Rubrica 1

QUintus liber tertie partis. tractat de prudentia taciturnitatis. Sub his titulis.

¶ De taciturnitate et loloquacitate. Rubrica. 1

IOb hystoria. c. 2 "Conceptum sermonem retinere quis possit."

¶ Palmista. psalmus. 161. "Oratio dauid: Pone domine custodiam ori meo: et hostium circunstantie labiis meis."

¶ Salomon in prouerb. c. 10. "In multiloquio non deerit peccatum: qui autem mo: derabitur labia sua prudentissimus est."

/ 13 c. "Qui custodit os suum custodit animam suam. Qui autem inconsideratus est ad loquendum sentiet mala."

/ 17. c. "Stultus quoque si tacuerit sapiens reputabitur."

/ 18. c. "Os stulti atritio eius."

/ 21. c. "Qui custodit os suum et linguam suam ab angustiis animam suam."

25. c. "Sicut vrbs patens et absque murorum habitu: ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum."

/ 29. c. "Totum spiritum profert stultus. Sapiens differt et reseruat in posterum."

/ Idem in ecclesiast. c. 5. "In multis sermonibus inuenitur stultitia."

/ 10. c. "Sultus verba multiplicat."

¶ Cronica de nugis philosophorum. c. 4 scilicet de chilone. "Chilo lacedemoniis qui fuit vnus de septem sapiententibus videbat dominari lingue: et presertim in conuiuio."

/ 7. c. scilicet de cleobolo. "Cleobolus vnus de septem sapiententibus consulebat: diligere magis audire quam loqui."

/ Idem cleobolus ait. "In conciuitas pro maiori parte hominibus verborum multitudo."

¶ Iesus filius sirach. in ecclesiast. c. 9. "Terribilis est in ciuitate sua homo linguosus."

/ 19. c. "Qui odit loquacitatem extinguit malitiam."

/ 20. c. "Est tacens qui inuenitur sapiens. Odibilis est: qui procax est ad loquendum. Qui vtitur multis verbis ledit animam suam."

/ 21. "Tacitus et sensatus honorabitur."

/ 28. c. "Ori tuo facito hostia: et seras auribus tuis."

/ 32. c. "Audi tacens: et pro reuerentia accedet tibi bona gratia. Adolescens loquere in tua causa. vix in multis: esto quasi inscius: et audi tacens simul et querens. Ubi sunt senes non multum loquaris."

¶ Quintillianus declamationum li. 17. et fi. declama. "Ex omnibus quibus humana pectora senis grauioribusque complectuntur affectibus: nullam difficiliorem quam silentii credo virtutem. Promptissimo sermone deliquimus facile."

¶ Iacobus apostolus: epistola. i. c. i. "Sit omnis homo velox ad audiendum: tardus antem ad loquendum et tardus ad iram."

¶ Seneca epistolarum ad lucillum. lib. 5. c. 11. et fi. "Tardiloquum esse te iubeo."

/ Idem declamationum seu ciuilis causarum. li. 3. c. 8. "Impari dolori silentium non potest."

/ Idem de moribus. "In hoc incumbe vt libentius audias quam loquaris. Auribus frequentius vtere quam lingua. Qui nescit tacere nescit loqui."

/ Idem in prouerbiis. "Loquax inimicus minus quam taciturnus offendit."

¶ Martialis cocus l. vndique suscepto. c. 2. "Pauca loqui moneo: sed non omnino silere."

¶ Auctor l. de for. honeste vite. c. 4. "Rari sermonis esto: sed loquatium patiens."

¶ Ambrosius de officiis. l. i. c. 2. "Carum est tacere quemquam cum sibi loqui nihil prosit."

¶ Macrobius saturnaliorum. li. 3. in prohemio: "Solet cibus cum sumitur tacitos efficere: potus loquaces. Philosophus: non minus pro tempore tacendo quam loquendo philosophatur."

/ 43 quodne seu probleumate. "Sacius est alienis abstinere quam minus non proferre."

¶ Cato. c. 2. "Uirtutem primam puto compescere linguam. Proximus ille deo qui scit ratione tacere."

¶ Boetius de consatione. lib. 2. c. 13. "Cum quidam adorsus esset quendam hominem contumeliis qui non ad vere virtutis vsum: sed ad superbiam gloriam: falsum sibi philosophi nomem induerat adiecissetque sciturum an ille philosophus esset: si quidem illatas iniurias leuiter patienterque tollerasset: ille patientiampaulisper assumpsit: acceptaque contumelia velut insultans iam tandem inquit: Intelligis me esse philosophum. Tum ille nimium mordaciter: Intellexeram inquit: si tacuisses"

¶ Cassiodorus epistolarum: li. 10. e. 4. "Hec est regalis proculdubio virtus celerius necessaria sentire: et tardius in verba prorumpore."

¶ Gregorius in pastorali. c. 39. "Plerumque nimis taciti cum nonnulla iniusta patiuntur eo in acriorem dolorem prodeunt quo ea qui sustinent non loquuntur. Qui linguam non refrenat concordiam dissipat."

¶ Isydorus soliloquiorum lib. 2. c. 31. "Sint verba tua pauca. Tolle verbositatem sermonis superflui. Multiloquium non effugiet culpam. Linguosus homo imperitus est. Sapiens vero paucis vtitur verbis."

/ Breuem sermonem scientia facit. "Loqui multum stultitia est."

/ 43. c. "Plus diligit audire quam docere."

¶ Auctor l. qui dicitur facetus. c. 2. "Pauca loquendum qui vult vrbanus haberi. Nec prorsus taceat: sed meditata ferat."

¶ Mattheus vindocinensis in poetria. partis. 2. "Lingua loquax reticenda refert eliminat edit"

¶ Iacobus beneuentanus. c. 5. "Lingua loquax odium parit et facit tibi litem. Efreni lingua surgere bella solent. Per linguam multi iam periere viri."

¶ Aristotelis l. qui incipit astrolabi: "Copia verborum vbi non est copia sensus. Constat et errantem multiplicare vias. Preualet in lingua quoniam est fortis in armis. Nullus in hac pugna plus meretrice potest."

¶ Prouerbia vulgaria. "Chi tropo parla spesso falla. Mal fauella chi non ha de bisogno."