III, P. 2, Inq. 4, T. 2, Q. 3, T. 4, C. 2

Secundo quaeritur utrum diligere inimicum sit consilium vel praeceptum, propter hoc quod dicitur: "Dictum est antiquis: Diliges amicum" etc.; "Ego autem dico vobis: Diligite inimicos vestros".

Et videtur quod sit praeceptum: a. Dicit enim Ambrosius, in Glossa super Luc. 6, 27: "Non sufficit inimicosnon odisse, sed, quod ultra humanam naturam est, praecipimurdiligere". Ergo diligere inimicos praeceptum est.

b. Praeterea, si est ultra humanam naturam, ergo est impossibile; sed dicit B. Hieronymus: "Anathema sit qui dixerit Deum praecepisse aliquod impossibile". Ergo non est praeceptum.

c. Item, dicit Glossa, super Luc. 6, 27: "Diligite inimicos vestros": "Hoc perfectum est, non impossibile". Ergo videtur contraria illa Glossa auctoritati Ambrosii.

d. Item, Augustinus, super illud Matth. 22, 37, 39: "Diliges Dominum Deum tuum" etc. et "proximum tuum" etc.; Nomine proximi omnis homo intelligitur; ergo inimicus. Et ibi dicitur in textu quod hoc est praeceptum: "Diliges proximum tuum" etc.. Ergo diligere inimicos est praeceptum.

Contra: 1. Augustinus, in Enchiridion: Mandatum de dilectione inimicorum non impletur "a tanta multitudine, quanta exauditur in dominica oratione". Sed in dominica oratione non exauditur nisi habens caritatem, sicut patet, quia dicitur: "Dimitte nobis sicut et nos dimittimus" ; et post: Nisi "dimiseritis", non "dimittet vobis Pater vester". Ergo potest quis esse in caritate et non diligere inimicum; ergo non est praeceptum, sed consilium.

2. Item, dicit Augustinus quod illa sponsio "dimitte nobis debita nostra" etc. a multis impletur qui non diligunt inimicos. Ergo etc.

3. Item, dicitur in Glossa super Luc. 6, 27: "Diligite inimicos vestros": "Hoc perfectum est, nonimpossibile". Sed consilia perfectionis sunt, non praecepta; ergo etc.

4. Item, Ambrosius: "Hic Ecclesia non lacte imbuitur, sed validioris cibo caritatis roboratur". Ergo diligere inimicum perfectae caritatis est; ergo consilium.

Respondeo: Est dilectio affectus et effectus simul, et est dilectio affectus tantum. Dilectione affectus omnibus praecipitur diligere inimicum; dilectione veru effectus imperfectis est consilium, perfectis est debitum, scilicet congrui, et, secundum aliquos, debitum praecepti. Unde Augustinus: "Pertecti inimicos diligunt et eis benefaciunt, et hoc non est tantae multitudinis quanta in oratione dominica exauditur".

a. Ad illud Ambrosii quod dicitur supra humanam naturam diligere inimicum, dicendum quod hoc dicitur, quia natura non movet nisi ad diligendum amicum; tamen natura est susceptibilis gratiae, cum qua potest diligere inimicum, et ita non est impossibile.