Psalmus 80

"Pro torcularibus." AUG. " In quibus tria, etc., usque ad cantatur psalmus Asaph, id est, Dominicae congregationi."

"Asaph," etc. CASS. "Quia secundum historiam Judaeis, spiritualiter Christianis loquitur."

AUG. "Primo dicit quid agendum electis, qui sunt, oleum, vinum, aves."

"Exsultat Deo." Asaph, proposita sibi imagine cujusdam solemnitatis, electos ad celebritatem incitat.

"Sumite psalmum." AUG. "Verba Dei, ut humani actus conveniant in unam societatem: haec enim est pax Jerusalem, haec est ratio dati et accepti; unde Apostolus: "Si spiritualia seminavimus vobis, magnum est si carnalia vestra metamus"."

"Buccinate." AUG. "Hucusque ad partitionem, vel ad litteram, simpliciter de Judaeis accipienda sunt, vel allegorice de Christianis."

AUG. "Buccinate," " et annuntiate, etc., usque ad unde Isaias: "Clama ne cesses, ut tuba exalta vocem tuam," etc."

"In neomenia tuba." CASS. "In initio mensis jussi sunt Judaei tuba canere, id est, in initio novae lunae, quod et festum tubarum dicitur, quod celebrabant in memoriam istius rei, quod Dominus ostendit Abrahae arietem inter vepres haerentem, quem pro Isaac immolavit."

"Quia praeceptum in Israel est; et judicium," etc. ID. "Ideo tuba canendum, quia lex data est Judaeis per Moysen, et quia judex futurus est."

"In Joseph." AUG. " Gentes sunt Joseph, etc., usque ad ubi debebat habere cor."

"Ab oneribus." AUG. "Quibus oneribus, "manus in cophino,"id est, servili opere. Peccata servilia opera sunt, juxta illud: "Qui facit peccatum, servus est peccati"."

"In cophino servierunt." ID. "In immunditiis peccatorum, in terrenis operibus et lutosis."

"In tribulatione," etc. CASS. "Sic Propheta: Divertit Dominus dicens, "In tribulatione,"imputantur eis beneficia Dei, ut gravior aestimetur offensa."

"Exaudivi te in abscondito." AUG. "Ut corde credas ad justitiam."

"Probavi," ut ore fiat confessio ad salutem.

"Tempestatis," etc. Non in tempestate maris, sed cordis: ubi exauditus debet probari, in aqua contradictionis: jam enim gradiens viam Dei, habet multis modis obsistentes. Haec est aqua contradictionis, quam senserunt antiqui, sed jam pene siccata est: tunc enim aquae populorum turbabantur, et acriter resistebant. Tunc Samsoni forti viro, id est Christo, ducere eunti uxorem de alienigenis, id est Ecclesiam de gentibus, occurrit leo fremens, id est populus gentium, sed dissipavit eum, ut haedum caprarum: et quia populus iste fremens nihil erat, nisi languidus peccator. Occisa autem in eo illa feritate, jam non sic fremit, imo jam in ipso invenimus leges pro Ecclesia, quasi favum in ore leonis.

"Aqua contradictionis." Christus fuit etiam in seipso, ut de eo nato dictum est: "Erit hic in ruinam, et resurrectionem multorum, in signum cui contradicetur", ut Judaei contradixerunt titulo crucis

"Audi populus meus." CASS. "Diapsalma. Hactenus de oleo torcularium, jam de amurca, quod dicitur ad cavendum, hic arguuntur reprobi."

"Contestabor te." Ipse Dominus judicii testem se facit veritatis, tam hic quam in futuro, ut nullus dubitet. Deinde quid velit eum intelligere, subdit: Israel si me audieris, vocando eum Israel, familiarem sibi significat, et ad jussa invitat.

"In te," in corde tuo. ubi veritas, non falsitas debet esse.

"Recens" ne verbum Patris putetur sub tempore.

"Deum alienum," qui nomine, non essentia.

"Alienum:" Pene par est scelus recentem Deum putare, et idolis servire.

"Non erit in te Deus recens neque," etc. AUG. "Alii faciunt sibi recentes deos, vel idola, vel Christum imparem Patri, et alia hujusmodi fingunt in corde: et ita sunt templa simulacrorum in omnibus terrena cogitatio; opinio diversa, vanitas una. Ideo Samson caudas vulpium colligavit, ut incenderet messes Philisthaeorum. Samson interpretatur soleorum, scilicet, quibus ipse lucet, non omnium: de quo mali dicturi sunt: "Erravimus a via veritatis, et sol justitiae non illuxit nobis". Et alibi: "Sol justitiae est, et sanitas in pennis ejus". Vulpes sunt insidiosi, maxime haeretici, latentes in tortuosis cavernis, decipientes, odore putentes: qui etsi dissentire ab invicem videntur, in malum tamen, id est, in posterioribus consentiunt, simili vanitate tenentur, et incendunt messes non nostrorum, quia novit Deus qui sunt ejus; sed alienigenarum, quae sunt vasa contumeliae."

"Qui eduxi te." Factis propriis indicatur Deus.

"Et dimisit." Et si implevi ora Prophetarum, non tamen ab amurca auditi sunt, unde digna ultio: quia "et dimisi," etc.

"Pro nihilo forsitan." CASS. "Si Deo resistemus, ipse non contradicit inimicis nostris, nec manum defensionis super eos ponit."

"Inimici Domini," etc. AUG. "Haec item Propheta."

"Mentiti." Non per agentes promissa: hoc non pagani, quia nihil promiserunt.

"Ex adipe frumenti," etc. AUG. "Ad litteram, vel manna, vel corpore Christi, vel spirituali intellectu."