Rubrica 34

¶ De eligenda commodiori suppetentia incitandi hostes et preliandi contra eos. Rubrica. 34.

FRontinus. Libro 2. titulo 6. "Gaius cesargermanos inclusos ex desperatione fortius pugnantes emitti iussit. fugientesque aggressus est."

/ "Hannibal cum ad transmenum inclusi germani accerime pugnarent deductis ordinibus fecit eis abeundi potestatem. euntesque sine sui suorumque sanguine strauit."

/ "Antigonus rex macedonum exolisqui in obsidione ab eo compulsi fame vrgebantur statueratque ruptione facta commori viam fuge dedit. atque ita infracto impetu eorum insecutus aduersos cecidit."

/ "Agesilaus lacedemonius aduersus thebanos cum acie confligeret intellexissetque hostes locorum conditione clausos ob desperationem fortius dimicare: laxatis suorum ordinibus apertaque thebanis ad euidendum via rursus in abeuntes aciem contraxit et sine iactura suorum cecidit aduersos"

/ "G. Manilius consul cum ex acie reuersus capta ab etruscis romana castra inuenisset omnibus portis statione circundatis inclusos hostes in eam rabiem efferauit: vt ipse in prelio caderet. quod animaduertentes legati eius ab vna parte remota statione exitum etruscis dederunt et effusos persecuti occurrente altero consule fabio ceciderunt."

/ "Pirrhus epirotarum rex inter cetera precepta imperatoria memorie tradidit non esse pertinaciter instandum hosti fugienti: ne non solum a se fortius ex necessitate resisteret: sed vt postea quoque facilius cederet non vsque ad perniciem fugientibus instaturo victore."

/ Libro. 3. titulo 11. "Agesilaus dux lacedemoniorum cum focenses obsideret et intellexisset eos qui tunc presidio illis erant iam grauari belli incommodo paululum regressus tanquam ad alios actus liberam occasionem recedendi his dedit. non multo post milite reducto destitutos focenses superauit."

/ Libro 4. et finali. titulo 7. "Scipio aphricanusdicere solitus est hosti non solum danda esse viam fugiendi: sed esse muniendam."

¶ Uegetius: de re militari: libro 3. titulo 21. "Plerique rei militaris ignari pleniorem victoriam credunt si aduersarios: ant locorum angustiis: aut armatorum multitudine cicundederint vt non inueniat aditum abscedendi sed clausis ex desperatione crescit audacia. et cum spei nihil est sumet arma fortitudo libenter cupit commori qui sine dubio scit se esse moriturum. Ideoque scipionis laudata sententia est qui dixit viam hostibus qua fugerent minuendam. Nam tunc abscedendi aditu patefacto mentes omnium ad prebendaterga consentiunt. multi more pecudum trucidantur nec insequentium vllum periculum est cum victi quibus defendi potuerant arma conuertunt. Hoc genere quanto maior fuerit tanto facilius multitudo prosternitur: neque enim ibi requirendus est numerus vbi animus semel territus non tam tela hostium cupit declinare quam vultum. ceterum clausi licet exigui numero et infirmi viribus hoc ipso sunt tamen hostibus pares: quia desperantes fiunt: Aliud sibi non posse licere: sed vna salus victis nullam sperare salutem."