Lectio 110, de Libertate

Iuxta primum concursum sit haec prima conclusio prima intelligentia non est naturaliter suae providentiae explicatam ad extra patet quia non potest agere adextra nisi per intellectum et voluntatem et pure libere igitur non stat eam concurrere adextra et non libere et per consequens conclusio vera

Ex illo patet falsitas dicti quorumdam dicentium quod regimen aliquarum opinionum deus concurrit more naturaliter adextra et regimen aliarum mere libere unde secundum eos regimen orbis sui primi deus habet assistentia pure naturalem et sicut unitur suo corpore naturaliter ita deus suo orbi et sic deus non potest non calescere et non facere alios motus applicatis passis secundum quod se habent 2ae causae respectu aliquorum effectuum respectu quorum pure naturaliter se habent et sic in eodem genere concurrendi et modo deus est prima causa

deinde quod est una 2a subordinata causarum et effectuum libere producibilium sicut in anima nostra reperitur dummodo causalitas scilicet naturalis et liberata ita in superioribus etiam in liberis concurrat deus tamquam causa libera

Contra hoc posui propositionem

/ 2a propositio sola infima intelligentia inter omnes intelligentias est naturaliter per unionem constitutivam divinae providentiae executiva scilicet anima nostra nam ipsa non est apta nata exercere suas operationes secundum naturalem cursum nisi unita sit corpori non solum per modum assistentiae sed informationis et constitutiones

3a propositio in latitudine media datur portio naturaliter corporaliter executiva et alia a corpore totaliter separata secundum conclusiones positas in latitudine intelligentiarum est aliqua mere libera executiva sic quod nullo modo potest naturaliter concurrerere habemus extremam infimam quae non potest nisi coniuncta corpori negandum per modum assistentiae sed partis consti?ne> et informationis intrinsece et sic ista conclusio loquitur de mediis et non ponit duas latitudines quorum primo sit incipienda ab inferiori non executiva s?me corpore prima patet de infimis intelligentiis immediate supra speciem suarum operationum nisi mediante corpore cui coniungitur Et datur alius portio quae est executiva sine corpore

prima patet de infimis intelligentiis inmediate supra speciem humanam positis quae indigent coniungi corpori licet per informatione ad motus et effectus inferius exercendos

2a portio datur intelligentiarum omnino separatorum quia plures ponuntur intelligentiae quam orbes istud consonat theologicis de iearchiis angelorum non moventium orbes quorum officium est contemplari divinam bonitatem redeundo omnes effectus in deum per considerationem tamquam in summum bonum et in illo delectari et est officium seraphim et interpretatur plenitudo scientiarum

Sequitur quarta propositio quod in latitudine naturarum intellectualium sicut requiritur similitudo numerorum cubicorum scilicet duo extrema maxime distantia prima omnino separata et anima humana est extremum inferius et dantur duo media ut dictum

Sequitur quinta propositio quod angeli moventes orbes non constituunt aliquod vivens vi unionis vel assistentiae spiritualis et hoc ponitur contra opinionem platonicam dicentem quod caelum est vivens Consequenter ponunt planetas per modum membrorum ad executionem per modum animalis perfectissimi

Sequitur quod licet motores orbium celestium sint naturae intellectuales et volitive unio cum intelligentiae ad orbem vel eius at et operatio non est per modum intellectus et voluntatis sed est pure naturalis patet proportionaliter sicut de anima humana quia licet etc unio tamen eiusdem ad maximum non est intellectualis vel volitiva sed mere naturalis et ita de intelligentiis

Ex hoc patet qualiter divinae providentiae executio facta per angelum seu intelligentiarum sit naturalis licet fiat accusis liberum

Sequitur quod destruit ordinis inquietarentur moto res orbium et haberent naturale desiderium ad removere

Sequitur quod limitatur secundum exigentias suorum orbium sicut orbes sunt diversarum specierum ita motores orbium et quilibet inclinatur ad speciem orbis propor?tum sibi

Sequitur quod orbes habent partim ratione materiae et partim ratione formae materiae in hoc quia sicut forma naturalis non potest exercere suam operationem nisi mediato materiae Ita nec intelligentia suam naturalem operationem nisi mediate orbe et habet rationem formae in hoc quia orbis non est receptivus formae inhaerentis ymmo sibi repugnat actui enim repugnat recipere Etiam orbes intrinsice sunt diversarum specierum ideo quantum ad hoc habent gradus rationes formae

Sequitur ulterius quod ex specificis conditionibus correspondet sibi mutuo orbis et intelligentia quia orbis ex natura specifica est alicuius speciem Etiam intelligentia Et hoc contingit quod huic speciei intelligentiae convenit haec species corporalis ad sui operis executionem

Sequitur quod idem angelus non potest pluribus orbibus uniri secundum naturae cursum communem statutu nec plures vim orbi quia angelus seu intelligentia ex natura specifica requirit talem orbem sibi uniri et econtra igitur orbis alterius speciei esset sibi disconveniens

Sequitur quod angeli vel motores orbium non possunt naturaliter a suis orbibus separari Nam tanta est etc sicut formae substantialis ad materiam

Sequitur error credentium intelligentias inhabitare ymagines in certis constellationibus fabricatis fuit una opinio quod ymaog ex certa materia incerta constellatione fabricata tamen certis verbis et coniurationibus est sufficiens causa quod na intelligentia inhabitet nam intelligentiae moventes orbes non sunt separabiles naturaliter ergo ficticium est illud Ex hoc apparet esset futurum de intelliggentia orbis venerum quam dicunt quid aristotelem habuisse quia forte ymaginantur quod inhabitet ymaginationem

Sequitur error dicentium daemones esse motores orbium dixerunt quid quod quia demo noluit subici deo deus subiecit eum corpori

patet quia consurgit habitudo intelligentiae ad orbem ex natura specifica

Item intelligentia non est separabilis naturaliter ab orbe igitur non staret daemones existere hic et movere orbes

Et non sunt ydonei ad exceudum tale officium

Item motores orbium movent gratia et amore primi modo daemones non amant deum sed quidquid agunt agunt incontemptum primi

Sequitur falsa opinionis dicentium quod quilibet superior angelus unitur cuilibet inferiori orbium ymaginatio fuit quod quilibet angelus qui unitur superiori orbium unitur similis inferioribus ymmo toto mundo corporali Et per hoc superstitiosa voluerunt salvare sompnia et multa alia quia intelligentiae etiam in centoro terrae sunt

patet ex dictis quod opinio aristoteles debita intellecta quantum ad intelligentias et motores orbium non repugnant fidei nostrae saltem quantum ad idem quod est praesentis speculationis quia ultra intelligentias unitas posuit unam supremam non unitam et illam vocant animam mundi et sicut anima humana non ex tenet operationis sibi debitas nisi me?bus membris corporalibus ita nec anima mundi quae tamen est illuminans et unificans deficit tamen opinio aristotelis quia posuit primam naturaliter agere et non libere posset dicendi applicando ad gearchias angelorum et ponerentur 32 angeli coniuncti corporalibus ad divinae providentiae executionem scilicet ponendo ece?tatos et epicilos et supposito quod fuit 10 orbes oportet ponere 32 speras secundum tholomeum et sic oporteret ponere tot intelligentias de ista materia videatur albertus magnus in libro de causis et wilhelmus parysiensis in libro de universo qui pulchre tractant istam materiam