Table of Contents
Reportatio Sentences Commentary
Principia
Principium I
de Fide
de Notitia
de Fruitione
Lectio 45, de Fruitione
de Trinitate
de Caritate
de Libertate
de Incarnatione
Lectio 77, de Trinitate [Palatine Transcription]
In alia Lectione Ad aequaliter continuandum materiam alias inceptam ponam propositionem et inferam corollaria
propositio est ista sicut ex gratuita dei providentia scriptura non fuit sufficienter evidens ad subiectum est infinitae capacitatis et continentiae Sic christi sponsa ecclesia est infinitae fecunditatis ad declarandum infinitas conclusiones secundum infinitos casus possibiles occurrere sensus propositionis est quod sicut scriptura sacra est infinitae continenciae et infinitas continet veritates sicut sponsa christi ecclesia est in finitainfinita fecunditatis ad declarandum eas
prima pars probatur ex auctoritate augustini in de doctrina christiana quae communiter allegatur scilicet quidquid in aliis scriptis in veniturinvenitur et si utile sit in sacra scriptura reperitur et si noxium condempnatur ergo ita est generaliter si utilia sunt reperiuntur in sacra scriptura et si in utiliainutilia dampnantur
3a pars probatur primo ex immensa fecunditate sponsi qui perfecte convictus suae sponsae Ad declarandum veritates filiis ecclesiae necessarias quandocumque contingat etiam occurrere ne dumnedum veritates tales sed etiam regulas honestatis ad effectus rectificationem
Ex prima parte infero primo quod licet scripturae continentia et ecclesiae fecunditas aliquid alicui reducta quia scripturae continentia est respectu omnium veritatum tangentium gratuitu regimen ecclesiae et humanae et actualiter continet quamlibet talem veritatem sed fecunditas ecclesiae non actualiter reducta est ad cuiuscumque veritatis cognitionem sicut ante determinationem spiritus sancti procederet a filio non fuerit actualiter informata de illa veritate licet illa veritas continebatur in ea est tamen sufficiens ad declarandum eas propter sponsum scilicet spiritum sanctum natum revelare tres veritates
2m corollarium maiore scripturae continentia et altior quam sit angeli notitia beatificata non scriptura est contentiva infinitarum veritatum angelus solum finitas percipit veritates patet a signo nam licet incarnationis misterium esset in sacra scriptura descriptum nihilominus tamen latuit angelos sicut habetur ysa ipsi admirantes dixerunt quis est iste qui venit de edam
potest inferri 3o quod maior est scripturae continencia quam sit tota notitia caelestis paradiso sub christo et nostrae eius Ita quod totum residuum circa christum et mentem eius propter reverentiam ipsius non tantum et cognoscat in verbo quod relucent iustitia scriptura vel continentur
4m corollarium sicut sacra scripturam principaliter fuit edita propter spiritualem matrimonium sponsi ad sponsam sic solus sponsus etiam cepit plenarie prima pars patet Nam finis circa deum totius spiritualis regiminis et divinae providentiae fuit incarnatio verbi meritorium spirituale christi ad sponsam Ita quod habemus meritum divinae providentiae et spiritualis regiminis ante verbi incarnationem et habemus consummationem illius in incarnatione et in passione et haec fuit intentio prophetarum unde salomon osculetur me osculo omnis sui et licet matrimonium esset inceptum non erat tamen consummatum per osculando insufflant spiritum gratiae et dona gratuita quibus habundantabundant ecclesiae in fide et sic sponsus numquam permitteret deficeret quando ipsa sit fecunditas veritate in hiis quae tangunt fidem et bonos mores 2a pars patet nam sacra scriptura est infinitae continentiae et continet infinitas altissimas veritates sed nulli creaturae est communicata infinita notitia circa humanitate christi unde solus christus habet plenariam notitiam quo ad omnes modos repraesentandi
ubi advertendum quod incarnatione verbi humanitas christi primo legit in vero omnem veritatem et quidquid in sacra scriptura continetur et legendo intellexit plenarie secundum magistrum sententiarum in eodem instanti anima christi intellexit omnia quae verbum plenarie et ratione ydoneitatis christus consecratus est in sacerdote et regalem dignitate ymo propter eius reverentiam reconsiliatum est totum genus humanum in eadem instanti scilicet incarnationis
Quintum corollarium licet omnes veritates ut dictum est contineantur in sacra scriptura non tamen evidenter est nobis Causa 2ae partis potest esse Nam infinitas librorum non sufficeret ad explicandum misteriamysteria in sacra scriptura contenta ideo etc Nam ad hoc requireretur infinita multitudo voluminum nec sufficeret
2a causa potest esse ut sponsa christi sub timore viveret et cum devotione adiutorium spiritus sancti in vocaretinvocaret in casibus arduis ubi deficiente sensu humano recurreret ad spiritum sanctum tanquam ad sponsum ut generaret veritas ex sua sponsa neccessariisnecessariis ad subiectum
Sequitur ulterius quod in sacra scriptura omnes leges iustae et omnes regine morales vere et plene continentur patet ex dictis et probatione prius tacta Nam probatio augustini est adhuc in principio istius lectionis tactae Consimilem ne dum de moralibus eosdem etiam de speculabilibus unde Ioseph Batan et raby moyses tenent quod singulae artes in sacra scriptura continentur alio et alio typo et modo tradendi unde rabii moyses super illud ezechielis in medio rothae exponit et dicit quod ita exposuerunt iudaei in li?us intelligentes philosophiam de motibus corporum caelestium et etiam de motu diurno quod spiritus erat in rotis id est intelligentia movens orbem
et sic scriptura est omnis veritatis tam practicae quam speculativae realiter contentiva ymmoimmo debet ymaginariimaginari velud exemplar et liber ad extra communicatum in quo continetur totum quod est in libro vitae ad intra licet sub nubilo
Sequitur quod prophetae non plene suas prophetias intellexerunt nec moyses qui conscripsit patet quia in scriptura sua infinitae veritates relucent quamvis non cepit Sequitur quod infinitum altiora conscripsit quam intellexit et sic non fuit nisi purum organum spiritus sancti licet tamen sufficienter intellexit illa quae fuerunt neccessarianecessaria pro regimine populi
Consequenter potest inferri esse probabile quod quinque libri moysi realiter continent totum novum testamentum quantum ad sententias vel continet omnes veritates novi testamenti Ideo secundum doctores quod rota sit in medio rotae intelligitur quod in veteri testamento est totum novum et econtra quia omnia sunt de christo sponsa Salvator dicit moyses scripsit divinae Advertendum quod scriptura licet cernet hoc tamen non fuit quantum ad vigorem suum principlem sed debet ymaginari ad modum pueri cuius eadem est forma vel anima usque ad perfectionem tam suam aetatem et sic quantum ad formalem partem non perficitur tamen quantum ad aliquid perficitur sic in proposito veritates magis explicatae sunt licet in scriptura sacra continebantur et sic dicuntur crescere Consequenter ad ea quantum concernunt fide non crescunt veritates fidei licet ad plena obligemur et per determinationem ecclesiae et sic crescunt non per generationem novae veritatis sed per exemplificationem eius
Sequitur quod scriptura sacra sufficeret pro plenaria instructione vitae humanae quantum ad intellectum et plenaria instructione morum quantum ad effectum pro sequendo vitam aeternam et sufficienter continet omnia talia neccessarianecessaria ad subiectum et rectificationem affectus licet indigeat ex processione et sponso declarante
Sequitur quod urgentibus necessitatibus circa regimen ecclesiae et sicut morbi ecclesiae ibi tanguntur ita et remedia
Sequitur quod peccatum negligentiae medicorum quae concurrunt ad libros humanitos ad inventos quorum finis est bonum temporale praecise in quibus non est vita nec salus
Aliud corollarium in infinitum maior est sponsi praesentia ad ecclesiam quam sit eius experientia Nam sponsus scilicet christus respectu ecclesiae infinitae assistit et fecundat ecclesiam quantum ex parte sui respectum cuiuscumque venibilis veritatis neccessariae pro salute et respectu veritatis fecundat ecclesiam quantum est ex parte sui sed influentia tamen reperitur secundum dispositionem membrorum ecclesiae ex bonitate morum vel studio sacrarum scripturarum vel ex ambobus simul
aliud corollarium ecclesia eciam circa fidei veritates vel regulas honestatis nullum potest generare monstrum quia sponsus est veritas summa et bonitas summa quae realiter reddit sponsam in maculatamimmaculatam ideo a sponso et a sponsa realiter in maculatisimmaculatis non potest error procedere vel moralitas pravitas r??
Aliud corollarium quamvis sine monstro vel monstruositate sint multa capita in corpore sponsae scilicet ecclesiae ad unum tamen ordinata hic in via praeter illud tamen capudcaput ymoymmo abstracto adhuc manent vita ecclesiae et eius integritas sine monstro prima pars patet nam omnes tenentes vicem apostolorum sicut epicopi habent rationem capitis et quilibet eorum est realiter capudcaput ideo secundum divisionem et multitudinem partium fidelium requiruntur multa capita quae tantum reducuntur ad unum caput quod est praesul ramanus
dico 2o quod subtractio capitis vel principalis cuiuscumque ipsorum non tollit vitam ecclesiae nam ecclesia principaliter in fide vivit et in caritate et est eius unio formalis et principalis
Item caput influens vitam est ipse sponsus qui habet vicem capitis influentis ideo remanente principali capite non tollitur vita nec est monstruosa
Item vacante sede apostolica ecclesia non esset mortua aut monstruosa ymmoimmo adhuc manet quantum et caritatem in quibus consistit eius unitas ideo non moritur morte spirituali nec absolute redditur sine capite quia manet cum capit principali et sic non redditur acephalo
Sequitur quod licet unitas capitis sequatur ex sacra scriptura etiam scilicet christum quod debeat esse solus unius papa sp?m tamen non videtur esse dicendum proprie contra fidem Advertendum quod ex usu doctorum lata est differentia dicere ista propositio repugnat alicui propositioni sequenti ex fide et ista propositio est contra fidem Et refert sic dicere non ex primaria significatione terminorum sed ex usu doctrinarum Nam si aliqua propositio sequitur sequitur ad fidem contradictorium eius repugnat fidei Sic doctores non admittunt tales propositiones Augustinus super genesim Tam diu non est contra fidem quam diu non est determinatum per ecclesiam Et ideo non potest quando probabiliter asserit donec fuerit determinatum per ecclesiam unde ex usu doctorum aliud esse contra fidem vocatur vel quia repugnat evidenter fidei vel quia est determinatum est repugnans fidei nam dicunt aliqui quod sequitur ex articulo omnipotentiae quod deus posset creare supremam speciem alii dicunt oppositum et neutrum est contra fidem quia non est determinatum per ecclesiam Et de isto usu habemus nos necessario iuvare etiam quantum ad unam propositionem magistro Iohanam de montesano
Consequenter potest inferre quod ex provisione naturae et sollicitudine circa humanam speciem et ex gratuita dei providentia posset fundari una positio de auctoritate quae debetur universitati parisiensis circa ardua fidei et ecclesiae regimen de hoc per dei gratiam tangetur aliquid in lectione sequenti
On this page