Praeambulum
Praeambulum
CIrca hanc di. ad maiorem delectationem questionum que proponuntur narranda sunt quedam scilicet quid sit consanguinitas. quid sit linea. quid sit gradus: et ponende sunt tres regule.
¶ Consanguinitas est vinculum personarum ab eodem stipite descendentium carnali propagatione contractum. Stipes autem vocatur persona a qua descendunt.
¶ Linea est ordinata collectio personarum consanguinitate coniunctarum ab eodem stipite descendentium diuersos gradus habens. Est autem quedam linea ascendentium. quedam descendentium quedam transuersalium.
¶ Secundum lineam ascendentem computantur gradus ita scilicet pater et mater. auus et auia. proauus et proauia. atauus et atauia.
¶ Secundum lineam ascendentem computantur gradus ita scilicet pater et matetur. auus et auia proauus et proauia. atauus et atauia.
¶ 2m lineam descendentem computantur sic. filius et filia. nepos et neptes. pronepos et proneptis: atnepos atneptis.
¶ 2m lineam transuersalem computantur sic. duo ftres filii duorum fratrum: et nepotes duorum fratrum: pronepotes duorum fratrum.
¶ Gradus est hientudo distantium personarum qua cognoscitur quota generationis distantia due persone differunt. inter se: et hec distinctio gradus est secundum iura canonica: non ciuilia. vnde sicut secundum canones frater et foror faciunt vnum gradum sic secundum iura ciuilia faciunt duos. eo quod illa habitudo que est fratris ad sororem non est illa eadem que est sororis ad fratrem. vnde secundum Auic. 3o Meta. c. 10. fraternitas que est in vno fratre refpectu alterius non est fraternitas que est in alio respectu istius. Iura autem canonica istas duas habitudines accipiunt sub vno gradu: et ideo non est eadem contractio inter iura canonica et ciuilia in descriptione gradus.
¶ Tene etiam pro regula quod contrahentes sine dispensatione in gradu consanguinitatis prohibito nulla longinquitate defenduntur annorum: quia diuturnitas temporis non minuit peccatum sed auget. tantoque sunt grauiora crimina quanto diutius infelicem animam detinent alligatam. extra de consan. et affini. non debet
¶ Alia est regula quod toto gradu persone pescendentes a stipite distant inter se quoto a stipite distant. gradus stame idem virtuosior est in linea descendente quam transuersali. verbi gratia filius a patre distat in primo gradu. duo fratres anter se attinent sibi in primo gradu. et tamen plus attinet filius patri quam frater fratri. Similiter filius filii attinet auo in secundo gradu. filii duorum fratrum attinent sibi in secundo gradu. et tamen filius filii attinet magis auo suo quam filii duorum fratrum inter se. vides ergo quod idem gradus consanguinitatis in linea dedescendente est fortius vinculum quam in linea transuersali¬
¶ Tertia regula est quod quando persone inequaliter distant a stipite. verbi gratia. vna in quarto gradutalia in secundo gradu consanguinitatis inter illas personas debet computari secundum gradum magis remotum a stipite. extra de consan. et affia. c. vlti. Huius autem ratio est quia ratio consanguinitatis in linea transuersali ortum habet ab illa que est ad stipitem. vnde philosophus. 8. ethi. c. 12. omnino cognata amicitia dependere videtur ex patrna. et ideo vnus in linea transuersali non potest esse alii propinquor quam stipiti.
¶ Nota etiam quod conuenientius dicunt qui patrem et matrem assignant truncum quam Isidorus qui fratrem et sororem truncum ponit. vt habetur. 9o libro etymologiarum. c. 7. et recitat magister in litttera ante medium huius di. vnde illi qui secundum assignationem Isido. sunt in gradutertio secundum aliam sunt in quarto.
On this page