Rubrica 9

¶ De gratia et gratitudine et ingratitudine. Rubrica. 9

Psalmista 36 pslamus. "Mutuabitur peccator et non soluet."

¶ Salomon in prouerbiis. c. 17. "Qui redit mala pro bonis non recedet malum de domo eius."

¶ Aristoteles rethoricorum lib. 2. c. 6. "Factiua amicitie est gratia: et non requisitum facere: vt cum fecerint non manifestare. Sic enim ipsi gratia videtur: non propter alterum."

/ Idem ethicorum libro 5. c. 4. "Retributio est proprium gratiae:refamulari enim oportet ei qui gratiam fecit"

¶ Cronica de nugis philosophorum. c. 28 scilicet de aristotele: "Aristoteles quesitus quid citius senescat: inquit gratia."

¶ Iesus filius sirach in ecc. c. 4. "Non fit porrecta manus tua ad accipiendum: et ad dandum collecta."

/ 29. c. "Multi quasi inuentionem estimauerunt fenus: et prestiterunt molestiam his qui se adiuuauerunt: donec accipiant osculantur manus dantis: et in promissionibus hmiliantvocem suam: et in tempore: redditionis postulabat tempus: et loquitur verba tedii et murmurationem: et tempus causabitur."

/ 29. c. "Gratiam fideiussoris ne obliuiscaris: dedit enim pro te animam suam."

¶ Terentius in andria. c. 3. "Si illum obiurges vite qui auxilium tulit: Quid facias illi: qui dederit damnum aut malum:"

¶ Tullius retho. artis vereris li. i. c. 12. "His qui necessario non profuerunt haberi gratiam non oportet."

/ Li. 2 c. 9. "Gratia est virtus in qua amicitiarum et officiorum alterius memoria et remunerandi voluntas continetur."

/ Idem philipicorum libro 3. "Cui gratia referri tanta non potest quanta debetur: habenda tamen tanta est quantam maximam animi nostri capere possunt"

¶ Ouidius sine titulo seu amorum libro i. c. 10. "Gratia pro rebus merito debetur ineptis. Omnia conductor soluit: mercede soluta: Non manet officio: debitor ille suo."

¶ Seneca epistolarum ad lucillum li. 13 e. 6. "Ingratus est qui beneficium reddit sine vsura. Ingratus est qui se beneficium recepisse negat quod accepit. Ingratus est qui dissimulat. Ingratus qui non reddit. Ingratissi mus omnium qui oblitus est."

/ Idem de moribus. "Memoria beneficiorum fragilis est: iniuriarum tenax."

¶ Marcialis cocus epigramaton. libro. 5. "Non reddet sterilis: semina iacta seges."

¶ Ualerius max. li. 5. ti. de gratis: "Gaii marii non solum precipuus: sed etiam praepotens grate mentis fuit impetus. Duas enim camentium cohortes mira virtute vim cimbrorum sustinentes in ipsa acie aduersus conditionem federis ciuitate donauit. Quod quidem factum et vere et egregie excusauit: dicendo: inter armorum strepitum verba se iuris ciuilis exaudire non potuisse: et sane id tempus tunc erat quo magis defendere quam audire leges oportebat. Mitridates rex magnifice gratus apparuit: qui pro leonico acerrimo salutis sue defensore a rhodiis nauali pugna excepto omnes hostium captiuos permutauit. Satis esse existimans ab inuictissimis circumueniri quam benemerito gratiam non referre:"

/ Ti. "de ingratis dandi et accipiendi beneficii commercium: sine quo vita hominum est mors tollit quisque benemerito parem referre gratiam negligit. Ligurgo neque vite summe synceritas neque constantissimus erga patriam amor neque leges salutariter excogitate auxilio esse potuerunt: quo minus infestos ciues experiretur. Sepe enim lapidibus petitus publico furore priuatus: etiam oculo ad vltimum ipsa patria lacedemonum pulsus est. Quid alie facient vrbes vbi etiam illa que constantie et moderamine: et grauitatis eximiam sibi laudem vendicauit tam ingrata aduersus tam benemeritum extitit."

¶ Ambrosius de officiis li. i. c. 30. "Non dare cuiquam vix licet: non reddere vero non licet. Conferre gratiam bonum est: at qui referire nescit durissimus est."

¶ Cato. c. i. "Beneficii accepti memor esto."

/ Cap. 2. "Officium alterius multinarrare mementoAtque aliis cum tu benefeceris ipse fileto. Exiguum munus: cum dat tibi pauper amicus. Accipito placide: et plene laudare memento."

¶ Uersificator fabularum esopi. 8. fab. "Nil prodest prodesse malis: mens praua molorum Immemor accepti non timet esse boni."

/ Fabula. 10 "Reddere gaudet homo nequam pro melle venenum. Pro fructum penam: pro pietate dolum."

/ Fabula. 42 "Non debet meritum turpis delere vetustas. Accepti memores: nos decet esse boni."

¶ Andreas ad gualterium de amore lib. i. "Maioribus censetur meritis dignus qui bona sponte peregit: quam qui ea coactus exercuit. Coacta nemini sunt grata obsequia: et nullis digna premiis iudicantur."

¶ Iacobus beneuentanus. c. 23 "Accepti semper muneris esto memor. A quocumque tibi praesertim paupere factum. Compensare stude: merito seruitium. Frigescit dantis animus cum viderit ipse. Cui dederit ingratum: muneris esse sibi."

/ c. 25 "Noli serpentem dico tibi fili nutrire. Mordebit quoniam te prius ipse malus."

¶ Mattheus vindocinensis de histor. tobie c 31. "Non tibi quod dabitur: sed cur intellige: quia Sola voluntatis forma inonerat opus."

¶ Auctor li. de moribus medicorum. c. 12. "Ingratos homines inflata superbia reddit."

¶ Bellinus in speculo vite parte. i. exem. 2. "Seruitium nullus perdit: quod reddere multi Desistunt: reddit vnicus illud homo."

¶ Prouerb. vulgar: "A caual dona: non guardar endente. Cbilaua el cauo alaseno perde el sauone.Chi serue ario segnore ne grao ne guerdone Chi despicha el laro apicha si."