Lectio 51, de Fruitione

In alia lectione fuit facta una ratio tangens materiam de fine naturali scilicet utrum deus sit finis naturalis creaturae rationalis vel etiam cuiuslibet et utrum naturali tendentia in summum bonum id est utrum quaelibet creatura mixta suum modum et capacitatem fruatur

de primo recitabo auticiodorensis quam ponit in principio 2i unde ipse tenet istam conclusionem quod dilectione naturali creatura diligit se propter se

Consequenter tractando materiam de angelis introducit expresse utrum dilectione naturali angelus dilexat deum super omnia respondendum negative ymmo semper propter se Consequenter quod Adam in statu innocentiae dilectione naturali dilexit se propter se scilicet se esse

et conservari et suam utilitatem id est conferentiam ad sui status perfectionem verum est quod prima facie videtur istud esse contra augustinum de duabus civitatibus quas fecerunt duo amores de hoc alias dictum est circa principium et etiam postea ut tamen habeatur intellectus ymaginationis istius doctoris distinguit tres modos diligendo se

primus modus est propter utilitatem iste modus includit quod diligit se esse et illa quae pertinent ad perfectionem sui status et ista elicita

Alius est proprie excellentiae et ista dilectio est superbia Advertendum quod dilectio advertentiae potest dupliciter considerare uno modo quantum requiritur ad integritatem sui status secundum modum illius rei et sic est licita

Alio modo fit non debite vicem si appeteret plus quam requiritur ad sui status perfectionem et sic esset illicita et esset peccatum superbiae et hoc intendit iste doctor 3a dilectio est temporalium ut divitiarum etc et talis est illicita

ergo pono contrarium et arguo primo contra dicta sua quia omnis dilectum et praecipue deliberata est usus vel fruitio ergo huiusmodi dilectio quae est ad se si non referatur ad aliud est fruitio sui et per consequens est summa perversitas secundum augustinum

2o ista ymaginatio procedit ex ignorantia habitudinis creaturae ad deum quia creatura est totaliter dependens sic quod ex se non habet rationem finis ymmo nullo modo ex se habet rationem terunambilis ergo nullo modo est obiectum fruitionis licite

Item sequeretur quod realiter gratia esset violentia et naturae contraria consequens falsum quia non corrumpit naturam sed magis perficit probatur consequentia quia naturalis dilectio est ad se et dilectio caritativa est ad deum et movet ad contrarium illius ad quod movet dilectio naturalis et per consequens tendentia naturalis creaturae et tendentia caritatis haberent terminos incompossibiles

Item sequitur quod status innocentiae tam angelorum quam primi parentis fuisset in ordinatus patet nam quod aliqua dilectio terminetur ad creaturam quae non habet rationem terminantis est in ordinatio huiusmodi dilectionis quia non reperitur modus sed quem movet et per consequens fuisset ibi ordinatio

Item sequitur quod beati quantumcumque essent per gratiam elevati volenter ferrentur in deum quia natura intendit in contrarium scilicet ad se

Item creatura non sufficit sibi ad se nec alteri nam ad hoc quod creatura in esse producatur requiritur prima causa efficiens et etiam ad conservari requiritur prima causa efficiens etc ad si ergo non sufficit ad esse nec ad bene esse et sic non habet rationem finis quia finis habet rationem optimi et per consequens ista positio non est rationabiliter fundata

pono ergo istam conclusionem quod primarius negatur impetus ad deum super omnia terminatur ultimate licet caritas incomparabiliter ultimate licet caritas incomparabiliter nobilior modo moveatur ad idem

2a pars patet nam caritas elevat materiam supra se unde secundum doctores Caritas gustum spiritualem sicut et perficit et reddit quod ammodo ipsum superioris speciei inpercipiendo quam natura in se est ideo ex caritate movetur creatura ad diligendum deum super omnia

prima pars probatur primo quia natura agit directa ab intelligentia non errante igitur ordinatissime igitur quidquid agit hoc agit propter finem et maxime illum qui habet rationem ultimi et per consequens propter deum Item per diffinitionem boni primo ethicorum "bonum est quod omnia appetunt"

Item auctoritate boecii 3o de consolatione ubi poni expresse quod specie recta est naturalis tendentia ubi deducit quod est unicus finis ad quem omnia tendunt licet varii varios elegant colles eadem tamen felicitatem naturaliter intendunt licet varii varios statuant sibi varios fines Ideo dicit boetius "nihil antiqua lege solutum"

Ad idem est philosophus in libro de bona fortuna

Ad idem tullius de tussulanis quaestionibus

ad idem est Wilhelmus parisiensis libros scilicet in libro de universi de fide et legibus dicit triplices virtutes secundum quod exponit illud Iacobi "omne bonum optimum desursum"

primum bonum sue prima bona sunt habitus supernaturaliter infusi dirigentes in mediate in deum scilicet caritas fides etc.

Alia sunt bona pure naturalia scilicet virtutes naturales naturaliter nobis innatae unde unicuique sunt datae inclinare iuxta capacitatem suae naturae et speciei

Alia sunt bona quae sunt bona simpliciter et fuit virtutes naturalis istis consuetudinalibus

forte argueretur quia sicut videtur sequi quod aliquis ex puris naturalibus posset frui deo patet consequens quia virtutes naturales nobis innatae inclinat fortius quam virtutes consuetudinales ergo potest ferri per illas

Item experientia est quod creatura faciliter fertur in dilectionem boni tmeporalis igitur faciliter fertur indilectionem summi boni propter se probatur consequentia quia ex quo virtutes naturales inclinat naturaliter ad deum sequitur consequens illatum

Respondendum quod multiplex est causa quare creatura rationalis facilius diligit bonum temporale quam deum non obstante naturali inclinatione ad tpm deum

primo ad hoc quod feratur fruitive in deum requiritur consideratio et deliberatio et cognitio divinae bonitatis qui non est sine difficultate magna

Sed ad hoc quod diligat bonum temporale non requiritur discursus non requiritur electio unde origenes virtus est tarda vitium vero princeps philosophus 2o Ethicorum difficile est attingere signum unde ad peccandum non requiritur deliberatio nam staret quod creatura ad deliberandum et non faceret et sic vitium non requirit deliberationem ergo dicit origines quod vitium est principes

2o ad diligendum deum super omnia requiritur in hoc statu requiritis scilicet mentis elevatio sed ad diligendum temperale non requiritur hoc ymmo voluntas se ipsa immediate potest diligere temporale unde virgilius in opposito eneyd dicit "facilis decessus" etc.

quia dilectio fruitiva dei excedit humanam facultatem non obstante inclinatione naturali difficile eset deum diligere super omnia

3a causa licet aliqualiter implicetur in priori bona temporalia intuitive et in mediate se ostendunt delectabilia et alliciunt voluntatem deus autem non videtur sic in hac vita ut scire ipsum est deum nemo vidit unquam et sic quia deus non movet obiective inmediate ibi et bona temporalia immediate movent

4a causa quae est potior et cupiditas vel fomes pena scilicet peccati originalis quae inclinat de directo contra caritatem ad dilectionem sui ipsius si diligentis propter se cuius activitatis amor est quam sit activitas inclinationis naturalis