Rubrica 9

¶ De libertate et seruitute dominis et seruis. Rubrica. 9.

SAlomon in prouerbiis. capitulo 22. "Qui accipit mutuum seruus est fenerantis."

¶ Aristoteles rethoricorum. l. 2. capitulo 20. "Stesicorus eligentibus ymereis ducem exercitus imperatorem falari idem et daturus cautelam corporis cum alia disseruisset dixit eis fabulam: quomodo equus obtinebat pratum solus. adueniente autem ceruo et corrumpente pascua: volens punire ceruum interrogabat hominem si posset cum ipso punire ceruum. Ille autem ait: si acceperit frenum et ipse ascenderit super eum habens lancean. cum consensisset autem et ascendisset pro eo vt puniret: ipse seruiuit iam homini. Ita autem et vos ait videte ne volentes aduersarios punire idem patiamini cum equo."

/ Idem polyticorum l. i. capitulo 3. "Omnis seruitus preter naturam est."

/ Libro. e. 13. "Non oportet putare seruitutem esse viuere ad policiam: sed salutem."

¶ Iesus filius sirach: in ecclesiastico. capitulo 10. "Seruo sensato liberi seruient."

/ 33. capitulo. "Si est tibi seruus fidelis sit tibi quasi anima tua."

¶ Salustius in iugurtino. "Melius visum est amicos quam seruos querere: tutiusque volentibus quam coactis imperare."

¶ Tullius rethoricorum artis noue: libro 5. capitulo 10. "Liberis est existimandus qui nulli turpitudini seruit. Sola virtus in sua potestate est."

/ Idem de amicitia. "Natura propensi ad libertatem sumus."

/ Idem peradoxorum distinctione 5. "Omnis animi dehilitaset humilitas et fracta timiditas seruitus est."

/ Idem philippicorum. libro 2. "Seruitus postremum malorum omnium: non modo bello: sed morte ettiam repellendum."

/ Libro 3. "Omnis seruitus est misera. Nihil fedius seruitute. Iocundiorem facit libertatem seruitutis recordatio."

/ Libro 7. "Que causa iustior est belli gerendi quam seruitutis depulsio: in qua etiam si non sit molestus dominus: tamen miserrimum posse si velit."

/ Libro 9 "Pro libertate vite periculo decertandum est."

¶ Quintillianus declamionum 10. declamatione. "Genus seruitutis est coacta libertas."

¶ Petrus apostolus: epistola i. "Serui subditi estote in omni timore dominis: non tantum bonis et modestis: sed etiam discolis."

¶ Paulus apostolus: in epistola ad ephesios. capitulo 5. et penultimo. "Serui obedite dominis vestris carnalibus cum timore et tremore: in simplicitate cordis vestri."

/ Idem in epistola ad colossenses. capitulo 3 "Serui obedite per omnia dominis vestris carnalibus non ad oculum seruientes quasi hominibus placentes: sed in simplicitate cordis timentes deum. Domini quod iustum est et equum: seruis prestate: scientes quoniam et vos dominium habetis in celo."

¶ Seneca epistolarum ad lucillum: li. i. epitola 7. et finali. "Philosophie seruias vt tibi contingat vera libertas"

/ Libro 6. epistola 5. "Arrogantie prouerbium vocatur totidem hostes esse quot seruos: non habemus hostes illos: sed facimus. Uiue clementer cum seruo comitemque et in sermone illum admitte et in cnosiliumet in conuictum. Colant serui tui te potius quam timeant."

/ Libro 7. epitola 8. "Qui imperia liberis excipit: partem acerbissimam seruitutis effugit. Non qui iussus aliquid facit miser: sed qui inuitus facit."

¶ Lex digestorum. titulo de regulis iuris. libro infrascriptis. "Libertas inestimabilisres est. Libetasomnibus rebus fauorabilior est."

¶ Augustinus in epygrammatibus prosperi emp. 53. "Malus est si regnet seruus est: nec vnius domini sed quod grauius est tot dominorum quot vitiorum."

¶ Cato capitulo. 5. et finali. "Cum seruos fueris proprios mercatus in vsus. Et famulos dicas: homines tantu esse memento."

¶ Boetius de consolatione libro i. capitulo 10. "Obtemperare iustitie summa libertas est."

¶ Cassiodorus epistolarum libro 12. et finali. epistola 10. "Reatus quidam est esse sub debito: nec liber potest veraciter dici qui probatur obnoxius reperiri."

¶ Uersificator fabularum esopi. 22. fabula. "Alterius non sit qui suus esse potest."

/ Fabula. 55. "Ditior est liber mendicans diuite seruo. Libertas praedulce bonum bona certa condit Libertas animi cibus est et vera voluptasNon bene pro toto libertas venditur auro Hoc celeste bonum preterit orbis opes."

¶ Gualterius de castellione: libro 8. "Esse tibi caue ne credas quos vincis amicos Anteferet stellas tellus septemque triones. Abluet oceanus et siccum piscis amabit. Quam serui ad dominum sit veri nexus amoris Inter eos nulla est concordia: nam licet extra Pax pretendatur: odio confligitur intus Pacem vultus habet: agitant praecordia bellum"