Caput 6

"Unde huic," etc. Mira caecitas. In factis et dictis Christum cognoscere possunt, ob solam generis notitiam contemnunt.

"Faber." BEDA. "Qui operatur igni et spiritu; unde: "Ipse baptizabit vos in igne et spiritu". Faber est qui fabricatus est auroram et solem."

"Non est propheta." Prope naturale est cives civibus invidere quia non opera, sed infantiam quam viderunt recordantur.

ISID. "Comitatur saepe vilitas originem. Ut, "Quis est filius Isai". Sed: "Humilia Dominus respicit, et alta a longe cognoscit"."

"Et non poterat," etc. Ne cives incredulos pejus condemnaret faciens multas virtutes. Vel quia in patria sua despicitur, paucas ibi virtutes fecit et signa, ne penitus excusabiles sint. Majora quotidie in gentibus signa facit, non tam in corporum sanatione quam animarum.

"Et mirabatur." BEDA. "Non quasi de improviso, sed quasi mirandum ostendit, quia nec prophetis credunt, nec ipsi quem praesentem cernunt."

"Et vocavit." HIER. "Mittuntur duodecim apostoli, et datur eis potestas praecepta docendi ut comitetur verbum simul et factum: et cum promissis invisibilibus virtutes misceantur, et sic cum ungunt aegros oleo, infirmitatem fidei virtute corroborant."

"Et dabat illis," etc. Benignus Dominus et magister non invidet discipulis et servis potestatem suam. Sed ipse potestate sua agit, illi sua infirmitate, si quid agunt, et Domini virtutem confitentur dicentes: "In Jesu nomine surge et ambula".

"Ne quid tollerent," etc. Tanta sit in Domino fiducia, ut nihil deesse certissime sciant, ne dum sibi provident temporalia, minus aliis provideant aeterna.

BEDA. "Mattheus et Lucas memorant Dominum discipulis dixisse, ut nec virgam ferrent: Marcus ne quid tollerent nisi virgam. Sed illi realiter virgam accipiunt. Marcus per virgam potestatem accipiendi necessaria a subditis intelligit."

"Calceatos sandaliis." ID. "Ut pes neque tectus sit neque nudus ad terram, id est, nec Evangelium occultetur, nec terrenis commodis innitatur."

"Ne induerentur duabus tunicis." ID. "Quod est ut simpliciter ambulent, non dupliciter."

"Excutite pulverem de pedibus." ID. "Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt civitatem, quod praedicatio usque ad illos pervenerit. Vel quod nihil ab eis acceperint ad victum necessarium qui Evangelium spreverunt."

"Et ungebant oleo." ID. "Jacobus dicit: "Infirmatur quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super eum ungentes eum oleo", etc. Unde patet ab apostolis hunc morem esse traditum ut energumeni et alii aegroti ungantur oleo a pontifice consecrato."

"Et audivit rex." ID. " Lucas: "Audivit Herodes tetrarcha omnia quae fiebant," etc. Unde intelligendum, aut confirmatum eum ex aliorum verbis credendo dixisse, aut adhuc haesitando, etc., usque ad non resurrexisse, sed sublevatum esse furtim credere maluerunt."

"Philippi fratris sui." BEDA. "Vetus historia narrat Philippum majoris Herodis fuisse filium, et fratrem Herodis sub quo passus est Dominus, et duxisse Herodiadem, filiam Arethae, et postea Aretham ortis simultatibus filiam suam tulisse, et Herodi inimico Philippi in dolorem ipsius nuptiis copulasse. Egesippus vel Josephus tamen longe aliter."

"Non licet tibi habere," etc. ID. " Qui venerat in spiritu et virtute Eliae, Herodem arguit et Herodiadem, sicut, etc., usque ad homo enim ad laborem nascitur, et sancti per mortem transeunt ad requiem."

"Et juravit." BEDA. "Non excusatur a perjurio per juramentum. Ideo enim forte juravit, ut occasionem inveniret occidendi. Et si illa patris aut matris interitum postulasset, non utique concessisset Herodes."

"Et contristatus," etc. ID. " Consueto more Scripturae contristatus, non re, sed multorum opinione. Sicut et ipse Joseph, etc., usque ad ut sub occasione pietatis impius fieret."

"Caput ejus in disco." ID. " Caput legis quod est Christus, a corpore abscinditur, etc., usque ad Christus autem, qui est lux mundi, cum incipiunt crescere dies."

"Et tulerunt." ID. " Josephus narrat Joannem vinctum, in castellum Macheronta adductum ibique truncatum. Ecclesiastica narrat historia, in Sebaste urbe Palaestinae, quae dicta est quondam Samaria. Tempore vero Juliani, etc., usque ad expurgato a sordibus templo Serapis ossa eadem ibi posuit, et basilicam in honore sancti Joannis consecravit."

"Et convenientes." HIER. "Ad locum unde exeunt flumina redeunt. Deo gratias semper referunt super his quae acceperunt."

"Omnia." Non solum quae ipsi egerant et docuerant apostoli Domino renuntiant, sed etiam quae Joannes eis docentibus passus sit. Vel sui vel ejusdem Joannis discipuli, sicut Matthaeus scribit.

"Venite seorsum." BEDA. " Non solum requisitionis causa, sed mystice significat quod, relicta Judaea, quae, etc., usque ad venit seorsum, ducit quos eligit, ut inter male viventes mala non attendant, ut Loth in Sodomis, et Job in terra Hus, et Abdias in domo Achab."

"Requiescite." Ut aves in ramis sinapis. Pusilla hic requies sanctis, longus labor: sed post dicitur illis ut requiescant a laboribus suis.

"Erant enim," etc. HIER. " In arca Noe animalia quae intus erant, foras mittebantur, et quae foris erant, intus erumpebant. Sic in Ecclesia Judas, etc., usque ad tunc cessabit ventus et procella, Jesu sedente et regnante in navi, quae est universalis Ecclesia."

"Abierunt in deserto." BEDA. "Petendo solitudinem fidem turbarum an se sequatur explorat, et exploratam digna mercede remunerat. Turbae autem non jumentis, non vehiculis, sed proprio labore pedum, iter deserti arripiunt, et salutis desiderium ostendunt. Rursus ipse excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur insinuat."

"Et pedestres." Nota quia non in aliam maris ripam sine Jordanis navigio pervenerunt. Sed transito aliquo freto vel stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam pedestres indigenae pervenire potuerunt.

"Et misertus est." BEDA. "Quomodo misertus sit, Matthaeus plenius exponit hoc modo: "Et misertus est eis, et curavit languores eorum."Hoc est enim pauperum et non habentium pastorem veraciter misereri, et viam veritatis aperire, et languidos curare et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare; quae sequentia eum fecisse declarant."

"Et cum jam hora." Die declinata Salvator turbas reficit, quia vel fine saeculi propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus liberati fame.

BEDA. "Christum deserta gentium petentem multae. fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum praesidio, sequuntur, et cum primum notus in Judaea Deus, tunc exaltatus est super coelos et super omnem terram gloria ejus."

"Date illis." Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus, magnitudino signi notesceret. Et insinuans, quia quotidie per eos jejuna corda sunt pascenda, cum eorum exemplis vel verbis ad amanda coelestia suscitamur. Notandum, quod hoc panum miraculum Joannes scripturus praemisit, quod proximum esset Pascha. Matthaeus et Marcus hoc, interfecto Joanne, continuo esse factum dicunt: unde colligitur Joannem imminente Pascha fuisse decollatum, et alio sequente Pascha crucifixum Dominum.

"Quinque." BEDA. " Quinque panes, quinque Mosaicae legis libri, quibus divinae aeternitatis cognitio, mundi creatio, cursus habentis saeculi, et vera Deo serviendi religio, etc., usque ad ad ultimum vero magno munere dat electis ut edant et bibant super mensam suam in regno suo."

"Secundum contubernia." ID. "Diversi discubitus, distincti ordines ecclesiarum qui unam catholicam faciunt."

"Per centenos et quinquagenos." Per quinquaginta jubilaei requies. Quinquagenarius autem bis ductus centum facit; et ideo utriusque quietis perfectionem significat, scilicet, corporis et mentis. Qui enim quiescit ab actibus pravis, requiem habet corporis. Qui autem a cogitationibus etiam perversis, requiem habet mentis.

Bene autem super viride fenum discumbentes, Dei pascuntur alimentis, qui per studium abstinentiae, calcatis illecebris carnis, audiendis implendisque verbis Dei operam impendunt.

Ideo alii quinquageni, alii centeni, quia requiescitur prius a malo opere, ut post sit etiam requies in mente.

"Et acceptis." Non nova cibaria creat quia incarnatus, non alia quam quae scripta erant praedicat: sed legem et prophetas mysteriis gravida esse demonstrat.

"Fregit." Et ante turbas ponenda distribuit discipulis suis, quia sacramenta sanctis doctoribus, qui haec toto orbe praedicent, patefecit.

"Et sustulerunt," etc. BEDA. "Secretiora mysteria quae rudes capere nequeunt, perfectiores diligenter inquirunt. Nam per cophinos, duodecim apostoli: et per apostolos sequentes doctores figurantur, foris despecti, intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. In cophinis enim servilia geruntur opera: sed ille eos panis fragmentorum implevit, qui infirma mundi, ut frangat vel confundat, elegit."

"Quinque millia." ID. "Propter quinque sensus corporis. Hi Dominum secuti, significant eos qui in saeculari adhuc habitu positi, exterioribus quae possident bene uti norunt. Qui recte quinque panibus aluntur: quia necesse est ut tales legalibus adhuc praeceptis instruantur. Qui autem mundo omnino renuntiant, et quatuor sunt millia et septem panibus refecti, hoc est evangelica perfectione sublimes, et spirituali gratia intus eruditi."

"Et statim coegit." Exemplum dat nobis ut in omnibus bonis quae agimus humani favoris retributionem vitemus: ne nos operatio virtutum ad concupiscentiam flectat temporalium. Quod ipse Dominus nobis insinuans, cum hi qui virtutes ejus admirabantur, regem eum facere vellent, fugit in montem orare. Crucifixoribus promptus occurrit, ut scilicet parati simus ad adversa toleranda, cauti ad blandimenta si arriserint, et ne nos, si affluant, emolliendo decipiant, crebris a Domino precibus imploremus.

"Ad Bethsaidam." BEDA. " Bethsaida civitas est in Galilaea Andreae et Petri et Philippi prope stagnum Genesareth. Sed Marcus dicit, etc., usque ad quae ambae sunt civitates in Galilaea juxta stagnum Genesareth: quod etiam Tiberiadis a Tiberiade civitate sic vocatur."

"Abiit in montem." ID. " Bene orat qui Deum orando quaerit, a terrenis ad superiora progrediens, verticem curiae sublimioris ascendit. Qui de divitiis, etc., usque ad omnia quae vult potest, quia advocatus et judex noster est; alterum pietatis officium, alterum potestatis insigne."

"Et ipse solus," etc. Qui aliquando omnino in periculis Ecclesiam deseruisse videtur; unde: "Ut quid, Domine, recessisti longe" etc. Sed quia differt auxilium, non aufert subsidium.

"Et circa quartam." BEDA. " Stationes et vigiliae militares, horarum spatio dividuntur: patet ergo eos, etc., usque ad Lucifer namque tres horas noctis, id est, totam vigiliam matutinam illuminare dicitur."

"Et volebat praeterire eos." ID. " Ut ad horam, scilicet, conturbati: sed continuo liberati, plus liberationis suae miraculum stuperent, et ereptori suo, etc., usque ad Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te;"

"Putaverunt." BEDA. " Adhuc haeretici putant phantasma esse, nec veram carnem de virgine assumpsisse. Theodorus enim, etc., usque ad et qualiter non infusis pedibus corporale pondus habentibus et materiale onus, deambulabat in humidam et instabilem substantiam."

"Nolite timere." Prima subventio est pellere timorem; secunda, tempestatem praesentiae suae virtute compescere. Nec mirum si Domino ascendente in navim cessat ventus: quia in quocunque corde per gratiam sui amoris adest, mox universa vitiorum et adversantis mundi et malignorum spirituum bella quiescunt.

"Non enim intellexerunt." BEDA. "Miraculo panum, quod esset rerum conditor ostendit. Ambulando super undas, quod totum corpus habebat liberum ab omni gravedine peccati. Placando ventos et undas, quod elementis dominaretur ostendit. Sed carnales adhuc discipuli magnitudine quidem virtutum stupebant, sed divinae majestatis veritatem non cognoscebant."

"Cognoverunt." Rumore, non facie vel magnitudine signorum: etiam vultu plurimis notus erat.

"Fimbriam vestimenti." BEDA. "Minimum mandatum quod qui transgressus fuerit, minimus vocabitur in regno coelorum: vel assumptionem carnis per quam venimus ad Verbum Dei."