Rubrica 1

TErtie partis primus liber tractat de intelligentia et scientia consideratione morali sub his titulis sequentibus.

¶ De intelligentia cognitione ingenio et scientia consideratione morali. Rubrica prima.

IOb hystoria. c. 12. "Auris verba diudicat: et fauces comedentis saporem."

/ 32. c. "Inspiratio omnipotentis dat intelligentiam. Auris verba probat: et guttur escas gustum diiudicat."

¶ Cronica de nugis philosophurum. c. 2 scilicet de solone. "Solon qui fuit vnus de. vii. sapientibus dicebat: Intellectum fac ducem."

/ c. 17 scilicet de socrate. "Socrates dicebat pene se scire nihil nisi ipsum ignorare."

¶ Isocrates in exhortationibus. c. 2 ad finem "Maximum est in minimo bonus intellectus in humano corpore."

¶ Plato in timeo: "Inuisibilium diuinarumque potestatum que demones nuncupantur prestare rationem maius est opus quam ferre valeat hominis ingenium."

¶ Aristoteles meth. li. i. c. i. in prin. "Omnes homines natura scire desiderant. Scientis signum est posse docere."

/ Idem de anima lib. i. "Recto et ipsum obliquum cognoscimus: iudex enim vtroque rectum est: contrarium enim obliquum neque sui ipsius neque recti."

/ Lib. 2 "Fortes carne ineptos mente videmus: molles autem carne bene aptos mente."

/ Idem probleumatum parte. 30 "Omnes excellentes viri aut secundum philosophiam aut polliciam: aut poesim: aut artes videntur melancolici esse."

/ Idem eleucorum lib. i. "Difficile est simul multa conspicere."

/ Lib. 2. et fi. "Quod scimus sepe transpositum ignoramus. Prouidere quidem difficile est: per vacationem autem videre facile."

/ Idem ethincorum libro i. c. i. "Unusquisque iudicat bene que cognoscit: et horum est bonus iudex."

/ Idem magnorum moralium li. i. c. 72. "Intellectus est circa principia intelligibilium entium. Scientia est eorum que suntcum demonstratione: principina autem intelligibilia sunt. Quare non vtique erit circa principia scientia et intellectus."

/ 73. c. "Sapientia est ex intellectum et scientia composita: quare erit vtique circa hoc circa que et intellectus et scientia."

/ Idem in tractatu de bona fortuna. c. 2. et fi. "Quid vtique est melius scientia et intellectu nisi deus:" / Idem retho. li. 2. c. 16. "Iuuenes omnia scire putant et affirmant."

¶ Philon vel philemen li. sapiente. c. 9. "Corpus quod corrumpitur aggrauat animam: et depraemit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Difficile estimabimus que in terra sunt: et. que in prospectu sunt inuenimus cum labore: que in celis sunt autem quis inuestigabit:"

¶ Salustius in catilinario: "Ubi intenderis: ingenium valet."

¶ Tullius de offi. li. i. c. 8. "Omnes trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem: in qua excellere pulchrum putamus."

/ Idem de oratore li. i. "Adest fere nemo qui non acutius atque acrius vitia indicet quam recta videat"

Libro. 3. "Non est tanta in rebus obscuritas vt eas non penitus acri vir ingenio cernat si modo aspexerit."

¶ Ouidius de ponto lib. i. epistola. 5. "Mensque magis gracili corpore nostra valet."

¶ Seneca epistolarum ad lucillum lib. i. e. 3. "Plus tibi et viua vox: et conuictus quam orno proderit. Homines amplius oculis quam auribus credunt."

/ Libro. 5. e. 9. "Patet omnibus veritas: nondum in occupata multum ex illa etiam futuris relictum est."

/ Li. 11. e. 2. "Alit lectio ingenium."

/ Lib. 14. e. i. "Semina in corporibus humanis diuina dispersa sunt: que si bonus cultor excipit similia origini pariunt: et paria his ex quibus orta sunt surgunt. Si malus non aliter quam sterilis ac palustris humus necat: at deinde creat purgamenta pro frugibus."

/ Idem de tranquillitate animi: "Male respondent coacta ingenia. Nullum magnum ingenium sine mixtura dementie fuit."

¶ Lex institur. li. 3 ti. de gradibus: §. fi. "Ueritas magis occulta fide quam per aures animis hominum infigitur."

¶ Cecilias firmianus de beata vita lib. i "Nullus suauior animi cibus est quam cognitio veritatis. Primus sapientie gradus est falsa intelligere: secundus vera cognoscere."

¶ Maximianus: "Non intellecti nulla est curatio morbi."

¶ Macrobius de somno scipionis li. i. "Facicilior ad intelligendum per oculos via est quam per sermonem."

/ Libro. 2. "In re naturaliter obscura qui in exponendo plura quam necesse est superfundit addit tenebras. Anime facilius illabitur concepta ratio descriptione quam sermone."

¶ Fulgentius mitologiarum in prohemino: "Scientiae vestibulum puto scire quod nescias."

¶ Cato. c. 3 "Consilio pollet: cui vim natura negauit."

¶ Boetius de consolatione li. i. c. 12. et penultimo. "Eam mentium constat esse naturam: vt quotiens abiecerint vera: falsis opinionibus induantur."

Capitulo. 13. et fi. "Nubibus atris condita nullum Fundere possunt sydera lumen."

¶ Cassiodorus epistolarum li. i. epi. 8 "Fidem siquidem rerum a ratione colligimus: que nunquam desiderantibus absconditur si suis vestigiis perquiratur."

/ Li. e. 52. "Paucos ratio capit: aut probabilis oblectat intentio: ad illud potius turba ducitur quod ad remissionem curarum constat euentum."

/ Li. 7. e. 5. "Manus larga artium nutrit ingenia."

¶ Isidorus in sinonima soliloquiorum li. 2. c. 42. "Summa miseria est nescire quo tendas."

¶ Uersificator fabulurum esopi. 14 fab. "Ingenium vires superat."

¶ Hugo de sancto victore in didascalo li. 2. c. 7 "Ingenium a natura proficiscitur: vsu iuuatur: immoderato labore recluditur: et temperato acuitur exercitio."

¶ Mattheus vindocinensis in poetria: parte i. c. 6. "Ingenii dolor auget opes rebusque sinistris. Plenius anxietas ingeniosa sapit."

Particula. 2. et. fi. c. 13. et pe. "Natura fundat ingenium: prouehit vsus."

¶ Gaufridus in poetria. c. 29 "Certior aure Arbiter est oculus."

Idem de hyronia curie papalis: "Multa vident paucis: pectora magna notis"

¶ Auctor li. de moribus medicorum. c. i. "Omnia scire decet: cuncta patrare nocet. Scire malum quod vitet: idem res conueniens est. Scire bonum discat: quilibet id quod agat."

Capitulo. 2. "Ignari medici demit medicina salutem. Dum prodesse putat: semper obesse solet."

¶ Ricardus venusinus iudex li. de pertractatione nup. c. 28 "Sepius audiui: quia post conuiuia non est Consilium compos: stat nemo bene sui. Est hebes ingenium dape multa ventre recepta Non est perfecte tunc rationis homo. Turbatur cerebrum: cessat discretio mentis. Cur satur est venter: spiritus alter inest. Precipue bachus in nobis si dominetur."

¶ Prouer. vulgar: "Bene e orbo: chi non vede per criuello. Ele meio enzegno cha forza."