III, P. 1, Inq. 1, T. 2, Q. 3, C. 4

Consequenter quaeritur utrum Christus sit filius adoptivus.

Et quod sic videtur: 1. Hilarius, in libro De Trinitate: "Potestatis dignitas non amittitur, dum carnis humanitas adoptatur" ; ergo Christus secundum quod homo est filius adoptivus.

2. Item, Augustinus, De vocatione Sanctorum: "Ea gratia fit ab initio fidei homo quicumque christianus, qua gratia ille homo factus est Christus" ; sed homo fit christianus per gratiam adoptionis; ergo ille homo fit Christus per gratiam adoptionis ; ergo est filius adoptivus.

3. Item, bene conceditur Christus secundum quod homo est creatura ; ergo similiter Christus secundum quod homo est filius adoptivus.

Contra: a. Philip. 2, 11: "Dominus Iesus est in gloria Dei Patris" etc., Glossa: "In quantum homo assumpsit nomen Dei, non per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis, scilicet ut non sit adoptione Deus, sed verus Deus, cui "flectitur omne genu"".

b. Item, Rom. 1, 4: "Qui praedestinatus est Filius Det" etc., Ambrosius: "Volvi, revolvi Scripturas, filium adoptivum nunquam inveni".

c. Item, Augustinus, in Ecclesiasticis dogmatibus: "Natus estsecundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius et secundum veritatem naturae ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet".

Respondeo: Cum adoptio sit ut de non-filio fiat filius, non est autem dicere quod Christus secundum quod homo fuerit non-filius, ideo secundum quod homo non potest dici filius adoptivus.

[Ad obiecta]: 1. Ad auctoritatem Hilarii, qua dicit quod "carnis humanitas adoptatur", dicendum quod humanitas carnis potest accipi dupliciter, secundum speciem communem aut secundum substantiam singularem. Nullo modo est dicendum quod humanitas in Christo adoptetur secundum substantiam singularem. Secundum vero speciem communem posset dici adoptari humanitas in Christo, sed hoc non respectu Christi, sed respectu aliorum hominum, qui cum Christo communem habent humanitatem, ut diceretur humanitas adoptari secundum hunc sensum: quia quae non habebat esse filii in aliis, in Christo habet esse filii. Et secundum hunc modum humanitas sive homo de non-titio in aliis fit filius in Christo, et secundum hoc dicitur humanitas adoptari in Christo.

2. Ad aliud dicendum quod est gratia creata informans animam et est gratia increata causans creatam. Quando ergo dicit Augustinus: "Eadem gratia, qua homo fit christianus et homo factusChristus", intelligitur de gratia increata, quae est Spiritus Sanctus, qua sicut causa efficiente "efficitur homo christianus etille homo factus est Christus" ; gratia vero creata non eadem, quia illa in homine puro est gratia adoptionis, in Christo vero homine gratia unionis.

3. Item, ad tertium dicendum quod adoptio ponit differentem statum humanae naturae: unum in quo sit non-filius, quod non est invenire in Christo, secundum quod homo, et alium in quo sit filius ; creatura vero non ponit status differentiam, sed solummodo esse de nihilo, quod convenit Christo secundum quod homo. Praeterea, creatura ponit esse post non-esse, adoptio vero bene esse post male esse; quod nullo modo convenit Christo secundum quod homo.