Table of Contents
Summa quaestionum ordinariarum
Articulus 1
Quaestio 1 : Utrum contingat hominem aliquid scire
Quaestio 2 : Utrum contingat hominem aliquid scire sine divina illustratione
Quaestio 3 : Utrum homo cognoscat lucem divinam qua cognoscit alia
Quaestio 4 : Utrum contingat hominem scire a natura, an ab acquisitione
Quaestio 5 : Utrum contingat hominem acquirere scientiam per semetipsum
Quaestio 6 : Utrum contingat hominem acquirere scientiam alio homine docente
Quaestio 7 : Utrum homo acquirat scientiam deo in quolibet actu discendi docente
Quaestio 8 : Utrum contingat hominem acquirere scientiam angelo docente
Quaestio 9 : Utrum acquirens per se scientiam possit dici seipsum docere
Quaestio 10 : Utrum contingat hominem acquirere scientiam nihil praesciendo
Quaestio 11 : Utrum notitia praecedens omnem scientiam acquisitam sit homini innata
Quaestio 12 : Utrum contingat hominem aeque primo sine discursu cuiuslibet rei scientiam acqirere
Articulus 2
Quaestio 1 : Utrum contingat hominem scire aliquid certitudinaliter
Quaestio 2 : Utrum quilibet homo certitudinaliter scit quaecunque scit
Quaestio 3 : Utrum omnes homines quicunque sciunt eadem, sciunt ea aequae certitudinaliter
Quaestio 4 : Utrum quilibet homo quaecumque scit, sciat ea aeque certitudinaliter
Quaestio 5 : Utrum omnes homines apti sint aeque certitudinaliter scire
Quaestio 6 : Utrum omnia scibilia nata sint aeque certitudinaliter
Articulus 3
Quaestio 1 : Utrum contingat hominem scitae non entia
Quaestio 2 : Utrum contingat hominem scire omnia entia
Quaestio 3 : Utrum contingat hominem scire omnia ex philosophicis disciplinis
Quaestio 4 : Utrum contingat hominem scire omnia ex puris naturalibus
Quaestio 5 : Utrum contingat hominem scire per gratiam illa quae excedunt naturam
Articulus 4
Quaestio 1 : Utrum homo appetat scire
Quaestio 2 : Utrum omnis homo appetat scire
Quaestio 3 : Utrum homo naturaliter appetat scire
Quaestio 4 : Utrum omnes homines aequaliter appetant scire
Quaestio 5 : Utrum homo appetat scire ea quae notitiam rationis naturalis excedunt
Quaestio 6 : Utrum homo appetat scire omnia
Quaestio 7 : Utrum homo aequaliter appetat scire singula
Quaestio 8 : Utrum sit aliquod unum quod homo principaliter appetat scire
Quaestio 9 : Utrum propter illud quod homo principaliter appetit scire, appetat omnia alia scire
Articulus 5
Quaestio 1 : Utrum studendum sit homini ut sciat
Quaestio 2 : Utrum studendum sit homini ut omnia sciat
Quaestio 3 : Utrum studendum sit homini ut sciat scibilia super scientias philosophicas
Quaestio 4 : Utrum studendum sit homini ut sciat omnia contenta scientiis philosophicis
Quaestio 5 : Utrum studendum est homini ut sciat singula eodem modo
Quaestio 6 : Utrum studendum est ei scire propter se
Quaestio 7 : Utrum debeat studio suo terminum imponere
Articulus 6
Quaestio 1 : Utrum theologia sit scientia
Quaestio 2 : Utrum proprie dicenda sit sapientia
Quaestio 3 : Utrum sit scientia una
Quaestio 4 : Utrum sit scientia perfecta
Articulus 7
Quaestio 1 : Utrum theologia sit scientia distincta ab aliis scientiis
Quaestio 2 : Utrum sit certissima scientiarum
Quaestio 3 : Utrum sit universalis super alias
Quaestio 4 : Utrum subalternet sibi alias
Quaestio 5 : Utrum subalternetur alicui aliarum
Quaestio 6 : Utrum sit principalis super omnes alias
Quaestio 7 : Utrum sit prima omnium scientiarum
Quaestio 8 : Utrum omnes aliae ordinentur ad eam
Quaestio 9 : Utrum habeat assumere in usum suum exquisita in aliis scientiis
Quaestio 10 : Utrum alia sin discendae ad usum ipsius
Quaestio 11 : Utrum in usum suum habeat assumere quaecumque sunt determinata in aliis scientiis
Quaestio 12 : Utrum omnes scientiae aequalem usum habeant ad eam
Quaestio 13 : Utrum aliae scientiae concordent veritati huius scientiae et econverso
Articulus 8
Quaestio 1 : Utrum theologia sit utilis
Quaestio 2 : Utrum sit necessaria homini
Quaestio 3 : Utrum si theorica an practica
Quaestio 4 : Utrum literis erat conscribenda
Quaestio 5 : Utrum simul tota erat conscribenda
Quaestio 6 : Utrum perfecte conscripta sit in duobus testamentis novo et veteri
Articulus 9
Quaestio 1 : Utrum idem sit auctor utriusque testamenti
Quaestio 2 : Utrum Deus sit auctor sacrae scripturae
Quaestio 3 : Utrum propter Dei auctoritatem principaliter credendum sit sacrae scripturae
Articulus 10
Quaestio 1 : Utrum magis credendum sit auctoritati theologiae quam ecclesiae, an econverso
Quaestio 2 : Utrum magis credendum sit auctoritati theologiae quam rationi naturali
Quaestio 3 : Utrum auctoritas huius scripturae possit esse contraria rationi naturali
Articulus 11
Quaestio 1 : Utrum solus deus sit doctor theologiae
Quaestio 2 : Utrum mulier possit esse doctrix eius
Quaestio 3 : Utrum iuvenis possit esse doctor eius
Quaestio 4 : Utrum vir religiosus possit doctor eius
Quaestio 5 : Utrum homo peccator possit doctor eius
Quaestio 6 : Utrum primi doctores eius simplices et idiotae esse debebant
Quaestio 7 : Utrum doctores sequentes debeant esse instructi et eruditi in scieentiis secularibus
Articulus 12
Quaestio 1 : Utrum mulier possit esse auditor seu auditrix theologiae
Quaestio 2 : Utrum iuvenis possit esse auditor theologiae
Quaestio 3 : Utrum peccator possit esse auditor theologiae
Quaestio 4 : Utrum volens inhaerere naturali rationi potest esse auditor theologiae
Quaestio 6 : Utrum omnis homo debeat esse auditor theologiae
Quaestio 7 : Utrum quilibet homo ad auditum eius admittendus sit
Quaestio 8 : Utrum quilibet fidelis sit ad audiendum eam admittendus
Articulus 13
Quaestio 1 : Utrum theologia possit addisci ab homine
Quaestio 2 : Utrum theologia possit addisci ab homine sine speciali illustratine divina
Quaestio 3 : Utrum theologia possit disci ab homine sine lumine fidei
Quaestio 4 : Utrum ad eam discendam sufficiat lumen fidei
Quaestio 5 : Utrum ad eam addiscendam requiratur lumen gratiae gratum facientis
Quaestio 6 : Utrum eam addiscens acquirat aliquam notitiam eius super notitiam fidei
Quaestio 7 : Utrum cum illa ulteriori notitia stet notitia fidei
Quaestio 8 : Utrum homo per se, sine doctore possit theologiam discere
Quaestio 9 : Utrum scriptores huius scientiae hoc est theologiae habebant perfectum intellectum eius
Articulus 14
Quaestio 1 : Utrum modus tradendi theologiam debeat esse multiformis an uniformis
Quaestio 2 : Utrum sit argumentativus an narrativus
Articulus 15
Quaestio 1 : Utrum theologia sit exponenda
Quaestio 2 : Utrum specialiter vetus testamentum sit exponendum
Quaestio 3 : Utrum theologia sit ubique exponenda
Articulus 16
Quaestio 1 : Utrum expositio profunda sit in theologia investiganda
Quaestio 2 : Utrum multiplex sit in ea expositio quaerenda
Quaestio 3 : Utrum solum quadruplex expositio sit in ea quaerenda
Quaestio 4 : Utrum ubique in ea sit multiplex expositio investiganda
Quaestio 5 : Utrum in qualibet expositione et sensu sub sit ei veritas
Quaestio 6 : Utrum omnis expositio vera, sit in ea indifferenter accipienda
Quaestio 7 : Utrum rationis investigatione sit exponenda
Quaestio 8 : Utrum potior sit expositio rationis investigatione, an auctoritate
Quaestio 9 : Utrum expositio investigata claro sermone proponenda sit
Articulus 17
Quaestio 1 : Utrum theologia sit omnibus indifferenter exponenda
Quaestio 2 : Utrum quaecumque eius expositio cuilibet indifferenter sit proponenda
Articulus 18
Quaestio 1 : Utrum hominis sit scientiam sitam exponere
Quaestio 2 : Utrum indifferenter sit cuiuslibet hominis eam exponere
Quaestio 3 : Utrum homo possit eam exponere sine speciali illustratione divina
Articulus 19
Quaestio 1 : De quo est theologia ut de subiecto: utrum de Deo an de aliquo alio
Quaestio 2 : De quo est ut de materia, utrum de quolibet scibili universaliter
Articulus 20
Quaestio 1 : Utrum sermone humano de Deo et de rebus divinis debeat uti theologia
Quaestio 2 : Utrum indifferenter loqui debeat de eis significando ea rebus et vocibus
Quaestio 3 : Utrum loqui debeat de eis sermone proprio et claro, an figurativo et obscuro
Quaestio 4 : Utrum de eis loqui debeat sermone simplici, an ornaot
Articulus 21
Quaestio 1 : Utrum Deus habeat esse
Quaestio 2 : Utrum in esse communicet cum creaturis
Quaestio 3 : Utrum esse Dei sit aliquid praeter eius essentiam
Quaestio 4 : Utrum esse Dei sit ipsa essentia eius
Quaestio 5 : Utrum Deus habeat esse a seipso
Articulus 22
Quaestio 1 : Utrum Deum esse sit cognoscibile ab homine
Quaestio 2 : Utrum Deum esse sit homini notum naturaliter
Quaestio 3 : Utrum contingat cogitare Deum non cogitando eum esse
Quaestio 4 : Utrum Deum esse sit homini demonstrabile
Quaestio 5 : Utrum Deum esse possit fieri notum homini alia via quam ex creaturis
Quaestio 6 : Utrum contingat aliquid intelligere circa creaturam esse, non cointelligendo Deum esse
Articulus 23
Quaestio 1 : Utrum in Deo ponendum sit esse quiditatem
Quaestio 2 : Utrum Deus ipse sit sua quidditas et essentia
Articulus 24
Quaestio 1 : Utrum quiditas Dei sit cognoscibilis a nobis
Quaestio 2 : Utrum ex puris naturalibus cognoscibile sit quid sit Deus
Quaestio 3 : Utrum eadem cognitione cognoscatur de Deo an sit et quid sit
Quaestio 4 : Utrum scire quid Deus non sit, expediat ad sciendum quid sit
Quaestio 5 : Utrum quid Deus non sit, possit sciri non sciendo quid sit, vel econverso
Quaestio 6 : Utrum quid sit Deus, possit sciri ex creaturis
Quaestio 7 : Utrum quiditas Dei sit primum quod homo ex creaturis cognoscit
Quaestio 8 : Utrum scire id quod Deus est, sit ratio sciendi omnia alia
Quaestio 9 : Utrum homo cognoscendo alia per id quod Deus est, discernat illud ab aliis
Articulus 25
Quaestio 1 : Utrum Deus sit unus
Quaestio 2 : Utrum Deus sit tantum unus
Quaestio 3 : Utrum sit possibile esse plures Deos quam unum
Articulus 26
Quaestio 1 : Utrum Deus sit res, et natura aliqua sub ente
Quaestio 2 : Utrum Deus sit res et natura alicuius praedicamenti
Articulus 27
Quaestio 1 : Quid sit vita in vivente et quid nominet ibi
Quaestio 2 : Utrum Deo conveniat vita
Articulus 28
Quaestio 1 : Utrum in Deo sit compositio ex partibus quantitativus
Quaestio 2 : Utrum in Deo sit compositio ex materia de forma
Quaestio 3 : Utrum in Deo sit compositio ex genere et differentiis
Quaestio 4 : Utrum sit in Deo compositio ex natura et supposito
Quaestio 5 : Utrum sit in Deo compositio ex essentiae esse
Quaestio 6 : Utrum sit in Deo compositio ex potentia et actu
Articulus 29
Quaestio 1 : Utrum Deus habeat componi cum alio: ut forma cum materia
Quaestio 2 : Utrum, ut materia cum forma, et hoc ad constituendum unum secundum substantiam
Quaestio 3 : Utrum, ut accidens cum subiecto
Quaestio 4 : Utrum, ut subiectum cum accidente, ad constituendum unum per accidens
Quaestio 5 : Utrum, ut motor cum mobili, ad constituendum unum ex se motum
Quaestio 6 : Utrum, ut finis cum ordinabili ad finem, ad constituendum universum
Quaestio 7 : Utrum, ut unitas cum alio uno, ad constitutionem numeri
Quaestio 8 : Utrum Deus omnino careat omni modo compositionis
Articulus 30
Quaestio 1 : Utrum Deus sit mutabilis mutatione a non esse in esse
Quaestio 2 : Utrum Deus sit mutabilis motu corruptionis ab esse in non esse
Quaestio 3 : Utrum Deus possit cogitari non esse
Quaestio 4 : Utrum Deus sit mutabilis mutatione variationis ab uno esse in aliud esse
Quaestio 5 : Utrum Deus sit mutabilis secundum situm, operationes alternando circa diversa
Quaestio 6 : Utrum Deus aliqua ratione sit mutabilis, an omnino dicendus immutabilis
Articulus 31
Quaestio 1 : Utrum Deus possit dici esse aeternus
Quaestio 2 : Utrum aeternitas possit dici esse mensura Dei
Articulus 32
Quaestio 1 : Utrum Deo est aliquid tribuendum ex creaturis
Quaestio 2 : Utrum quaelibet res cuiusque praedicamenti indifferenter sit Deo attribuenda
Quaestio 3 : Utrum genus alicuius praedicamenti Deo possit attribui et non species vel econverso
Quaestio 4 : Utrum Deo attributa significent de ipso aliquid positive an negative
Quaestio 5 : Utrum ratio alicuius praedicamenti cadat in Deo
Articulus 33
Quaestio 1 : Utrum Deus sit intelligibilis
Quaestio 2 : Utrum Deus seipso sit intelligibilis
Quaestio 3 : Utrum ratio intelligendi Deum: sit ratio intelligendi omnia alia ab eo
Articulus 34
Quaestio 1 : Utrum in Deo sit veritas
Quaestio 2 : Utrum duplex veritas sit in Deo: videlicet essentialis et personalis
Quaestio 4 : Utrum veritas Dei sit in essentia, an in eius intelligentia
Quaestio 6 : Utrum contrarium veritati, videlicet falsitas aliqua, sit in Deo
Articulus 35
Quaestio 1 : Utrum in Deo sit potentia aliqua
Quaestio 2 : Utrum in Deo sit potentia aliqua
Quaestio 3 : Utrum in Deo sit una tantum potentia an plures
Quaestio 4 : Utrum in Deo sit potentia activa
Quaestio 5 : Utrum sit una potentia activa in eo an plures
Quaestio 6 : Utrum potentia Dei activa sit infinita
Quaestio 7 : Utrum potentia Dei activa sit differens a substantia eius et etiam ab actu
Quaestio 8 : Utrum dicat quid an ad aliquid
Articulus 36
Quaestio 1 : Utrum intellectus sit in Deo
Quaestio 2 : Utrum intellectus sit in eo potentia
Quaestio 3 : Utrum intellectus sit in Deo potentia activa an passiva
Quaestio 4 : Utrum speculativa an practica
Quaestio 5 : Utrum naturalis, an rationalis
Quaestio 6 : Utrum intellectus divinus sit compositus
Quaestio 7 : Utrum intellectus in Deo sit discursivus
Articulus 37
Quaestio 1 : Utrum in Deo sit ponere rationem habitus
Quaestio 2 : Utrum in Deo sit ponere rationes omnium habituum intellectualium
Articulus 38
Quaestio 1 : Utrum scientia Dei sit universalis an particularis
Quaestio 2 : Utrum sit duplex scilicet essentialis et personalis
Articulus 39
Quaestio 1 : Utrum Deo conveniat agere
Quaestio 2 : Utrum actio Dei sit ipsius essentia
Quaestio 3 : Utrum aliquam actionem agat divina essentia
Quaestio 4 : Utrum divina essentia sit ratio agendi omnem divinam actionem
Quaestio 5 : Utrum divina essentia sit per se terminus alicuius divinae actionis
Quaestio 6 : Utrum omnes divinas actiones communicet agant omnes personae
Quaestio 7 : Utrum actiones communes agant personae
Quaestio 8 : Utrum Deo conveniat aliqua actio in ipso manens
Articulus 40
Quaestio 1 : Utrum Deus sit intelligens
Quaestio 2 : Utrum Deus intelligat seipsum
Quaestio 3 : Utrum semper et uniformiter intelligat Deus seipsum
Quaestio 4 : Utrum perfecte intelligat seipsum, ita quod intelligendo se intelligat alia a se
Quaestio 5 : Utrum uno simplici intuitu intelligat Deus se et alia
Quaestio 6 : Utrum intelligere in Deo sit tantum essentiale, an etiam personale
Articulus 41
Articulus 42
Articulus 43
Articulus 44
Articulus 45
Articulus 46
Articulus 47
Articulus 48
Articulus 49
Articulus 50
Articulus 51
Articulus 52
Articulus 53
Articulus 54
Articulus 55
Articulus 56
Articulus 57
Articulus 58
Articulus 59
Articulus 60
Articulus 61
Articulus 62
Articulus 63
Articulus 64
Articulus 65
Articulus 66
Articulus 67
Articulus 68
Articulus 69
Articulus 70
Articulus 71
Articulus 72
Articulus 73
Articulus 74
Articulus 75
Quaestio 3
CIrca tertium arguitur quod tres personae non sint vnus beatus: sed tres beati: Primo sic. beatitudo rei consistit in suo actu perfecto respectu obiecti optimi, secundum philosophum. x. Ethicc. quod ergo beatus denominetur beatus: hoc est a sua actione. sed de nominatio diuinaru personarum ab actione secundum quod est actio egrediens, sit in plu rali. secundum quod dicimus quod pater & filius & spiritus sanctus sunt tres creantes, non autem vnus creans. ergo &c.
⁋ Secundo sic. bene dicitur quod pater & filius & spiritus sanctus sunt beati: & sunt tres: quare sunt tres beati. Vel sic. si sunt beati: aut ergo vnus beati: aut plures beati. sed illa propter incongruitatem non recipitur quod sint vnus beati. ergo debet dici quod sunt plures beati. & non nisi tres. ergo &c.
⁋ In contrarium est. quod pater & filius & spiritus sanctus non minus sunt vnum in beatitudine quam in aeternitate & potestate. sed propter identitatem in illis pater & filius & spiritus sanctus dicuntur non tres aeterni vel potentes: sed vnus aeternus & vnus potens: vt habetur in symbolo Athanasii. ergo &c.
⁋ Dicendum ad hoc: secundum inferius determinanda in quaestionibus de modo loquem di de deo & de diuinis praedicationibus, quod circa praedicationem eorum quae conveniunt communiter tribus personis, regula est quod denominationes quae siunt ab eis per adiectiua nominia vel participia: quando illa pure adiectiue tenentur: tunc semper pluraliter de tribus personis dicuntur: & hoc quia tres personae sunt ipsum substantiuum eius: & adiectiua vt adiectiua substantiuo debent conformari in nunero sicut in genere & in casu. & ideo bene dicitur quod pater & filius & spiritus sanctus sunt aeterni: hoc est personae aeternae: & similiter quod sunt beati: hoc est personae beatae. Quando vero tenentur substantiue, tunc non dicuntur de pluribus personis nisi singulariter & non pluraliter. Et hoc ideo, quia secundum eandem rationem pluribus conveniunt Vnde non bene dicimus quod pater & filius & spiritus sanctus sunt tres aeterni: sed solummodo quod sunt vnus aeternus. Tunc autem tenentur substantiue, quando eis adiugitur aliquod adiectiuum adiectiue retentum, cuiusmodi est vnus duo vel tres vel plures: & non excipiuntur ab illa regula: nisi duo casus in quibus pluraliter denominantur plures personae ab eo quod eis convenit coniter: quorum vnus est: quando denominatio significatur verbaliter quemadmodum significatur in participio. Vnde bene dicitur quod pater & filius & spiritus sanctus sunt tres creantes: sicut dicitur quod sunt tres quid creant. Et forte non ita bene dicitur quod sunt vnus creans: sicut non bene dicitur quod pater & fi lius & spiritus sanctus sunt qui creat. Et hoc ideo, quia secundum supra determinata omnis actio diuina vt agenti attribuitur supposito secundum rationem suppositi: & ab actu denominatur secundum quod ei attribuitur & ab ipsa egreditur siue procedit. Quare cum egreditur ab eis vt sunt plures agentes, pluraliter ab actu significato sub ratione actus denominantur, etiam si sit vna ratio agendi in pluribus: vt est diuina essentia sub ratione alicuius attributi, vt habitum est supra. Alius vero casus est, quando ratio secundum quam procedit actio a pluribus: non habet penitus & omnino rationem vnius & eiusdem: immo quodammodo plurium: qualis est ratio conmunis voluntatis patris & filii in spirando spntum sctantm, non enim est ratio spirandi ambobus vt est vo tas simpliciter & absolute: sed vt est voluntas concors. & sic vt quodammodo respicit plures: sicut quorum est: sic quodammodo habet rationem pluris. Propter quid secundum quosdam non bene dicitur quod pater & filius sunt vnus spirator sed duo spiratores, de quo erit sermo amplior inferius.
⁋ Descendendo igitur ad propositam quaestionem: Dico quod beatitudo quia significat per modum habitus non actus: & secundum vnam & eandem rationem convenit tribus personis: quia ratione actus intelligendi & volendi omnino vnius & eiusdem vniformis in tribus, quo assequuntur obiectum beatificans: vt iam infra dicetur: Qui etiam etsi ponuntur se cundum quosdam esse de ratione beatitudinis, adhuc convenit tribus secundum eandem rationem omnino scilicet ratione diuinae essentiae vt habet rationem potentiae volitiuae vel cognitiue: Idcirco simpliciter & absolute dicen dum quod pater & filius debent dici vnus beatus & non tres beati.
⁋ Ad primum in oppositum: quod beatitudo consistit in actu: Dicendum quod & licet beatitu do principaliter constaret in actu, & ab actu ipso diceretur quis beatus: quia tamen denominatio ista significatur nomina liter: & per modum habitus: & eadem est penitus ratio in tribus eliciendo illum actum: ideo non debent ab illo actu dici pluraliter tres beati: sed vnus beatus.
⁋ Ad secundum quod pater & filius & spiritus sanctus sunt beati &c. Dicendum quod bene dicitur quod sunt beati: quia ly beati pure adiectiue tenetur: & per eandem rationem bene dicitur quod sunt tres & hoc praedicando vtrumque diuisim. Sed tamen non sequitur coniunctim quod sint tres beati: quia non secundum eandem rationem habent quod sunt beati: & quod sunt tres: quia sunt brim ratione vnius & eiusdem quod est eis commune vt dictum est: sunt vero tres ratione differentium proprietatum. Et ideo in proposito non sequitur ex diuisis coniunctum sicut non sequitur: iste est albus, & est monachus: igitur est albus monachus: quia est albus ratione corpora lis dispositionis: est vero monachus ratione regularis professionis. Est etiam in se falsa ista coniuncta, pa ter & filius & spiritus sanctus sunt tres beati: quia ly beati tenetur substantiue: & ideo significatur ipsa beati tudo plurificari in sua essentia secundum personarum pluralitatem in earum personalitate. quod falsum est: vt patet ex supra determinatis.
On this page