Caput 99

CAPUT XCIX. De duabus partibus sacramenti.

Nunc dicendum est, quare una pars sacramenti, scilicet corpus, sub specie panis reservetur die Coenae, et altera pars, scilicet sanguis, sub specie vini non reservetur. Ac duae quidem sunt caussee, quamobrem corpus reservetur. Prima est ne fortasse quispiam ex hac vita sine viatico discedat, quod evenire posset, ni reservaretur ; atque ipstitutum ita est ab Innocentio papa. Secunda est quod illis tribus diebus maxime omncs ii religiosi quibus necessitas est, debeant communicare. (uare oportet ut sacramentum illud reservetur , quoniam eo die consecrari non debet : ut supra ostensum est. Cur autem sacramentum vini non servetur, triplex est ratio: Prima est quia, cum vinum liquidum sit, non posset tam hene reservari, quin quadam negligentia facile queat labi; secunda est quod duos sacrificiorum ritus suis temporibus approbavcrit Deus, veterem legis, videlicet suo tempore, et novum hoc tempore. Hos duos ritus siguificant panis et vinum, licet utraque res sit novi sacramenti, panis nempe novum, et vinum veterem. Nec mirum videri debet, si per rem novi sacramenti vetus sacrificium significetur, cum et contra inveniatur, rem videlicet veteris Testamenti declarare novum. Nam quartis feriis septimanarum quando ordines celebrantur, dua lectiones ex veteri Testamento recitantur, quarum altera quae sub nocturnali tomo exprimitur, vetus significat Testamentum ; altera vero quae sub tono communi, Novum. Ex eo itaque, quod vinum non reservetur, ostenditur vetus sacrificium cessarce debere. Tertia ratio est, quod idcirco non reservetur, quia Christus dixit in coena : Amen dico vobis, quod amodo non bibam de hoc genimine vitis, donec bibam illud vobiscum novum in regno Patris mei (Matth. xxvi).

Si quis autem roget, num istud vinum, quod eo die in communione sumitur, ex Dominici corporis contactu consacretur, quamvis complurium scripta illud asserere videantur, nos tamen veritstem magis sequentes et ea quae sancti Patres tradiderunt, dicimus vinum illud omnino non esse consecratum ex illo contactu, sed sanctificatum. Est enim differentia inter consecratum et sanctificatum. Consecratum dicitur quod in consecratione, ut ita dicam, transubstantiatur. Sanctificatum vero est quod per verborum significationem efficitur sanctum sine aliqua transubstantiatione , ut aqua lustralis, quam ideo benedictam dicimus. Rursus sanctificatum dicitur, quod a tractu rei sanctificataa magis efücitur referendum. Si autem diceretur, quod solp contactu vinum vcl aqua consecraretur, magna profecto inde sequeretur rerum perturbatio et confasie. Sic enim contingeret calicem non posse lavari, indeque efficeretur, ut jam sexcenti panes uuius hostiae contactu, sine verbo possent consecrari; et si una aliqua gutta aquae lustralis seu benedictae in stagnum vel puteum, qui ex lacunis scaturit, infunderetur, aqua illa perpetuo benedicta maneret : atque ejusmodi infinita alia iucommoda; ex ea re nascerentur. Jam etiam praetereo, si Dominici corporis tactu vinum consecraretur, contra decretum fieri quod prohibet, ne hoc die consecratio flat.

Quod antem hic quaeritur quamobrem Christus discipulis prius corpus suum dederit mysticum quam in veritate illud offerret, discussum satis apud alios est. Advertendum ergo hic est, et repetendum, quod paulo ante a nobis dictum est, utpote secundum triplicem Christi crucifixionem, quae hoc die re ipsa facta est, tribus horis, tertia videlicet sexta et nona per universum annum missas celebrandas esse. lora enim tertia crucifixus est linguis Judaeorum aientium : Tolle, tolle, crucifige eum (Joan., xix). Hora sexta in cruce positus fuit, et nona exspiravit ; quapropter hae horae ad celebrandas missas canonice sunt institutae, quae Christi immolationem mystice repraesentant. Diebus enim festis cum a libidine est abstinendum, mnissa debet tertia hora celebrari ; pro festis, sexta, et in jejuniis nona, sin aliter fiat certe canonicum et regulare non est. Exceptis interim iis temporibus, quibus nocte missa celebrari debeat, ut in Natali Domini et in Sabbato Paschae. Missa enim quae tunc celebratur, non ad Sabbatum pertinet, sed ad diem Resurrectionis. Unde etiam nunc Romae et per universum Ravennensium archiepiscopatum, sub quo et DBononiensis Ecclesia continetur, tunc missam non celebrat usque ad noctem. Quod autem sic fleri debeat, satis ipsa ostendit oratio, qua tum dicitur : Deus, qui kanc sacratissimam noctem, et illud quod in cerei, quem vocant, benedictione canitur : Hac noz est. Sie itidem quotiescunque ordines conficiuntur, socte missa celebrari debet, quoniam officium majorum ordinum ad diem spectat Dominicam. Sed quia 3 jejunio incipere oporteat, ideo in Sabbato post vesperas illud inchoamus, et ad noctem usque protielamus.