IIa-IIae, Inq. 3, Tract. 5, S. 2, Q. 4, C. 7

Septimo quaeritur utrum desperare de salute proximi sit peccatum.

Et videtur quod non. 1. Sperare enim sive confidere de salute proximi non semper est motus virtutis: qui enim confidit de salute aeterna proximi non praecedentibus meritis, non habet motum virtutis, sed praesumptionis; ergo desperare, quod ei opponitur, non semper est motus peccati.

Contra. a. Sicut dicit Augustinus: "De quocumque pessimo in hac vita constituto non est desperandum". Si ergo desperat, peccat.

b. Item, desperare de salute proximi est desperare de misericordia Dei, qua salus confertur; sed peccatum est desperare de misericordia Dei; ergo peccatum est desperare de salute proximi, dum est in via.

c. Praeterea, magis cognoscit homo ea quae sunt in se ipso quam ea quae sunt in alio; sed quantumcumque cognoscat malum in se ipso vel quantumcumque duraverit, non est desperandum de venia, et, si desperat, peccat. Unde dicitur in Prologo Psalterii: "Nulli, quantumcumque delinquenti, de venia ac misericordia Dei diffidendum est, assumpta poenitendi humilitate". Et dicit Isidorus: "Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae convertatur". Restat ergo quod nullus debet desperare de alterius salute sive peccatorum remissione.

[Solutio]: Ad quod dicendum est quod de nemine desperandum est, dum est in via, et, si desperat, peccat: hoc enim est de Dei misericordia desperare.

Ad obiectum 1. autem in contrarium respondendum quod, licet confidere de salute proximi non sit opus virtutis semper, tamen ex opposito desperare de salute spirituali ad peccatum pertinet. Confidere enim de salute non ponit totum esse in actu virtutis, sed confidere oportet de salute, id est de venia, praecedente naturaliter gratia, et de vita aeterna, praecedente gratia et meritis; desperatio autem hoc totum tollit, et ideo reducitur ad esse peccati.