Circa litteram

CIrca litteram Opera diaboli quae vitia dicuntur actus sunt non res. Ad cuius intelligentiam notandum quod res potest accipi communiter: et sic comprehendit omne illud quod cadit in cognitione: et sic dicitur a reor reris. Alio modo proprie: et sic conuertitur cum ente. Tertio modo magis proprie: et sic tantum modo dicitur de ente per se: quod est substantia.

¶ Primo modo peccatum potest dici res ratione deformitatis.

¶ Secundo modo non potest dici res ratione deformitatis: sed ratione actus substrati.

¶ Tertio modo non potest dici res nec ratione actus substrati: nec tatione deformitatis. Quod natura non est deus non fecit.

¶ Ad cuius intelligentiam sciendum quod natura tripliciter potest accipi. Uno modo pro qualibet proprietate: que naturaliter inest. Secundo modo pro omni esse quod conseruat naturam. Tertio modo pro quolibet ente quodcumque sit illud: et hoc tertio modo accipitur natura in verbo proposito. Quid mirum si deus non dicitur esse actor eorum: inquantum nihil sunt. Uidetur enim efficaciter guerem. Cum enim peccatum aliquo modo habeat actorem et non secundum quod nihil est: oportet quod habeat secundum quod aliquid est. Si ergo deum non habet actorem: videtur quod a deo non sit inquantum actus est. Ad hoc potest responderi quod aliter deformitas peccati nihil est aliter illud quod nullo modo est: quia deformitas circa aliquid est: et alicuius boni priuatio est: et ideo potest habere actorem non efficientem sed deficientem: quod dici non potest de illo: quod simpliciter nihil est. Iniquitas ipsa non est substantia. Nota hic quod potest dici substantia. Uno modo ens per se stans naturaliter: et sic accipitur proprie. Alio modo accipitur communissime: et sic accipitur pro quolibet ente. et hoc modo accipiendo substantiam dicimus quod illud quod nulla substantia est nihil est: et vtroque modo verum est quod deformitas iniquitatis non est substantia. Penarum deus actor est. Contra nullius rei deus est actor: que non habeat exemplar in deo. Sed pena in deo exemplar non habet: quia nullius mali deus exemplar est. Hic respondetur quod pena sub ratio ne qua ordinata est: in deo exemplar habet: et sub hac ratione omnis pena a deo est. Pene etiam que non sunt pena et aliquam positionem dicunt: vt sunt actio rei ledentis: et passio rei lese in deo habent exemplar et a deo sunt.