Titulus 50

Ne clerici vel monachi secular. gotiis se immisceant. L. Rubrica

SUMMARIA 1 Secularia negotia quaedicantur 2 Clericis quae sint permissa, & quae nor 3 Negotium unde dicatur 4 Clerici non debent fieri ministri laicorum 5 Tabellionatus officium debet clericis interdici 6 Tabellio ecclesiasticus non debet conficere instrumentum in s¬ cularibus, nec econtra 7 Episcopus habens jurisdictionem debet habere vicarium lai cum, qui in criminalibus justitiam teneat, sed per se non di bet hoc facere 8 Negotia omnia secularia sunt clericis prohibita nisi probentu concessa 9 Laicus nullo casu habet vel exercet jurisdictionem spiritu. lem, nec per se, nec per alium 10 Monachis quae sint permissa & quae non u Poena quae sit clericorum immiscentium se secularibus negi tiis inhonestis, & prohibitis

IN principio hujus terti libri tracta vit author de vita & honest. cler tam secularium, quam religiosorum communiter, demum in multis loci tractavit de his separatim: & in multis c stendit quae erant licita his, vel istis: nunc intendit tracta re de his, quae praedictis prohibita sunt & permixtim, ut si cauda hujus libri concordet cum capite, ne dicatur ad lium titulum pertinere. ideo apponit rubricam, ne clei vel mona. secu. neg. se immis. in qua videndum, Quae sun secularia negocia, Quae sunt permissa clericis, quae nor Quae sunt permissa monachis, quae non, Quae poena in miscentium se secularibus negociis inhonestis, & prohibitis

Quae sunt seculatiat negociavix possent numer¬ ri: sed ne res exemplis egeat, paucis ag¬ f de praescrip. ver.l.I. Quicquid plus justo appetit homo, tui pe lucrum est infra eodem.c.i.ver. quicquid, & dic appetit, & consequitur. unde tenetur ad restitutionem: quia secundum Aug. non dimittitur peccatum, &c. infra de usu cun tu. 14. qu. 6. si res. Vel dic, appetit in morando, nam primo motus poterit quis cohibere, ideo cogitationis scilice nudae, & primi motus poenam nemo meretur. de poen dis a. §. cogitationis, ff. de poenis obligationis. sed nimia affectio punienda est 324. 4. origo. Munera injusta accipere, vel habe re. infra eod.c.i.ver. munera. 14. qu. 5. non sane, ergo non vende quis praelatus, vel alius justitiam. infra de pur, can.csi. antes beatus enim qui excutit manus suas ab omni munere. 16 q.i. praedicator. Ideo dicitur, quod Judex & consiliarius eju debet Deo & legi manus puras servare. in authen. de ma princip. §. non permittas. coll 3. & jusjurandum quod praestati ab his. §. sina, coll. 2 & ut jud sine quoquo suffra §. cogitatio. col¬ pro aliquo seculari quaestu pretio aliquem conducere. de condit. causa data.I.dedi. &! pecuniam. ff. locati. & condu. qu operas infra eodem capitu.i.versicul pro aliquo. Contentione verborum vel lites in judiciis, quibus finis imponendu est. ff. si certum peta. quidam aestimaverunt supra de dol & cor tum finem. lis autem a contentione primitus nomen sumpsit. infra de verborum signifi. forus. §. lis vel rixa, nedum verborum, sed verberum amare: imo debetbonus Judex occurrere. f. de usufraequissimum infra eodem cap.i. versic. conter tiones. in auth. de armis. in princip. coll. 6. In placitis secularibu disputare, excepta defensione orphanorum, & viduarum infra eodem cap.i.ver. in placitis quod dic, ut non supra de posti §. quid pertinet. versicul. ad officium. Conductores aut procuratores esse secularium rerum. infra eodem, cap. 1. versi. conductores. quod dic ut not. supra de loca & de proc. Turpis verbi vel facti esse jaculatorem, vel jocum secularem diligi re. 46 distin. clericum scurrilem supra de offi. arch, cap. i. vers turpis. Aleas amare infra eodem, cap.i versicul. 35 distinct. cap. & fi. supra de vi & honest. cler. ca. clerici. §. ad aleas. infra de exce praelat: inter dilectos. Ornamentum inconveniens propos¬ to suo quaerere. 25 quaestio 4. capit.1. & 2 supra de vita, & hon cler. clerici. versicu. clausula. & ver. panis. versi pen. & si. & infr eodem cap. 1. versi. ornamentum. In deliciis vivere velle. infr cod.c.i.ver. in deliciis 35. distin. ecclesiae. Gulam & ebrietater sequi. infra eo, cap.i.ver gulam supra de vit. & hon. cler a crapula Pondera injusta, vel mensuras habere. infra eod.c.i. ver. pondera. supra de contrahen empt. ut mensurae. Negocium inju stum exercere quodcunque sit illud infra eodem ca.l.ver.ni gocium Canes vel aves sequi ad venandum. infra eodem, cat a. versic. canes. infra de cle. venat. cap. 1. & 2. quod potissime a episcopis cavendum est, dum visitant. supra de censi. cun Apostolus. Et omnibus quibus libet causis superfluis inter esse. infra eodem, cap i.versicul. & omnibus. quia de omni verbo ocioso, &c. Ber. nugae in ore laicorum nugae sunt. ii ore autem clericorum, & maxime sacerdotum blasphemiae sunt. Et breviter non possunt omnia numerari, qui¬ plura sunt negocia, quam vocabula. ff. de praescript. verb leg 4

Quae sunt permissa clericis, quaenon Et quidem omnia supradicta infra eodem, cap.i. versicu ecce. omnis enim negociatio secularis, quae est de rebus secularibus emendis vilius & carius distrahendis, est cleri cis interdicta, 8i. distinctio fornicari. & cap negociatorum. & ca ejiciens,. & sequentib. quia talia vix sine peccato fiunt. de po distinctio5 qualitas. honestum tamen negocium non est interdicendum. 91. distinctio. clericus. victum. de conse. distinctio5 nunquam. unde exemplo Pauli potest clericus sibi victum quaerere manibus. supra de censi. cum Apostolus. 10. quaestio cavendum. quod etiam monachis interdicendum non est unde & in regula beati Benedicti praecipitur provideri per cujus manus negocia procurentur. infra eodem capit. versicul. nec tamen intellige etiam, quod tamen seculares clerici, quam religiosi possunt vilius emere, & carius vende re, dummodo non faciant hoc ex proposito, puta emi cellarius bladum vel vinum, vel aliquid aliud per totum annum, superest aliquid, vel quia monachi, vel convers mortui, vel mutati sunt, vel boves, vel alia animalia ven dant, ergo quod superest, quamvis carius vendant, quan emerunt, tamen hoc non est eis prohibitum, quia ea qua monasterio utiliora sunt intendere debent. sic intellige jura proxime inducta nam ad hujus vitae necessitatem studia sunt diversa. Ii. quaestio 1. clericus. secus est, si ex pro posito sit, & his deditus est, quia tunc si monitus non cor rigatur, amittit privilegium clericale, supra devi. & ho cle cap. sin ergo utantur clerici decretali. infra de usur. naviganti est, sicut probatum est, eis sit omnis negociatio interdicta. Dicitur * autem negocium, a quasi negans ocium. Sed proprie negocium in causis, negociatio in commerciis locum habet. infra de verb. signisi. forus. §. constat. Sic debent omnes clerici abstinere ab omnibus negociis secularibus maxime inhonestis. infra eodem, capit.i. supra de vi. Eho. cler. clerici. Prohibentur & in ipsis, ne contendant in judi cio seculari, nisi prosequendo suam injuriam, vel suorum. 4. quaestio. 6. omnibus. & nisi pro miserabilibus personis supra de postu. praela, cap. 1. & 2.86. distinctio pervenit. ne ob. si dicat se egere, cum ei teneatur episcopus providere supra de praebend. epi scopus, secundum Goffred. dic supra d postu. Sed neque praedia secularia conducere debet. infr. eodem. cap 1. & 2. & in auth. de san. episcop. §. alium autem. nan Dei sacerdotes sacris vacare oportet. 31. distinct. sacerdotil ff. de arbit. non distinguemus. §. sacerdotio. possunt tamen et iam monachi non nomine proprio, sed nomine monasterii, necessitate instante, praedia laicorum ad firmas recipe re. infra eodem secundum sed si sua sufficiant, non licet, 1 authen. de sanct. episcop. §. aliter. col. 9. in utroque tamen casi decimas dabunt. supra de deci. dilecti. * Non debent cleri ci fieri ministri laicorum, alias si deprehendantur in fraudem, non subvenitur eis, quasi abutentur privilegio cleri cali. infra eodem ca. 2. infra de usur quia frustra. quod quidan nude & pure intelligunt, sicut jacet quod non placet Gof fred. quia cum laici peccent, clericos a divinis officiis a vocando. 21. 43. Cyprianus. 88. distin. cap. sin. Ex hoc edicte non debent privilegium sortiri, cum potius puniend sint. argument. 26. quaestio. i.legi f. de don. inter vir. & uxor. I.. §. ff. de regul. jur. non fraudantur §. nemo ff. de fur. itaque fullo. de min. Papinianus exuli 24. qu. 2. dicimus. infra de don.int vir. E uxo, & si necesse intellige ergo decre. quando ter admonitu? non vult desistere. infra eodem sed nec procuratores, supra de vit. & ho. cle cap fin. infra de sentent. excommunic. contingit. Iaudientia. vel dic, deprehendantur, id est, intercipiantur scilicet in fraude commissa, non autem in persona: sic ut & alias dicitur, quod summam sapientiam, scilicet fi lium Dei capere properabant suis insidiis, id est, verbalibus captionibus. aec poen. distinct. 6.c.i.ultra medium. & est si f. de pig. actio. I. sia. secundum Goffred ego intelligo literam, quando episcopus publice denunciat in synodo, n quis se intromittat de talibus sub poena privilegii clerica lis, & quod certus sit quicunque contra denunciationen suam venerit per ipsam non defendetur. talia enim edict loco trinae monitionis succedunt. supra de loc & cond, cap. de ap praeterea infra de sentent. excommnnic. a nobis. Si igitu aliquis clericus contra talem denunciationem prohibit riam publice in synodo factam venerit de se quaeratur quia ipso facto tanquam incorrigibilis nudat se privilegio clericali: quia incidit in factum damnatum. ergo de si quaeratur: quia in certis, non incertis locus est conjectu ris. ad hoc. ff.de verbor. obligat. continuus supra de elect. cum in ter universas f. de redhi actio. l.. §. sed si intelligatur fi de actemi & ven. Lmj

CLericis enim in sacris ordinibus constitutis debe tabellionatus officium interdici. a infra codem, sicut: quod intelligas in secularibus negociis, ut docet rub hae¬ sub qua collocatur. Quid si nihilominus conficiat instrumentum? videtur quod non valeat. argum. 10. distinct. vide & supra de dolo. & contumac. veritatis. ad fin. C. de legi no dubium. Sed contra quia fit ab illo qui juravit, & alias honestus est argum supra de praescript. ad audientiam, & depra sumpt. illud. & multa prohibentur fieri, quae tamen fact tenent. supra de jurejur. quemadinodum. §. quod si post hujui midi. ad fi & argum supra de praebend. dilectus. Solutio, si pi blice & solenniter interdictum sit, non credo quod valeat quia talia conficiendo, mortaliter peccat, propter inob dientiam, ut nota. supra de majo. & obedien §. & qua poena ergo sicut non valet testimonium suum, ita nec instrumi tum supra de test testimonium, & argumen. in his quae nota supra versicul proximo. Sin autem in occulto valet, ne ad psum venientes decipiantur qui possunt excusari propte ignorantiam ff de offic praeto. Barvarius, de simo quonmam simi niaca infra ad fi. Sed nunquid in spiritualibus potest face re instrumentum? non: si a laico constitutus sit tabellic argumen. supra de deci. tua. & supra de deci. decernimus. & a arb. contingit. & supra de rebus eccles. non alien. cum laicis. cu enim prohibetur principale, & accessorium, supra de jud quanto. Quid igitur fiet in ecclesiasticis? puto quod epi b scopus potest constituere tabellionem e per totam suan dioecesim: cui cura omnium commissa est, 19. quaest. 1. 1. genda. 2 quaestio. i episcopus. & cap. praecipimus & si sic feceri vocabitur adscribenda acta ecclesiastica fori. alias du¬ personae honestae subrogabuntur. ubi tabellio non hab¬ tur. supra de probatio. quoniam contra falsam. & sic intell go, quod clerici possunt esse notarii domini Papae. 5. quaestio. 1. quidam. sed constitutus a Papa generahter conf ciet instrumentum. 19. quaestio 3. cuncta per mundum. & caj per principalem. potest etiam esse notarius Archiepiscop vel episcopi: ut in d, cap. quoniam contra falsam argum. & distinct. monachus. infra de simonia. capit. I. & 2. sicut episcopun sed talis non habet potestatem extra dioecesim illius, qu ipsum constituit. ff. de jurisdict omni judic. I sin. In tantun ergo executio notarii sive tabellionis, vel scrinarii extendi potest, inquantum constituentis constitutio. quod di¬ ut not. supra de constitut §. quando. constitutio incipit arcta re. Quia nec in aliis potest authoritatem suam interpone re. ff. de bon authorit. jud poss. cum unul. §. penult. quae in tal bus desideratur. duo enim operantur. & faciunt fidem ac hiberi hujusmodi instrumentis, scilicet praestatio jura men. sup. de praescript. ad audientiam. §. finali. secundum est authoritas judicialis, a qua tabellio hanc recipit potest¬ tem, ut patet in authentica de tabell. §. 1. & si. coll quarta. supra defide instrum, cap. penult. & sin. quorum si unum defi ciat, deficit & effectus. argum. C. deferi. I3. nec obst. quo sicut dicunt quidam. sigillum principis secularis, facit fiden in spiritualibus, ergo dicunt ipsi & instrumentum tabellionis sui: quia forsan prima propositio non est vera Qui¬ enim si princeps dat literas, quod talis episcopus in pra sentia sua protulit sententiam divortii inter quosdan nunquid faciet fidem, & nunquid de sententiis, & proce sibus coram praelatis habitis, recurritur ad sigillum principis secularis? sed nec est similis de sigillo & tabellione, im aliud est omnino. ratio diversitatis haec est, quia sigillo cre ditur, tanquam testimonio signo authoritate confirmato quod ubique ferri & fieri potest: sicut & testis testimonium quod ex naturalib. organis pendet. & sine alicujus juris dictionis, praejudicio exercetur. tabellioni vero ratiorn officii publici sibi cum debita solennitate commissi, cuju exercitium non potest excedere provinciae terminos conmittentis. ar. f. de off praes urb. I1. §. initium epistolae. & Isi. qui¬ non debet ponere falcem in messem alienam. 6 quae 3 scriptum & breviter cum princeps secularis nequeat expressim dare potestatem alicui conficiendi instrumenta in spi ritualibus nec tacite hoc intelligitur posse, licet secus econtrario, quoad principem eccesiasticum censetur, necenin homo accedit tunicae, sed tunica homini. ff. de redhi. act ju stissime ad quod accedit quod no ans. qui fil. sint leg. S. qualiter & a quo. ver. Ioannes dicit. Sed & potest dici, quod ex quo quis simpliciter est constitutus tabellio ab illo, qui habet han potestatem, ubique potest conficere instrumentum, sicu & presbyter semel ordinatus ubique potest celebrare scil saltem de licentia illius, ad cujus jurisdictionem declinat supra de cle pereg. tuae frateritati. sicut & voluntaria jurisdi ctio ubique exercetur ff.de off. consu. Iunica & non sup. de off leg §. in quo loco. ver.item. ea. Sin autem dicatur, Do tibi potestatem conficiendi instrumentum intra talem dicecesim vel provinciam. tunc extra illam positus, non habet exercitium, sicut nec archiepiscopus utitur pallio extra pro vinciam sibi commissam, ut not inf. de us. pal. § & quo loco. probatur primum membrum in Lomb. de Scabinis & Cancellariis. I.si. lib. 2. Sed & quamvis concedi possit, quod tabellio ecclesiasticus conficere possit instrumentum in te poralibus econtra tamen, ut dictum est, nunquam est concedendum. Alii dicunt, quod constitutus est in spiritualibus tantum nullam potestatem habet in temporalib.* Non debet ergo tabellio ecclesiasticus instrumentum confic¬ re in secularibus nec secularis in ecclesiasticis, quia cor versatio istarum secreta & discreta debet esse. 2. q. 7. laicu & C. de epi. & cle repetita. & de test consulta, in auih. de san epi¬ omnib. autem laicis. col. 9. ergo si laicus scribat vota singule rum in electionibus hoc ipso reprobabitur electio, sicu fuit factum in electione Placentini, secundum Jac. ut probatur sup. de ele Massana. Consulimus igitur, quod quilibe episcopus faciat tabellionem suum, nec de potestate sui dubitamus. qui enim potest episcopum consecrare regen inungere, multo fortius tabellionem constituere arg. sui de dec. ex parte. 3. 44. dist. in synodo. sed hoc non poterit demi dari. argument ff. de tut. & cura da. ab his nec mandante.. tamen authoritate magistri census potest sibi tabellioa lium constituere ex causa vera, & necessaria, qui com pleat, quod ipse complere non potest in authent. de tabe penultim, col. 4. ad hoc de fid. instrum, cap penultim & si. quam vis clerici in foro ecclesiastico possint esse tabelliones. li curiis tamen principum prohibetur eis, ne etiam scriptores fiant. infra eodem sententiam. §. nec quicquam. quod si in criminalibus sententiam sanguinis e scripserint, vel, dictaverint, irregularitatem incurrent, ut ibidem. respon l. & per totum. 51. distinctio. aliquantos, argumentum. 23 quaestione. 5. capit. 1. 2. & 3. possunt tamen cierici esse fami liares principum, & Baronum, & eis servire in officiis di vinis. supra de ser. non ordinan. nullus & quamvis possin etiam in ipsorum confiliis interesse, & suadere, ut ju stitiam teneant, 23. quaestione. 8. pessimam. in fine. & etiam dicere in genere, quando non instat casus qualiter homicidae occidendi sunt. 5. quaestione 5. dilatori. ut tamen potius consulentis, quam suggerentis opera fungantur ff. de quaestio. I. prima. §. per quaestionem. caveant tamen ni¬ casus immineat quando sic dicunt argumentum. si si cer tum petatur. certum est. Quid enim refert, utrum speci liter nominetur, vel generaliter, cum sciant lupum ess in fabula. nam & si incitaverit, reus est. infra de homic. siu ut dignum. § qui vero. ideo nec facto, nec verbo, nec nuti puto quod tunc debeat sententiam dare, vel dicta infra eo dem sententiam infra de exces praelatorum. ex literis. argumentum. infra de poenis. omnis. §. caveat. licet possit petere justi tiam fieri, infra de homic. postulasti. & cap. tua. §. ad ultimum Sed civiliter& modeste, non procaciter, & cum pura inter tione, scilicet ut sua recuperet, non ut injurians sibi occi datur. 23. quaestio5. unum solum. & capit. poena. & cap. non vos,s de bo. lib. qui cum major. §. 1. nec imputabitur. si judex pr niat ultra quam deberet. ff de evic. si per imprudentiam. I d piscopus autem jurisdictionem habens a debet haber vicarium laicum, qui in criminalibus justitiam teneat, se¬ per se hoc non debet facere infra eodem clericis. 23. quaesti¬ 8. his a quibus, & licet debeat cavere ab atrocibus, potestt. men infligere poenam fustigationis levem, & poenam ex e lii. e infra de calum, capitu. 1. ad sin. supra de judic. cum non a homine ad sin. supra depositi. dum tamen caveat a vindict sanguinis. infra de rap. in archiepiscopatu. quod intelliga de crudeli & periculosa effusione. infra de cler percus. capi¬ 2. quis enim de facili posset cavere, ne in fustigatione ex ret gutta sanguinis & tamen elericus verberatur quandoque. 5. quaestio 5. illi qui. nam & poenam characteris faciendi in facie infligere potest, quae non potest fieri sin effusione sanguinis saltem levi, sed patiens non minu incontinenti comederet, sic intellige infra decrimi fal. cat 3. igitur si ministri excedunt, non imputatur episcopo qui praecepit leviter fustigari, dum tamen expressim prohibuit, ne atrociter verberetur. argumen. infra de homi. tua §. ad ultim. & capit. Petrus diaconus. & de simon. sicut nobis. Ii 2 summa notat.* quod omnia negotia secularia sunt clericis prohibita, nisi probenter concessa, cum in rubric¬ prohibendo tradatur regula generalis. ad hoc ff. de illici col. 2. supra de transla. episcopi. inter corporalia. §. sed neque. Si & multo magis sunt laicis spiritualia omnia interdicta nam clericus potest habere temporalem jurisdictionem & quod non potest exercere per se, per alium exercebii 9 ut notatur. supra eodem. §. episcopus autem. * Laicus ver nullo casu habet vel exercet jurisdictionem spiritualen f nec per se, nec per alium, ut patet in his quae notatur. 1n fra qui fil sint legi. § qualiter & a quo. versicul. ergo jurisdictu nes. & sequentibus. & infra ne praela. vices suas. versicul. sed e videtur. Inde est, quod licet laicus una cum clerico possi authoritate superioris, de spiritualibus tanquam arbite cognoscere, non tamen tanquam judex, nisi authorita Papae interveniret, ut notatur. supra de offic. deleg. §. cui po sit delegari. versicul. si ignarus & se & supra de arbur. §. de qui re. versicul. sed & mixta, sicut nec una cum clerico eliger potest. supra de elect. Massana. Et est triplex ratio, una qui haec est regula, quod laicus in nullo potest disponere d rebus eccles. etiamsi religiosus sit, supra de rebus ecclesi no alienan. cum laicis. ergo semper tenenda est: nisi in conce sis & a jure exceptis. argument. ff. de illici, coll. I 3. supra transla. episcop. inter corporalia §. sed neque. Secunda, qui¬ jurisdictio major & dignior est, quam potestas, compro missaria, ut patet in his quae notatur. supra de Mpell §. quo modo decretalis. versicul. judicibus. unde non sequitur, quo si a jure id quod minus est, conceditur, etiam & id quo majus est concessum videatur, licet contra sequitur, ut p¬ tet supra de deci tua. & infra eodem, capit. ex parte & capit. quentibus. Sed & sententia arbitri non per omnia sent. ess g. de his qui not infamia, quid ergo §. ex compromisso. Sed solu Papa spiritualia, sive ecclesiastica concedit laico, ut nota supra de offic. leg §. quid pertinet. versic. laico sacra donat. ergo omnis casus, qui a jure, vel Papa expressim non conceditur, intelligitur denegatus, & quod de uno conceditur d aliis denegatur supra de praesump. nonne. Aliud est ergo in judicio, quod necessarium est, & redditur in invitum ff¬ verbor. obligatio. inter stipulantem ideoque non voluntati ju dicis: sed necessitati juris subjicitur. ff. ad Turp. l. 1. §. siu autem. Inde est, quod non potest superior clericum suun laico subjicere, quia jam subjiceretur persona: quod ess non potest, quia hoc non sustinet jus, ut supra defor. comp significasti. & patet in his quae notatur. supra de offic. delega §. quibus modis. versicul. clericus. aliud in arbitrio, quod voluntarium est, ff. de arbit. I. 3. §. item & si nemine. & ideo po testati judicis relinquitur, quia facti est, & non juris. f ad muni. ordine §. durioribus. Igitur sicut in compositione quae voluntaria est, excusat authoritas superioris in spiritualibus. Jupra de praebend. nisi essent, sic & in conpromisso supra de arbitr. per tuas. & junge quod notatur supra de postulasti. § quidpertinet. versicul. item ad officium suum pertine stare. & sequentibus

Quae sunt praemissa monachis quae non. Et cente¬ omnia quae permissa non sunt, sunt prohibita monachis, ex quo clericis prohibita sunt: nam & adcarentiam proprii, & ad observantiam regularem ultra quam clerici astringutur. supra de sta. mon. cum ad monasterium. insi. & quamdiu hoc fervaverint; non sunt ali introducendi clerici, vel laici, supra de rebus eccles. non aliena possessiones. Sed si delinquunt, monendi sunt, ut abstineam quod si incorrigibiles int, possunt ejici de monasterio, & alii fratres alterius ordinis introducendi sunt, per quo religio retineatur. infra eodem relatum. ut labores impiorum justi edant. ut ibi, & 237si. quicunque & si aliud fier non potest, tandem ponentur in monasterio clerici secu lares. supra de relig domi inter quatuor. & de hoc no plenius supra de reg §. ad quid tenetur. versicul. sed & tenetur. & sequen Et breviter clerici debent vivere religiosius, quam laici & religiosi religiosius quam clerici seculares argum supri de reg consulti. Potest tamen religiosus utilitate monasterii exigente, & abbate nihilominus imperante, seculari: exercere: honesta tamen, non inhonesta supra de postu ca.2 26. quaestio.1. monachi & cap placuit. ergo non audiant Leges, vel Physicam. infra eodem non imagnam, quia nec hoc au dire debent hodie in personalibus & sacerdotio constituti. infra eodem, cap. sin

Quae poena immiscentium se secularibus nego itiis inhonestis, & prohibitis. Ut indign hani delatibne tonsura nam tonsura clerici secularia exercentis videtur profecto in ministerii nostrivitu periun redundare: ut supra de clericis conjug. Ioannes. ad fin. U fiant a ministerio ecclesiastico alioni, si fuerint procura tores laicorum. infra eodem. sed nec procuratores, & excommunicentur. infra eodem. secundum instituta & cap. clericis in fin. nec subveniatur eis ab ecclesia. infra eodem sacerdotibus. Utirregularitatem incurrant, si sententiam sanguinis dictant, vel in loco, in quo exerceatur, intersunt. infr¬ eodem sententiam. quod dicut notatur. supra eodem. §. qua sunt permissa clericis. versicul. possunt, & ver. episcopus. ut si mer¬ cimonia exerceant, sicut laici: & tertio moniti non destiterint, privilegium clericale de immunitate patrimoniorum amittant. supra de vi. & hocle cap. sin. Et si tanquam lai ci incedant, exuentur omni privilegio. infra de sentent. ex communica contingit in audientia. Ut tabellionatus officium exercentibus contra interdictum. ex quo in sacris ordinibus constituti sunt, beneficia ecclesiastica subtrahantur infra eodem, sicut te. quod dic ut notatur. supra eodem. § qua sunt permissa cler. versicul. sequentibus. Ut religiosi dissolut removeantur, & alii introducantur, quod dicut notatur supra eod. §. quae sunt permissa monachis. Et religiosi audientes Leges vel Physicam, nisi intra duorum mensium spa cium ad claustrum redierint, sicut excommunicati ab omnibus evitentur, & in nulla causa si patrocinium prae stare voluerint, audiantur, & in choro, & in mensa, & in cap. ultimi fratrum existant: & nisi forte ex misericordis Se. Apostolicae spem totius promotionis amittant. infra eo¬ dem non magno. sed hodie in casu religiosi ipso jure sunt excommunicati. infra eodem. cap. sin. §. 1. Quae prohibitio ex- tenditur ad archidiaconos, decanos, plebanos, praepositos cantores, & alios clericos, personatus habentes & presbi teros, nisi intra duos menses olim religiosis concessos de stiterint. esra eodem capit. fin. §. sin. Alii clerici persona tus habentes, sicut sunt primicerius. supra de constitut. cum accessissent, Thesaurarius. supra de conces. praebend. cumm stris. Cancellarius. ut benesic. ecclesi. cap. unico. Praecente & succentor. infra de exces praela. inter dilectos. Magiste scholarium infra ne praela. vices suas. quanto. Custos. supr de offic cust, cap. 1. & 2. Sacrista. supra de offic. sacr, cap. a. Ai chipresbyter. supra de offic. Archipreibyt. capit. 1. 2. & 3. 8 idem intelligas de aliis personatibus, qui secundum di versas ecclesiarum consuetudines personatus habentur Quid de habentibus curam animarum, nunquid ligantur? Curia tenet, quod non nec immerito, cum enim haec constitutio, super Specula. poenalis sit, non est es tendenda, sed restringenda, secundum Goffredum. f. d paenis. praeses. & l. interpretatione. Salva reverentia utrius que, contrarium puto de rigore juris tribus evidentiss mis rationibus, quibus non posset quis sufficienter de facili respondere. Prima est, quia in poenalibus dicitur quod de personatibus, & curam animarum habentibus idem judicium est habendum. supra de electio. dudum. 2. 5 tandem & de praebend. de mulcta. Secunda, quia presbyte. ri indistincte ligantur, hoc enim dicit aperte constitutio. pone ergo presbyterum nullum, vel saltem simples beneficium sine cura habentem ligari negare non potes quare ergo non ligabitur habens curam animarum, cun debeat sacerdos fieri. supra de electio. cum in canctis. S inf¬ riora. & sequentibus. & de aetat. & qualitat. praeterea. Nunquid ex delicto suo. quia scilicet ordinari renuit, vel qui¬ negligens est, hoc privilegium reportabit. unde quae notatur. supra eodem §. quae sunt permissa clericis. versicul. non debent. certe non debet esse melior conditio stulti, quam periti. f. quod vi aut clam. Servius: nec non facientis ser vitium, vel non servientis domino Jesu Christo, quam facientis & servientis. supra de praebend. cum secundum. E capit grave. in authen. de sanctis. episcop. §. nulla vero. colum. 9 Tertis est ratio, quia dico quod constitutio in favorem Theologiae inducta est, ergo favorabilis est. non odiosa ut apparet infra eodem super specula. §. quia vero. tales ergo a patrociniis repelluntur. infra de privileg. super specula. & haec poena in favorem animarum inducta est, ergi est favorabilis, sicut & sententia excommunicationis, ergo in dubio pro ipsa judicabo. nfra de cle excommunica muu. illud. §. licet. & junge quod notatur. infra de sentem excommunicatio. §. qualiter proferatur, versicul. tu teneas. E notatur quod cum naec poena ipso jure infligatur ipso ju re apponi potest, sicut & excommunicatio, nec est recurrendum ad episcopum delinquentem pro sententia se renda. prout quidam cavillosi allegant ad excusandas excusationes in peccatis, sicut ille de quo habes. mfra de ex ces. praelat. inter dilectos. §. 1. & supra de consuetud quaenu Potestergo judex, coram quo advocat, talem repellere etiamii adversarius taceat, dummodo notorium si quod talis sit, argumentum. supra de except exceptionem. & f. de postula. quo praetor