Caput 77

CAPUT LXXVII. De Septuagesima, Sexagesima, Quinquagesima , et Quadragesima.

Postquam dictum sit de illo tempore, quod est inter Natalem Domini et Septuagesimam interjectum, ordo postulat ut deinceps de ipsa Septuagesima et ejus gratia, de Sexagesima, Quinquagesima et Quadragesima dicamus, idque hoc potissimum ordine: Primo quid significent, secundo ubi incipiant et ubi Biniantur, tertio de carum institutione et quarto de officiis. Septuagesima igitur repraesentat tempus deviationis, sive poenae et culpae. Unde statim ipsa prima Dominica incipit legi historia libri Geneseos, et legitur usque ad Dominicam, quae praecedit eam Dominicam, quae in Ramis palmarum appellata est, ubi agitur de deviatione et errore primorum parentum. Deponimus hic etiam Alleluia , in quo scien- dum est illud nonnullos facere Sabbato, eo quod praecedit ad horam sextam, nonnullos ad nonam, nonnullos ad vesperas, nonnullos etiam nocte ad nocturnos, nonnullos denique ipso die Dominico ad primam; quae quidem varietas nata est ex varia dierum inchoatione. Sunt cnim quaedam nationes, quas diem auspicantur a meridie, eumque finiunt meridie diei sequentis ; alii vero ad nonam, et terminant in sequentem nonam; alii rursus a vesperis, et eum deducunt in alias vesperas, qui rectius faciunt; alii denique inchoant a media nocte, et sequenti nocte media eumdem finiunt, quod etiamnum observatur, secundum decreta Romanorum. Si enim quis alters. pactum fecerit ad certum diem, non videtur pactum fregisse ante mediam noctem sequentem, si ei tum gatisfecerit. Sunt nonnullae Ecclesiae, quaecum magno tripudio deponunt Alleluia. Inchoatur autem Septuagesima a Dominica qua cantatur Circumdederunt me (Psal. xvn), et finitur Sabbato in Albis, quod est post Pascha.

Et, ut nos simul de omnibus expediamus, Sexagesima incipit sequenti die Dominica post Circumderunt me, et terminatur in quarta feria post Pascha. Quinquagesima quoque inchoatur tertia Dominica. post Circumdederunt me, et ipso Paschate finitur. Quadragesimam vero auspicamur Dominica quacanitur in Ecclesia : Invocavit me, atque eamdem. finimus in Coena Domini. Septuagesima autem dicitur, quod septies decem habeat dies. Verum enimvero haec Septuagesima dierum, quam praesens observat Ecclesia, indicat nobis septuaginta illos annos quibus fsrael fuit in servitute Babylonica. Nam. quemadmodum illi deposuerunt sua organa, dicentes : Quomodo cantabimus canticum Domini in terraaliena (Psal. cxxxvi)? ita et nos quoque deponiinus cantica laudis. Át vero postea sibi data a Cyrosexagesimo anno redeundi facultate, coeperunt lge— tari, quemadmodum et nos in Sabbato Paschae resumimus et cantamus Alleluia, eorum innuendo latitiam, quam ipsi habuerunt ob redeundi licentiam . sibi praestitam. Sed quemadmodum illi in apparatu: reditus, suas.colligendo sarcinulas multum labora- - verunt, sic nos quoque poss Alleluia. hujusmodi . statim tractum subjungimus.: Laudate.Dominum, . quo laborem signiflcamus. llli rursus quemadmodum cum latitia redeuntes,. itineris-tamen labore vesa-- bantur, ita nos per totam paschalemr septimanamgraduale cum Alleluia cantamus. Per graduale enim laborem exprimimus, per Alleluia laetitiam. Praeterea ut illi patriam ingredientes plenam acceperunt laetitiam, sic nos Sabbato que Septuagesima terminatur, Domino canimus. Alletuia. Et profecto tam nostra dierum Septuagesima, quam illorum Septuagesima annorum quasi quaedam historia est, qua totum humani generis exsilium ab Adamo usque ad finem mundi quodammodo figuratur , quod revelutione septem dierum peragitur, et sub septem annorum millibus concluditur, ut per septuaginta dies vel septuaginta annos intelligamues septuaginta an- norum centenas. Àb initio enim usque ad Ascensionem septem millia annorum computamus. Exinde vero quidquid temporis sequitur usque ad flnem mundi sub septeno millenario comprehendimus, cujus terminum solus Deus novit. Quemadmodum ergo filii Israel septuagesimo anno per Cyrum a captivitate Babylonica fuerint liberati, sic nos per Christum in septima mundi aetate vel in septimo millenario a servitute diaboli sumus redempti, restituta nobis innocentiae stola per remissionem baptismi. Atque hinc est quod in Sabbato Paschae unum Alleluia cantamus jam spe aeternae quietis et recuperationem patriae gratulantes. Israel laborabat in apparando reditum, et in redeundo : nos quoque in Ecclesia praesenti pro satisfactione decem praeceptorum legis laborare debemus. Sed cum finito tempore nostri exsilii ventum erit ad patriam, tum utraque stola decorabimur, cum videlicet corpus et anima simul glorificabuntur, quod significatur per duo Alleluia , quae sub finem Septuagesimae decanptantur. Obiter ergo nota quod Septuagesima incipit a moerore, et finitur cum gaudio, sicut psalmi poenitentiales, ut vocant. Septuagesima vero sonat sexies decem, et significat tempus viduitatis Ecclesiae, ac moerorem ejus propter absentiam Sponsi. Licet enim Christus sit nobis praesens secundum divinitatem, juxta illud : Vobiscum sum usque ad consummationem seeculi ( Matth. xxvii), tamen secundum quod est homo, in coelo est, et sedet ad dexteram Patris, id est Patri est coequalis. Unde ipse ait : Nondum enim ascendi ad Patrem meum (Joann. xx), hoc est, nondum sum ei coaequalis, ut vos opinamini. Dantur hic tamen eponsae in remedium et consolationem sex opera misericordiae, quae sunt, pascere esurientem, potuin dare sitienti, visitare infirmum, vestire nudum, hospitio pauperem excipere, et peregrinum: quibus septimum ex Tobia additur, nimirum mortuos sepelire (Tob. 1). Haec sunt data sponsae, ut in eis se exerceat, utque per eorum et Decalogi obsecvationem sibi mereatr sui sponsi januam aperiri, et illius suavissimo amplexu frui. Sic Quinquagesima dicta est quasi quinquies decem , significatque tempus remissionis, quemadmodum in lege veteri annus quinquagesimus dicebatur annus remissionis. Unde hoc tempore maxime cantatur psalmus quinquagesimus , scilicet : Miserere mei, Deus, qui est pocnitentiae et remissionis. Hoc igitur tempore jejunamus, ut peccatorum remissionem obtineamus. Postremo Quadragesima commendatur potissimum a loco institutionis, ut dictum est, a tribus temporibus, et a personis quae in illis jejunarunt. Ab institutione, quoniam in paradiso fuit instituta, quando Deus Adame prohibuit ne comederet de fructu ligni scientiae boni et mali; a temporibus vero et a personis, quoniam in tempore ante legem a Mose fuit jejunatum, in tempore legis ab Filia, in tempore gratiae a Christo.