IIa-IIae, Inq. 3, Tract. 3, S. 3, Q. 1, C. 2

Secundo quaeritur si aliquando sint peccata mortalia, scilicet ludus, risus et ioculatio.

Quod videtur, 1. per hoc quod dicitur Luc. 6, 25: "Vae vobis, qui nuncridetis! Vae" enim comminationem poenae aeternae significat, quae pro peccato mortali debetur.

2. Item, Beda: "Risui vacantes, male obsequentiumclientela, maiorem foventur ad poenam".

3. Item, Iac. 4, 9: "Risus vesterin luctum convertetur", Interlinearis: "Qui fuit de levitate saeculi" ; et iterum Prov. 14, 13: "Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat", et dicit Interlinearis: "Luctus perpetuus". Sed talis non debetur nisi pro mortali peccato; ergo etc.

4. Et Eccli. 27, 14: "Risus illorum in delictis peccati". Sed delictum sonat in mortale peccatum; ergo risus est mortale peccatum.

Quod autem sit veniale, a. patet ex quibusdam auctoritatibus supra dictis: fiunt enim ex quadam causa levitatis, sicut dicitur Tob. 3, 17.

b. Praeterea, non est expressa prohibitio divina, in contemptum cuius videantur perpetrari.

[Solutio]: Ad quod dicendum quod aliquando in iis est veniale peccatum, aliquando mortale. Potest enim immoderata laetitia, ex qua originem ducunt, non praeferri incommutabili bono, sed potest fieri conversio ad mutabile bonum citra Deum, et sic erit veniale. Si vero fiat in contemptum Dei vel praeferatur incommutabili bono, secundum hoc erit mortale peccatum. Ille ergo lusus, quo ludebat populus Israeliticus, vitulum aureum faciendo, vel erat mortale peccatum vel dispositio ad mortale peccatum. Videtur autem ex Glossa quod esset dispositio ad mortale peccatum; introducitur enim illa auctoritas Eccli. 19, 1: "Qui spernit modica, paulatim decidet".

[Ad obiecta]: 3. Illud etiam quod dicitur Iac. 4, 9: Risus vester convertatur in luctum, de veniali peccato videtur intelligi; posset tamen ad utrumque referri: agitur enim ibi de poenitentiae luctu, qui est de venialibus et mortalibus peccatis.

1. Illud autem, quod dicitur Luc. 6, 25: "Vae vobis, qui nunc ridetis", de mortali peccato intelligitur.

Similiter illud Chrysostomi: "Non est christiani ridere continue et frangi et lascivire, sed eorum qui in scenasunt, fornicantium mulierum et eorum qui diaboli vectigal solvunt".