Articulus 17

ART. XVII An notitia sit actus ab habitu fidei elicitus.

I Robbertus Bellarminus, Lib. I. de iustificatione, Cap. 7. dicit, fidem non esse notitiam, sed assensum: item, fidem magis per ignorantiam, quam per notitiam definiendam esse. Euangelici vero hanc Beilarmini sententiam tanquam absurdam & perniciosam reiiciunt, dicentes cum Calxino. Lib. S. Instit. cap. 2. Non ignorantia. nec sensus nostri submissione, sed cognitione certa & explorata regnun colorum adiri. Interim monent, per notitiam quam fidei tribuunt, non intelligi ab iis scientiam conclusionum. acquisitam per media demonstrationum, ex principiis per se notis: talis enim notitia pugnat cum inevidentia quam fidei tribuimus. monent etiam, se non tollere gradus in cognitione rerum sacrarum, cum fiden etiam Laicorum notitiam appellant: masorem enim in docente, quam in discentes in Pastore, quam Ove notitiam requiri fatenture sed notitiam illam opponunt cnassae ignorantiae, quam implicitae fidei, & caecae obedientiae elogiis ornant Pontificii: scilicet ut asininum potius stuporem in Laicis foveant, quam. Christianam fidem:

2 Certitudo, quam omnes Theologi fidei tribuunt, hunc errorem Bellarmini facile evertit, & destruit: ad eam enim triplex notitia requiritur. Prima est, notitia qua novimus quis loquatur: hoc est, qua novimus, sermonem illum, eui assentimur, esse Dei ipsius, & non hominum sermonem: nemo enim assentitur alicui propositioni propter alterius testimonium, nisi certo sciat cuius sit illud testimonium, & an is qui testim onium perhibet sit fide dignus. Secunda notitia est, quam novimus quid loquatur, hoc est, qua recte intelligimus Dei sermonem, & verum verborum sensum cognoscimusnemo enim assentitur sermoni, quem non intelligit. Tertia est notitia qua novimus vera esse ea quae loquitur. Prima & secunda notitia sunt praerequisitae antecedenter, ut Ioquuntur, ad assensum fidei: nam assensus fidei eas praesupponit: Tertia cognitio non praerequisita, sed requisita est concomitanter, ut vocant, ad assensum fidei: nam intrinsece & essentialiter in ipso actu assentiendi includitur.

a Cum igitur ad fidei assensum triplex notitia requiratur, ut iam probatum est: quis non videt, Bellarminum absurde contendere, fidem iustificantem non esse notitiam, sed simplicem assensum & ignorantiam quis non mirabitur, quomodo tam ineptum dogma potuerit viro docto in mentem: venire) Certe hic error Ecclesiae perniciosissimus fuit: hinc enim crassa ignorantia & caecitas totum Papatum occupavit: hinc humanae traditiones, errores, superstitiones, & mendacia, in Ecclesiam invecta sunt: hinc est quod Pontificii Doctores ridendam illam Carbonarit fidem, tanquam spiritualem sapientiam, summopere collaudent. A Non statui hic respondere ad argumenta Bellarmini ex Scripturis deprompta, seorum enim consideratio ad Theologos pertinet) sed ad rationem ipsius a natura fidei petitam. cuius haec est summa: Iudicium nitens alterius testimonio & authoritate, non est notitia: sed fides est tale iudicium: ErgoHuius svllogismi maior falsissima est, ut patet ex iis quae iam dicta sunt. quamvis enim tale iudicium non sit notitia evidens & scientialis, non tamen ob id ignorantia potius quam notitia vocari debet.