ad desitionem termini. tunc sic: sortes distinguitur ab a quia potest esse sine hoc quod referatur ad a. ergo a. distinguitur a sorte. et tunc sic: vel alia distinctione a. distinguitur a sorte: vel seipsa. si alia. Contra: a per te non potest esse quin distinguatur a sorte etiam a. est relatio intrinsecus adueniens: ergo sua distinctio secum ydemptificatur. eodem modo argumentabor in b. Si dicas. a. distinguitur a sorte seispsa Contra: tunc a erit fundamentum et sortes terminus et. a. erit distinctio inter sortem et platonem: ergo ea dem erit relatio inter varias habitudines: quod erat probandum.

¶ Quinto arguitur paternitas est accidens sorti inherens: vel ergo est accidens extensum ad extensionem sortis: et in quocunqe est paternitas ipsum est pater: sed paternitas est in pede sortis: ergo pes sortis est pater. Dicis: paternitas est in toto sorte et in nulla eius parte: et non est accidens diuisibile. Contra subiectum diuisibile. et si de anima intellectiua stes capio brunellum patrem. sed quolibet accidens subiecti diuisibilis est diuisibile. Confirmatur hec ratio: similitudo albedinis est extensa ergo et paternitas in sorte. antecedens patet denominatio similitudinis conuenit toti et cuilibet parti: ergo illic rationabile est assignare similitudinem diuisibilem

¶ Sexto sortes habet plures filios: ergo illic paternitates sese intendunt: cum sunt in eodem subiecto primo: et si sic quelibet pars paternitatis est intensa: ergo sortes habens vnicum filium habet in se plures paternitates: ergo multipliciter est pater. Dicis: quantitas non est intensibilis nec accidentia respectiua

¶ Septimo arguitur: ex positione sequitur quod idem corruptum numero naturaliter potest reproduci: consequens est contra aristotelem secundo de generatione. Consequentia patet pe vnione partium: quando partes separantur et quando eedem reuniuntur redit eadem est omnino numero: quocunque redeunt eadem extrema: scilicet fundamentumet terminus redit eadem relatio numero. alioquin non erat eadem maternitas in diua virgine in resurrectione christi que erat in ea ante mortem filii: nec eadem filiatio in christo. scilicet

¶ Octauo arguitur contra beatam thomam: eadem paternitate pater refertur ad duos vel decem filios: ergo pari ratione sine vlla relatione inherente pater refertur ad decem filios.

¶ Nono arguitur contra beatum thomam et conterraneum simul per vna vnionem nature humane inherentem: verbum denominatur vnitum humanitati: et nulla relatio realis verbo inheret: et si hoc saluas per vnam relationem et quod nulla relatio verbo inheret: pari ratione potes hoc saluare sine vlla relatione distincta a fundamento et termino. Dicis: verbum non est capax relationis realis in ordine ad creaturam. Contra: habitudo totius ad partem realiter idemptificatur cum toto secundum vnum istorum: et tamen est habitudo in partibus in ordine ad totum distincta a partibus et tamen ab illa relatione fit denominatio mutua totius ad partem contra: et totum est capax relationis. quod ita sit patet: quandocunqe vnum extremorum non potest esse sine habitudine ad aliud tunc talis habitudo idemptificatur cum extremo ipso: propterea a relatio creature ad deum idemptificatur cum creatura exprima distinctione secundi: et tamen totum est capax relationis et si hoc saluas: puta habitudinem totius ad partem econuerso per vnam relationem vel sine relatione inherenti toti: pari ratione potes hoc totum salua re sine relatione

¶ Decimo arguitur: non est petenda pluralitas vbi paucitas sufficit primo phisicorum: sed omnia bene defenduntur sine relatione distincta a fundamento et termino: igitur.

¶ Undecimo arguitur: forma informatur materiam mediante informatione per te: queritur: vel illa infomatio immediate informat materiam sine alia informatione distincta: vel non si primum: pari ratione debes dicere quod forma materiam informat sine relatione distincta si secundum erit abyssus in infinitum in relatiouibus.

¶ Duodecimo arguitur: aliquis est magister sine relatione superueniente similiter famulus quam entitatem sortes recipit per hoc quod est magister parisiensis: vel quando sortes incipit esse dominus platonis. non oportet quod aliquid in se suscipiat et si hoc serues in aliquibus quae ad aliquid saluare id potes in omnibus.

¶ Secunda conclusio probatur: deus potest conseruare omnia absoluta in relatione extrinsecus adueniente sine relatione ipsa: hoc dicit vnus / istorum in decima distinctione quarti de situ: ergo idem erit in aliis praedicamentis in quibus est relatio extrinsecus adueniens: ergo potest esse secundum dei potentiam absolutam quod ignis calefaciat a quam sine calefactione actione quae est respectus ab omnibus absolutie distinctus: et sic sine calefactione passione ponendo solum absoluta: tunc erit calor productus in aqua calefacta: et ignis calefaciens: ergo inane est vltra illa ponere relationem a rebus absolutis distinctam

¶ Secundo arguitur: eadem est relatio intrinsecus adueniens et extrinsecus adueniens: ergo modus relationum est nullus: consequentia claret: probatur antecedens: relatio intrinsecus adueniens per te est illa que sic se habet quod ponitur positis fundamento et termino sed ex illo sequitur quod quam doitas ( vt it a loquar ) est relatio intrinsecus adueniens: quia res temporalis non potest esse etiam in quacumque distantia absque hoc quin ponatur talis relatio scilicet quam doitas

¶ Tertio arguitur: calefactio actio distinguitur a calefactione passione vel a suo fundamento vt notum est: et distinctio illa non distinguitur a calefactione illa: quia non potest esse sine illa beatitudine: et illa distinctio est relatio intrinsecus adueniens:

¶ Quarto arguitur: deus poterat produxisse priamum absqe hoc quod fuisset productus a lamedonte: et tunc non fuisset paternitas neque filiatio inter eos. ergo paternitas non est relatio intrinsecus adueniens. cum his rebus positis non de necessitate ponitur.

¶ Tertia conclusio ex prima sequantur: etiam ex secunda. quia licet conseruatio humanitatis ydemptificetur cum humanitate: vnio illa est relatio extrinsecus adueniens: quia vtrumque extremorum potest esse sine illa vnione: ergo si nulla est relatio extrinsecus adueniens nulla est vnio relatio.

¶ Quarta conclusio sequtur ex dictis cum vero noto. vnio humanitatis ad verbum non est relatio: nec vlla est relatio distincta a fundamento et termino: et illa vnio est aliquid: et non est ponendum quid aliud nisi ipsa humanitas: ergo vnio humanitatis ad verbum est ipsa humanitas.

¶ Contra primam conclusionem arguitur quandocunqe sunt duae res sic se habentes quarum vna manet alia non manente distinguntur realiter: paternitas et sortes qui est pater sunt huiusmodi: igltur

¶ Secundo arguitur: sint sortes et plato albl vt quattuor et simillimi in albedine: intendatur albedo in sorte non aucta albedine in platone: tunc sic: hec albedo intenditur: hec albedo est similitudo sortis ad platonem: ergo similitudo sortis ad platonem intenditur: conclusio est falsa. consequentia sillogismus expositorius bonus: et maior est vera: ergo minor est falsa.

¶ His duabus rationibus in prima distinctione secundi respondeo et aliis. nunc autem his solum breuiter respondeo ne forte secundus non veniat in manus realium in quas hic liber incidet. Ad primum dico si imhoc argumento confidas concludit contra te quod tu distingueris a te sedente vel comedente. Secundo dico: maior: est falsa implicatiua. si vnquam sint due res quarum vna manet et alia non manet non est possibille quod sint distincte: si ponas non idem. / in maiore: et eam ad bonum sensum verificare niteris: conclusionem in eodem sensu concedendam habes.

¶ Ad secundum argumentum expositorium: concedo vtramque premissarum: qula vtraque est vera: nego quod conclusio est falsa: cum ex premissis veris peducatur. nunquam falsum extra reflexiuas: ex solo vero deducitur in bona consequentia. similitudo sortis ad platonem intenditur: sed remittitur similitudo sortis ad platonem.

¶ Contra quartam conclusionem est arguitur: quocunqe absoluto intellecto non intelligitur perfecta ratio vnionis: intellecta humanitate in se non concipitur vnio: similiter verbo solo intellecto non concipitur vnio: et ita quocunque absoluto intellecto: ergo illa vnio est relatio.

¶ Secundo arguitur. humanitas vnitur ver¬ bo vnione: et humanitas non vnitur verbo humannitate: ergo hec vnio non est humanitas. Tertio: non est possibilis transitus de contradictorio in contradictorium sine acquisitione noue rei vel deperditione antique: quia non est maior ratio quod vnum extremum contra dictionis verificetur vno tempore quam alio nisi per noue rei acquisitionem vel antique deperditionem: sortes nunc non albus numquam efficitur albus sine productone noue albedinis: nec desinit esse albus sine deperditione albedinis

¶ Ad primum dico: licet nulla sit res absoluta vel respectiua nisi quia per terminum absolutum vel respectiuum significata: non obstante ad aliorum intentionem loquendo dico: absolutis rebus intellectis completa ratio vnionis non intelligitur: vt pote cum intelligamuss quomodo humanitas est a verbo assumpta: sicut in simili quocumque absoluto intellecto non intelligitur completa ratio equitis. qui eques dat intelligere in suo connotato equum: pro homine tamen supponit connotando quod certo modo se habeat in ordine ad equum. sic vnio nature humane supponit pro natura humana connotando quod taliter se habeat in ordine ad verbum: sed de modo quomodo se habet est difficultas nominali et realicommunis.

¶ Ad secundum in xvi. distinctione secundi et in i. distinc. secundi et pluries respondimus

¶ Ad tertium nego maior est: virga erecta fit non erecta: sed curua: per solum motum localem: et probabile est quod solus motus localis non distinguitur a mobili. pariforma res naturalis fit artificialis: vt ligna mercurius: archa: vel scannum: et tamen res artificialis nichil aliud est quam res naturalis: vel res naturales simul iuncte. similiter sortes est acceptus a deo et deo gratus sine gratia creata: si deo placeat: absque hoc quod deus sit ei propinquior: cum deus est vbique. similiter sortes potest esse gratus loquendo de gratia creata sine productione nove gratie: vt si gratia sit presens anime sortis et ei non inhereat. Similiter sortes non albus potest esse albus sine productione albedinis: vt si albedo sit praesens sorti et ei non inhereat: et postea faciat deus albedinem sorti inherere: potest aliter et aliter se habere. crebriter est transitus omne contradictorio in contradictorium nulla mutatione facta in re: vt vides de nummo qui ad voluntatem regis valet a. et ad eius nutum destituitur quod non valeat a.

¶ Quarto arguitur: sequitur er dictis quod eadem res numero esset duo opposita quod est inconueniens: quod sequatur patet sic: per eandem albedinem sortes est similia platoni albo et dissimilis ciceroni ethiopi.

¶ Quinto in possibile est quod de eisdem rebus precise habeantur conceptus alterius rationis: sed si nullum absolutum esset in mundo preter duas albedines anima adhuc potest habere conceptum albedinis et conceptum similitudinis: ergo est aliqua entitas preter absoluta.

¶ Ad quartum nego quod similitudo et dissimilitudo opponantur: non relatiue quia similitudo non est dissimilitudiinis similitudo: nec opponuntur contrarie cum dicuntur de eodem est respectu diuersorum: propterea in praedicamento quantitatis dicit aristo. magnum et paruum non contrariantur: non opponuntur priuatiue nec contradictorie nec sunt plures oppositiones incomplexe ex post praedicamentis

¶ Ad quantum: dico quod maior est falsa. concipio aliquid absolute in se et connotatiue: et sic sunt conceptus non sinonimi: esto quod conuertibiles. patet de conceptibus harum vocum: ens: idem.

¶ Sexto arguitur: impossibile est eandem rem esse ad se et non esse ad se: absolutum est ad se: relatiuum non est ad se sed ad aliud: igitur.

¶ Septimo arguitur: ad relationem non est per se motus quinto phisicorum ad fundamentum relationis est per se motus: igitur.

¶ Ad sextum: concedo maiorem est: sed distinguo secundam propositionem minoris: scilicet quod relatio non est ad se: si subiectum capiatur significatiue ipsa est falsa. relatio est res absoluta eo modo quo relatiuum et absolutum rebus conceduntur: et per consequens est ad se ea ratione qua est res absoluta: sed ratione relationis refertur ad aliud.

¶ Ad septimum dicitur quod ad relationem non est per se motus. quod nunc est simile vel dextrum potest fieri dissimile et sinistrum sine sui mutatione: puta per mutationem alterius: non sic ad qualitatem quantitatem et ad vbi: propterea dicit aristo. in. v. phyisicorum: solum ad tria praedicamenta est per se motus.

¶ Octauo arguitur. iii. phisicorum commentator dicit commento secundo quod relatio est vna dispositio existens inter duo quae ad inuicem referuntur. et quod est quoddam interuallum inter illa: et xii. methaphisice. commento nono dicit: quod relatio inter omnia praedicamenta est esse debilioris Respondetur commentator intelligit per primum dictum quod relatione aliquid refertur ad aliud: hoc est ad se vel ad aliud. esse hominem est aliquid: dato quod nihil. extrinsecum sit. similiter esse quantum vel quale: non sic est aliquid simile diuersum: pater vel filius: sed requiritur consideratio et habitudo eius ad aliud: non quod sit habitudo talis distincta a re taliter se habente. per secundam auctoritatem intelligit relatio habet debile esse: quia habetur suam denominationem per habitudinem ad aliud vel ad se relatiue: non sic de absolutis.

¶ Nono arguitur: auctoritate augu. vii. de trini. ca i. dicentis omnis essentia quam relatiue dicitur est etiam aliquid excepto relatiuo: et si essentia relatiue diceretur: essentia ipsa non esset essentia: v. de trini. ca. iiii. in rebus creatis atque mutabilibus quod non secundum substantiam dicitur restat vt secundum accidens dicatur.

¶ Respondetur Augustinus non vult habere quod in patre in diuinis sit essentia diuina que nullo modo est pater: nec quod essentia diuina et paternitas patrem constituant. sed vult quod deus est pater: est pater dicitur de eo in orine ad aliud: scilicet in ordine ad filium: deus et essentia dicuntur in ordine ad se: et sic non solum est in ordine ad aliud: sed est aliquid ad se

¶ Ad secundam auctoritatem dicitur: accidens capitur secunde intentionaliter vt in prima distinctione secundi diximus. aliquod predicatum non dicitur de aliquo nisi respectiue ad aliud: et hoc dicitur relatiuum: respectiuum: vel relatio: vt exemplificat augu. vii. de trinitate. capi. i. dicens: seruus: arra: iumentum. aliquod predicatum dicitur sine relatione vlla: vt homo: animal: mula. sed dicis: omnia isto modo erunt ad aliquid quia quelibet res est causa vel effectus conseruans vel conseruatum contra aristotelem iiii. metaphisice dicentem non omnia sunt ad aliquid.

¶ Respondetur: quelibet res est eadem vel diuersum et ad aliquid: sed non omnes termini sunt in predicemento relationis. Se¬ cundo aristo. illic loquitur contra antiquos qui dixerunt quod omnia que apparent sunt vera ex quo sequitur quod nulla res esset aliquid ad se vt homo vel lapis et esset illud quod apparet quod illic reprobat philosophus. et hec de questione.