Caput 96

CAPUT XCVI. De sexta feria privilegiata.

Sexta deinceps feria, quae et Parasceve appellata est, in eo gaudet privilegio, quod hoc die Christus passus sit. Quare etiam ab hac sexta feria omnes alis sextae feriae suum habent privilegium, sicut a sequenti Dominica omnes aliae Dominicae. Parasceve astem interpretatur preparatio, quod tum Judaai cibos suos soliti sint praeparare, quibus vescebantuz Sabbato, cum eis Sabbato quidquam praeparare interdictum sit. Porro autem ipso die Parasceves uno duntaxat ferculo vescimur, quoniam Christus illo die unum sibi solummodo comparavit, videlicet ltronem. Unde ipse- dixit : Singulariter sum ego donec transeam (Psal. cxxx). At quaeritur cur istum diem celebremus in moerore, tristitia atque abstinentis, cum soleamus sanctorum passiones in gaudio celebrare. Yerum hoc ideo fieri respondemus, quod sancti statim, simul atque perpessi sint martyrium, ad coelos ascenderint : Christus vero descenderit ad inferos. Sed cum jam tartara fregit, et sanctorum animas inde reduxit dieque tertio resurresxit, ideo tum maxime latamur. Hinc etiam est qucd sanctorum Patrum passiones, qui ad inferos descenderunt, non celebramus. Solet hic etiam a nonnullis quaeri, cum asinae insidens Christus hoporifice suscepturus sit, et in cruce videatur dehonestatus, car potius adoremus crucem quam asinam. Yerum facile illud discuti potest, cum honor iste quem in asina accepit, terrenus fuerit , nec curandum sit de terrenis, ita ut nec hmc quidquam de ssina curandum sit. Per crucem vero ruptus fuit ac destructus murus ille peccatorum, qui erat inter nas et Dominum interjectus; Christus enim satisfeci pro nobis. Unde certe nullus recenter haptizatas, etiam adultus, $i vel maxima commiscrit pec- cata, ullo eorum tenebitur, neque secundum pacnam, neque secundum culpam; tenetur tamen habere contritionem. Quemadmodum ergo gladius Davidis, quo Goliam obtruncavit, multo temporc servatus fuerit et in honore habitus, ita etiam crux Domini, quae per illum gladium quodammodo figuratur.

Tandem quoque consideremus hujus diei officium carere capite, quod Christus caput nostrum tume nobis sublatus fuerit. Caret enim invitatorio, ut non imitemur perversam illam imitationem quam fecerunt Judai, quando consilium inierunt , quomodo Jesum caperent in sermone, eumque morti traderent. Inde etiam est quod non damus osculum pacis alicui , propter osculum Juda, nec aliquem salutamus, quia cum quadam salutatione Judas Christum tradidit, inquiens : Ave, Rabbi (Marc. xw). Verum ideo signa dedit illis Judas, qui Christum ceperunt, ne Jacobum pro eo caperent, qui illi admodum erat similis, ut hinc etiam frater Domini dictus sit. Nota ergo Judàm dixisse : Tenete eum (ibid.), quasi dixerit : Fortiter eum ligate, et tenete, quia alioquin poterit manus vestras facile evadere. Credebat enim eum esse fortem propter illud quod ipse viderat, cum vendentes et ementes e templo ejecisset. Praeterea viderat, quemadmodum illorum manus evasisset qui ipsum volebant apprehendere, unde dicitur : Et transiens per medium illorum ibat (Luc. w). Causa autem quamobrem Judas vendidit Christum et tradidit, fuit hujusmodi : Odium recens susccpcrat in Jesum propter unguentum quod Magdalena in caput ejus fuderat. lpse enim erat Domino a loculis, quos portabat. Cum autem mortis esset apud veteres, ut qui bujusmodi fungeretur officio, pro mercede sua decimam partem haberet corum, quae in dominorum loculos ponebantur, aestimavit Judas unguentum quod beata Maria Magdalena fuderat, trecentos valere denarios. Unde est quod ipse dixerit: Utquid perditio haec? potuit enim istud, etc. (Matth. xxvi). Coepit ergo secum cogitare, quo pacta in Christo recuperaret quod amiserat in unguento, ita ut, cum trecentorum denariorum decima sint triginta denarii, ea summa ipsum vendiderit ac tradiderit. Non debet quoque officium mortuorum habere invitatorium, nisi corpore praesente, nec in missa dici, Dona nobis pacem, neque per universum officium , Gloria Patri, quia sequitur et imitatur exsequias sui Salvatoris.

Sex itaque hujus diei sunt privilegia : Christi immolatio, inferni exspoliatio, mortis conculcatio, humani generis redemptio, paradisi apertio, et Scripturarum nanifestatio. Ubi animadvertendum est quod Christus sua passione non tantum illos redemit, qui tum erant in lymbo inferni, qui locus dicebatur sinus Abralie, verum etiam omnes homines futuros, qui sancta morte titam erant finituri. Nec sane omnes bomines, qui in inferno erant extraxit. Unde Osee propheta : O mors, ero mors tuos morsus tuus ero, inferne (Ose. xm). Scripturarum hodie facta est manifestatio , quia scripturae Vete- ris Testamenti, quae prius erant obscurae, hodie sunt declaratae. Unde Dominus : Consummatum est Joan. xix), inquit, quasi dicat : Omnia quae de me hucusque scripta sunt, modo sunt impleta, quod scandalum est Judais, stultitia gentibus. Crux igitur Domini multis modis in Veteri Testamento fuit praefigurata. Dictum est enim angelo percutienti 4gyptum : Quamcunque domum iniraveris , in ea occide omnes primogenitos, tam parvulos quam senes; tam viros, quam mulieres. Sed sic ubi scriptum fuerit Thau, non intrabis (Ezech. ix). Thau vero signum est crucis, ita ut oinnes damnenurr, nisi per signum crucis salvantur. Sic Moses in deserto serpentem aeneum erexit, et omnes qui eum intuebantur statim a morsu serpentum sanabantur (Num. xxii). Serpens aeneus similitudinem habet serpentis nec est verus serpens. Similiter Christus habuit sinilitudiwein carnis peccatricis, sed non verae peccatricis, utpotc qui nunquam peccaverit. Dictum est item Danieli ab angelo: Dua erunt septimana, et post septuaginta septem occidetur Christus dux noster (Daniel ix). lta aperte Moses : Die, inquit, ac nocte erit vita nostra pendens, et videbitis et non cognescetis (Deut. xxvi). Verum profecto est quod nocte pependerit, quia tenebrae factae sunt a sexta hora, cic. (Matth. xxvi). Quod autem die, certum est. Item Jeremias ait: Ponens filiam pharetra in renibus meis (Thren. n). Filiam, inquam, pharetrae, id est, lanceam. ltemque : Congregabo omnes gentes, et erit signum eis, Thau T.(lsa. Lxvi), quod crux est Domini. Sic rursus: Ezechias convertit [faciem suam ad parieiem (IV Reg. xx). Et David: Scribantur hec in generatione altera, et populus qui creabitur laudabit Dominum (Psal. c1); hoc est, novus populus, nimirum gentilis. Atque in alio loco alius: Plantai, ait, vineam meam electam, et versa est in amaritudinem (Jer. 1). Et quare, quaeso? Quia dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto (Psal. Lxviu). Quemadmodum etiam alibi inquit Davidi : Partiti sunt sibi vestimenta mea et super vestem meam miserunt sortem (Psal. xxi). Quamquam hoc de tunica Domini inconsutili dictum videri potest. Sed eodem in loco idem expressius: Dinumeraverunt omnia ossa mea (ibid.), quoniam usque adeo eum in cruce extenderunt, ut omnia cjus ussa facile dinumerari potuissent. Sic postremo et Isaias ait : Et erit principatus ejus super humerum ejus (Isa. ix). Nam Christus portavit crucem, in qua triumpbavit, ita ut vulgo dici consuetum sit Cyrenaum quidem crucem portasse, sed non sicut homo et Deus.