Quaestio 2

CIrca hanc primam distinctionem queritur an natura humana per vnionem ipostaticam est personata in solo verbo ratione cuius verbum est homo

In hac quaestione primo significatione duorum vocabulorum aperiam. Secundo conclusiue ad questionis titulum respondebo. Natura in proposito non capitur sicut secundo phisicorum pro materia vel forma: sed tantum valet sicut ens: et sic capiunt loquentes cum inquirunt an deus potest assumere quancunque naturam ipostatice. quaelibet res mundi est singulare: prime intentionaliter capiendo singulare vt patet ex dictis in tertia distinctione secundi: sed de supposito non omnes conueniunt.

¶ Aliqui dicunt sicut requiritur hecceitas vel sorteitas in sorte: per quam distinguitur ab aliis rebus: que sorteitas realiter est sortes et formaliter ab eo distincta: ita est quedam res positiua sorti vel alteri rei suppositabili superueniens: per quam res illa dicitur suppositum: et aliqui ponunt rem illam superadditam esse relationem: aliqui qualitatem. sed cum omnem relationem negem ad sensum aliorum: vt ex questione praecedenti patuit non concedo vllo modo differentiam indiuidualem aliquo modo formaliter distinctam a re: ad hoc quod ipsa distinguatur ab alia: vt ex tertia distinctione secundi patuit. sequitur quod natura assumpta a verbo careret illa entitate positiua. et vlterius sequitur quod natura illa non potest a verbo dimitti quin habeat illam entitatem superadditam. Dicis immo erit non persona: si non habeat hanc entitatem superadditam. Contra: cum est natura completa intellectualis non assumpta est sufficienter persona

¶ Alii dicunt suppositum et persona ex negationibus constituitur: et ad bonum sensum hoc intelligi potest. et licet doctor subtilis dicat se inter illas duas vias mediare: idem in sententia cum secunda ponit. Ad persone intelligentiam: dicit triplex est dependentia. quedam actualis: quando aliquid actualiter dependet. secunda aptitudinalis: et sic quaelibet natura habet naturalem aptitudinem ad dependendum in proprio supposito. humanitas tamen christi non est violente in verbo: quia habet dependentiam potentialem ad verbum. et potest dari analogia: quando graue mouetur sursum ad fugiendum vacuum: illud non fit violente. negatio prime dependentie non sufficit ad personam: sed negatio vtriusque simul negatio tertie dependentie non inuenitur in creatura. licet recte intelligat illud: et est sermo de vocabulo dico quod quaelibet humana natura est apta nata dependere a verbo vel suppositari in se: suppositum non distinguitur a natura habente suppositum. eadem res est natura suppositum et persona tam realiter quam formaliter: licet non sint termini conuertibiles: humanitas a verbo assumpta actualiter aptitudinaliter et potentialiter dependet a verbo: sic natura mea actualiter non dependet: nec violente sum persona: res proprie non inclinatur ad propium suppositum vel personalitatem. res proprie inclinatur ad extrinsecum et ad suam perfectionem: vt aqua ad frigus: graue ad centrum. modo suppositum nature idemptificatur cum ipsa natura. Preterea res facilius explanari potest logice loquendo. Dico suppositum est terminus connotatiuus de materiali significato pro aliquo supponens: connotando de formali quod res illa pro qua supponit non est pars alterius: nec nata est alteri inherere: nec ab alio sustentata nec aliud informare vel informari. tria connotat: quod non sustentetur ab alio etc. et sic ad bonum sensum terminus suppositum tres negationes importat: sicut pauper negationem importat: connotat defectum opum. persona est suppositum intellectuale secundum illud boecii in libro de duabus naturis contra nestorium dicentis: persona est rationalis nature indiuidua substantia.

¶ Ex hac diffinitione infero propositiones prima: licet quaelibet pars sortis sit natura: non tamen est suppositum.

¶ Secundo sequitur: anima separata non est suppositum: quia habet naturalem inclinationem ad informandum hoc richardus in iiii. de trinitate concedit

¶ Tertio sequitur: humanitas assumpta a verbo non est suppositum

¶ Quarto sequitur: omnia persona eset suppositum et non econuerso: asinus est suppositum et non persona solus deus: angelus: et homo non assumptus: est persona.

¶ Quinto sequitur: aliquid incipit esse suppositum: quando nullum suppositum incipit esse. hoc correlarium patet. per abscissionem digiti sortis: residuum est suppositum: et prius non erat suppositum. pari forma aliquid desinit esse suppositum: quando non desinit esse. Et ex illo sequitur hec consequentia est nulla: a incipit esse suppositum: ergo a incipit esse aliquid. licet omne suppositum sit aliquid.

¶ Sexto sequitur: humanitas assumpta a verbo non est persona: patet non est suppositum: ergo non est persona: a superiore ad inferius negatiue sine errore vllo

¶ Septimo sequitur: aliquid potest assumi in vnitatem suppositi: et non ad vnitatem persone: patet de asino: non quod asinus assumptus sit suppositum: sed ad sensum communem de quo post hac erit mentio.

¶ Octuo sequitur: aliquid suppositatur supposito proprio: aliquid suppositatur supposito alieno: primum patet de sorte. secundum de humanitate assumpta a verbo

¶ Nono sequintur: stat nullum suppositum creatum esse in mundo et nullum ens desinere esse: patet si supposita assumantur a deo.

¶ Decimo sequitur: suppositum et non super positum esse eiusdem est speciei: et suppositum ex non suppositis componi. sortes ex materia et forma componitur quarum nulla est suppositum.

¶ Ultimo & sequitur: quod omnis persona et suppositum: et omne suppositum est singulare: sed non econuerso. albedo est res singularis sed non est suppositum. angelus est persona: suppositum: et res singularis. His suppositis resopndetur ad questionem conclusiue

¶ Prima conclusio: verbum est incarnatum

¶ Secunda conclusio: solum verbum incarnatum est.

¶ Tertia conclusio: ratione talis vnionis siue incarnationis verbum est homo. Prima conclusio patet Ioanni i verbum caro factum est vbi caro pro homine ponitur secundum aug. in omelia super ioannem: et in enchiridion c. xxiii et iiii de trini. capi. xxii et. xiiii. de ciuitate dei ca. ii. Secunda conclusio patet quo ad eius preiacentem ex conclusione praecedenti: quod pater et spiritus sanctus non sunt incarnati: sola fide credimus. vnde augu. primo de trinitate ca. x. dicit trinitatem non natam de virgine: sed tantum filium. pater poterat incarnari: et spiritus sanctus si voluissent. licet magister det congruentias de filio in hac distinctione. pater mittit filium et non mittitur: quia pater a nullo est: ergo magis decuit filium incarnari quam patrem. et cum est dei filius et spiritus sanctus non est filius: decuit quod esset hominis filius citius quam spiritus sanctus. iste sunt solum congruentie: et si spiritus sanctus fuisset incarnatus: vel pater: et non filius: fuissent ad hoc etiam congruentie: qui deus nihil nisi illud quod est congruum facit.

¶ Tertia conclusio patet ex eisdem est probationibus cum prima: caro ponitur pro homine ¶. Contra correlaria arguitur: sequitur ex dictis quod verbum non potest assumere personam: sed hoc est falsum: eadem est res est suppositum et natura in sorte: sed naturam potest deus assumere ergo personam sortis deus potest assumere.

¶ Respondetur concedendo quod verbum non potest assumere personam. implicat ex terminis: et potest assumere naturam sortis: et licet sint vna et eadem res: verbum potest assumere vnum et non aliud cum illa denominatione. iste propositiones sunt vere: personam potest assumere verbum: non est possibile quod verbum assumat personam: verbum non potest assumere personam: verbum potest assumere naturam: hec est possibilis persona est assumpta participaliter: subiectum ampliatur ratione participii: quare illa est possibilis. Et si dicas: quamlibet naturam creatam verbum potest assumere: persona est natura creata: ergo verbum potest assumere personam consequentia est nulla: male concluditur. concludendum est: personam verbum potest assumere.

¶ Contra octauum correlarium arguitur. humanitas assumpta suppositatur supposito alieno: ergo humanitas assumpta est suppositum: contra correlaria illata. consequentia tenet: quid aliud est aliquid suppositari

¶ Respondetur distinguendo antecedens euthimeantis: quod humanitas assumpta a verbo suppositetur supposito alieno: vel ad hunc sensum: esset suppositum si esset derelicta a verbo: et desinit habere esse suppositi per assumptionem: sed persona verbi et suppositum quod est verbum denominat illic totum esse suppositi: et hoc est verum: et ita omnes loquentes intelligunt: et eodem modo quod humanitas assumpta personatur persona verbi: quia in illa sacra vnione non est alia persona a verbo. alius sensus assumptus in argumento est falsus et negandus

¶ Contra: ex illo sequitur quod si pater assumeret animam intellectiuam quod ipsa esset suppositata: consequens est falsum: si pater eam derelinquat non esset suppositum ex dictis. et consequentia patet: illic esset precise vnum suppositum: et hoc est suppositari in proposito.

¶ Respondetur: ad suppositari amplius requiritur: vt pote quod natura assumpta si sibi relinquatur esset suppositum: sed cum anima est assumpta non est suppositum: et est precise illic vnum suppositum. ex quo sequitur anima albedo potest assumi in vnitatem nature et non in vnitatem suppositi. si ad vniri in vnitatem suppositi sufficeret quod esset praecise illic vnum suppositum: tunc argumentum concluderet. sed loquentes non ita vocabulo vtuntur: modo loquendum est vt plures. ii. de celo.

¶ Contra secundam conclusionem ariguitur: opera trinitatis sunt in diuisa ad exrtra: secundum Augu. in i. libro de trini. et x et ratio est in omnibus est eadem voluntas et omnipotentia qua aliquid ad extra producitur: et sine qua nihil produci potest: ergo pater tantum facit ad hanc vnionem sicut filius: ergo pater est assumptus sicut filius.

¶ Secundo arguitur: pater et filius vnum sunt. Ioannis x. ego et pater vnum sumus: sed que idemptificantur sic se habent quod vnum non potest incarnari nisi aliud incarnetur.

¶ Ad primum: concedo totum antecedens quod nihil agit ad extra vna persona in diuinis quin quelibet alia secum coagat: et concedo quod pater et spiritus sanctus tantum fecerunt ad hanc incarnationem sicut filius: sed non sequitur quod sunt incarnati sicut filius. exemplum in simili: si sortes et plato iuuarent me ad induenda vestem meam: et equaliter mecum operarentur: adhuc ego dicor indutus et vestibus hac veste: et non sortes et plato: sic in proposito. modo humanitas assumpta respectu verbi comparatur vesti ad vestientem. vnde psal. xxix. scribitur: conuertisti planctum meum in gaudium michi: conscidisti saccum meum et circundedisti me leticia: vbi per saccum glosa augustini dicit intelligitur humanitas christi. et cassia. saccus vestis est a spera in vsu laboris vel tempore tristicie concessa: vt niniuitis id est caro humana que scissa est moriendo cui astipulatur illud psal. xxxiiii. dum mihi molesti essent induebar cilicio. vestis est substantia: sic humanitas christi. Alia comparatio dari solet accidentis ad subiectum. sed duas habitudines habet accidens ad subiectum. vnam qua subiecto inheret: et hoc dicit imperfectionem in subiecto. recipere aliquid in se non est perfectio simpliciter: sed perfectio supplens imperfectionem quando susceptum perficit suscipientem. Alia est habitudo sustentati ad sustentans subiectum sustentat accidens eius: capiatur secunda habitudo: que est perfectionis: priore relicta. vnio ipostatica secunde assimilatur. nec loquendo vt vulgus pono relationes a fundamento vistinctas. Tertia analogia seu manuductio pari potest de ramo vnius arboris inserta in trunco alterius. in istis tribus non est aliquod vnum. Aliqui dant analogiam de natura sustentata in suo proprio supposito: sed hec non placet. realiter natura est suppositum cuius est natura: nec vlla est distinctio inter naturam et suppositum suum nec idem est in seipso. sufficiant ergo manuductiones iste date.

¶ Ad secundum: concedo quod pater et filius vnum sunt in essentia: mino: est nego quod filius non potest incarnari nisi pater secum idem in essentia incarnetur. fide docetur oppositum istius propositionis: et patere potest per distinctionem personalem inter eos. reliquo modum aliorum determinare ad eorum mentem quod filius est terminus illius relationis quae est vnio.

¶ Sed contra: propter idemptitatem essentialem inter personas diuinasas: vna non potest cognosci alia non cognita: nec diligi alia non dilecta: ergo nec incarnari alia non incarnata.

¶ Respondetur: consequentia est nulla oppositum consequentis fide habemus. et quodam modo antecedens ex verbis christi ad philippum vt in i. distinctione i. et secundo distinctione xliii dicimus

¶ Tertio arguitur filius humanitatem ad se sumit / pater humanitatem ad se non sumit: ergo filius aliquid in assumptione illa facit: quod non facit pater. conclusio est falsa: ergo aliqua praemissarum et non maior: ex prima conclusione. ergo minor:

¶ Quarto arguitur pater est ita praesens nature assumpte sicut filius: quia cuilibet creature illabitur: et in qualibet creatura est praesens per essentiam potentiam et presentialitatem: sed ratione intime praesentialitatis verbi ad humanitatem filius dicitur incarnatus: sed ita intima praesentialitas est patris ad humanitatem sicut verbi: igitur.

¶ Ad tertium. concecdo maiorem est minorem propter relatiuuum reciprocum. sed consequentia est nulla. aliqualiter fit a tribus personis diuinis ratione cuius filius dicitur incarnatus: et non pater.

¶ Ad quartum respondeo deus est praesens cuilibet creature per generalem assistentiam et praesentialitatem: praesens creature grate per gratiam speciali praesentia: filius est praesens nature assumpte per specialissimam manutenentiam: per scientiam supremam et gratiam creatam maximam: vt post hac distinctione. xiii. et xiiii. videbitur: et per communicationem mutuam ydeomatum: non est sic praesens patri et spiritui sancto qui modus fide credendus est: cui simile omnino in creaturis dare non possumus

¶ Contra omnes istas conclusiones simul arguitur: verbum est actus purus ergo non potest coniungi nature humane assumpte: quia sic esset compositio: ergo non est ponibilis hec vnio verbi ad humanitatem

¶ Secundo: verbum incarnatur ergo verbum patitur et mutatur. consequens est inconueniens: ergo et antecedens. Ad primum concedo antecedens: verbum non coniungitur humanitati assumpte: ita quod ex eis fiat aliquod vnum compositum sicut quidam et male putant: si verbum naturam humanam dimitteret: nulla res desineret esse: sicut nulla res incipit esse quando verbum est primo incarnatum: sed incipit esse christus: et desineret esse christus. christus est terminus connotatiuus pro solo verbo in recto supponens: humanitatem assumptam in connotato importans. Et si dicas: per symbolum athanasii sicut ex anima rationali et carne vnus est hono: ita ex deitate et humanitate vnus est christus

¶ Respondetur: sicut dicit aliqualem similitudinem: sicut illa duo requiruntur ad hoc quod dicatur homo: ita ista duo requiruntur ad hoc quod verbum dicatur christus. sed dissimile est: est vera compositio in homine cuius anima corpus infomat: modo nec humanitas informat diuinitatem: nec econuerso: nec vlla est compositio in christo. deus nulli est coniungibilis in ratione compositionis proprie dicte. Ad secundum negatur consequentia: amo deum: ergo deus a me amatur: non tamen patitur aliquid in se suscipiendo: sic in proposito: nec est de essentia vnionis humanitatis quod humanitas aliquid in se suscipiat: non est vnio distincta a rebus vnitis: gratia et immensa charitas infunduntur solum secundum legem: christus tamen passus est dolorem tempore passionis: vt in distinctione xv. dicemus

¶ Tertio arguitur: si verbum est incarnatum: de pronomine idest demonstrante dicunturr praedicata contradictorie opposita: scilicet: homo et non homo: christus est homo: et est ens quod non est homo: quia est essentia diuina que non est homo.

¶ Quarto arguitur: christus est incarnatus: ergo essentia diuina est incarnata: tenet consequentia quicquid dicitur de verbo dicitur de essentia diuino. ad tertium responsum est in quarta distinctione primi. Ad quartum: nego consequentiam: et probatio non valet: multa praedicata dicuntur de personis in diuinis quae non dicuntur de essentia diuina.

¶ Quinto arguitur: inter vnibilia maxima debet esse proportio: finiti ad infinitum nulla est proportio: verbum est infinitum: natura humana finita: igitur.

¶ Sexto arguitur: natura humana diuina magis distant quam duo contraria. vnde contraria sunt sub eodem genere decimo methaphisice. sed impossibile est vnum contrarium alteri vniri: ergo impossibile est naturam humanam persone divine vniri. Ad quintum: concedo proportionem in proposito: quod natura humana est in obedientia ad dependendum a verbo: vel vt patiatur a verbo: sed non requritur proportio et similitudo perfectionis entitatiue. Ad sextum dicitur: illa quae maxime distant comuniter magis vniuntur: patet de substantiae accidente que constituunt ens per accidens. duo indiuidua completa eiusdem speciei non constituunt vnum per se: nec vnum per accidens sed vnum per aggregationem

¶ Circa hanc questionem dubitatur: quomodo hec humanitas: demonstrado humanitatem christi: est plus assumpta a verbo quam alia humanitas: puta sortis vel platonis: cum nulla vnio illi humanitati plus inhereat at quam alteri.

¶ Secundo dubitatur an proprietas relatiua sit ratio formalis huius vnionis ypostatice

¶ Respondetur: cum placuit deo assumere hanc humanitatem a virgine assumptam: et non aliam: non oportet aliam causam inquirere a sua voluntate. vnio nichil facit loquendo de vnione relatione distincta a fundamento et termino: quia nulla talis est.

¶ Ad secundam dubitationem respondetur: ratio formalis terminande vnionis ypostatice est persona filii vel proprietas personalis quod idem est: et non essentia diuinam: hoc patet per quid nominis rationis formalis: que est hec: quod est causa ratione cuius aliquid conuenit alicui et quo secluso non conueniret illi: sicut calor est ratio formalis calefaciendi: quia quolibet alio secluso calor: calefaceret: et calore secluso non esset calefactio: sic dicimus quod deus est ratio formalis et causa cultus latrie humanitati dande: essentia diuina non est ratio formalis terminande huius vnionis ipostatice: quia tunc essentia diuina primo et per se vnionem hanc ypostaticam terminaret: et per consequens filius non magis assumeret quam pater: quia quod conuenit essentie divine primo: non magis conuenit vni persone quam alteri in diuinis. nec per hunc terminum vnionis intelligo medium distinctum ab altero extremorum: quia notum est quod pater in diuinis terminat relationem et habitudine filii ad eum: et contra filius terminat habitudinem patris in diuinis ad filium: et non per aliquam relationem distinctam a patre vel filio: ita in proposito: immo si poneretur vnio per quam humanitas diceretur vniri verbo: cum quaelibet pars humanitatis proportionalis est verbo vnita: oportet ponere infinitas vniones infinitis partibus. inherentes: cum quaelibet pars est vnlta. Si dicas: est nisi vna vnio totius. tunc in triduo corrumpebatur vna vnio: et producebantur plures noue: vt patebit ex dicendis distinct. xxii. huius.