III, P. 2, Inq. 3, T. 2, S. 2, Q. 2, T. 3, Praeambulum
III, P. 2, Inq. 3, T. 2, S. 2, Q. 2, T. 3, Praeambulum
Quaesito de legibus iudicialibus pertinentibus ad statum personarum et ordinem rerum, quaerendum est de legibus iudicialibus circa ius et debitum actionum. Actiones autem hic dicimus per quas inter homines mutua indigentia supplebatur, ut negotiationes et contractus venditionis et emptionis, mutui, commendationis et conductionis sive locationis.
Circa contractum venditionis data est Lex, Levit. 19, 36: "Statera" sit "iusta, et aequa sint pondera, iustus modius aequusquesextarius" ; et iterum, Deuter. 25, 15: "Pondus habebis aequum et iustum, et modius aequalis et verus erit tibi".
Circa contractum mutui dicit Lex, Deuter. 23, 20: "Fratri tuo absque usura id quoindiget commodabis" ; et iterum in eodem: "Non foenerabis fratri tuo ad usuram, sed alieno".
Circa contractum commendationis sive depositionis dicit Lex, Exod. 22, 7—9: "Si quis commendaverit amico suo pecuniam vel vas, et furto ablata fuerint, si invenitur fur, duplum reddet. Si latet fur, dominus applicabitur ad deos et iurabit quod non extendit manum in rem proximi et, si illi iudicaverint, duplum restituet". Item, dicit lex alia, in eodem: "Si quis commendaverit proximo suoomne iumentum ad custodiendum, et debilitatum fuerit vel mortuum aut captum ab hostibus, iusiurandum erit in medio quod non extendit in rem proximi manum et reddere non cogetur", et cetera quae ibi distinguit Lex.
Circa contractum conductionis et accommodationis et locationis dicit Lex, Exod. 22, 14—15: "Qui a proximo suo iumentum aliquod mutuo postulaverit, et debilitatum sive mortuum fuerit, domino non praesente, reddere compelletur. Quod si dominus praesens fuerit, non restituet, maxime si conductum erat pro mercede operis sui". Item, dicit Lex, Deuter. 24, 14-15: "Non negabis mercedemindigentis et pauperis fratris tui, sed eadem die reddes ei pretium laboris sui".
