Caput 20

CAPUT XX. De ipso officio.

His ita consideratis operae pretium est ut ipsum elcium persequamnur, ordienies ab officio noctis. Hic enim ordo aptus et conveniens est, nea luce ad tenebras veniamus, sed potius a tenebris prodeamus ad lucem. Sciendum igitur est olim tempore primitivae Ecclesiae usu receptum fuisse ut nocte ter surgeretur ad divinum officium celebrandum : primo circa primum somnum habita ratione ejus temporis, quo vulgus se quieti dare consuevit; secundo circiter mediam noctem; tertio paulo ante diem, hoc nimirum ordine, ut cum nocturni finiti essent, et lectiones cum suis responsoriis perlectae , priusquam lucesceret aurora apparente, cum pulsu campanarum decantarent Te Deum laudamus , et sic deinceps laudes matutinas. Ad primam nocturnam surgebant tantum ministri Ecclesiae, qui cum tempestivius ivissent cubitum, jam dormierant. Sed quoniam frequenter hoc nocturnae vocabulo utimur, non incommode fecerimus, si quid per illud significetur exposucrimus. Accipitur ergo nocturna nocturnae pro hora, et nocturna nocturnorum pro ipsis officiis. Vel nocturna noeturna psalmi appellantur , qui Dominicis diebus dicuntur, antequam recitantur leetiones. Similiter etiam ;.li, qui diebus profestis dicuntur, ut in secunda feria: Dominus illuminatio (Psal. xxvi), atque itade reliquis. Nocturnae nocturnarum, dicuntur tempora quibus psalmi cantantur. Nocturni nocturhorum, vocantur novem psalmi, et novem lectiones cum suis responsis.

Nunc igitur pergamus. In solemnitatibus ad secundam nocturnam pariter surgebant ministri et conjugati , tam viri quam mulieres. Ad tertiam tandem nocturnam communiter surgebant omnes. Sed postea charitate erga Deum algescente, cum féttor ille cultus divini in hominibus tepesceret, jta ut jam pigriores essent, quam ut statis illis horis qd pfücium nocturnum surgerent tam ministri kedesi quam caeteri, consultum est, ut media "saltem nocte omnes surgerent, juxta illud Prophetae Media nocte surgebam, etc. (Psal. cxxun), atque ita tum continuo integrum noctis officium absolverent. Quod quidem etiam nunc plerique religiosorum conventus .observant. Verum et haec institutio brevi abiit in desuetudinem, cum jam conviviis et luxui magis vacabant, quam Dcei servitio. Quapropter iterum aliter statutum fuit, ut vel tempore nocturna ultimae universi circa diei crepusculum surgerent. Nunc autem ceo divini cultus ratio demersa est, ut citius surgant pueri quam ministri Ecclesiz, et prius cantent passeres quam saccrdotes. Adeo amor ille Dei in hominibus penitus refrixit. In memoriam et recordationem prinae illius tam laudabilis consuetudinis, etiamnum ecclesia estivali tempore nocturnum officium celebrat , tempore nimirum primae nocturne, quod nos vigilias vocamus, tametsi vero aliquando tempestivius. Fit autem illud dupl;ci nomine. vel ad vetcrum commendationem , vel ad nostram ipsius cxhortationem , ut videlicet sciamus quam illi esscrt sobrii in officiis nocturnis tempore hiemali , quos cum ter quaque nocte surgerent , brevitas noctis arstivalis , haudquaquam tardabat. Quotus autem quisque nostrum est, qui jam sole radiante ad itiud officium alacriter surgere queat? Usque adeo hic sponsi videmur Penelopes, nati in medios dormire dies. Sed quid dico de officio nocturno? Quot sunt numero , qui diurnum recte curent officium? Certe, si quod res est, loqui liceat, admodum pauci. Verum pe quis dubitet quibus festis vetus illa observetur consuetudo, sciendum est in tribus illis vigiliis. scilicet Joannis Baptistae , Petri et Pauli, et Ass smptionis B. Marise. Quoniam hae sunt peraecipuae solemnitates , quas in estate habemus.