Quaestio 4

QUarto queritur: vtrum organisatio et carnis cristi plasmatio verbi incarnationem praecesserunt. In hac questione ponam primo preambula ad quaestionis elucidationem. Secundo conclusiue respondebo: et contra conclusiones paucis instabo.

¶ Pro primi expeditione scito. iiii. ad incarnationem concurrunt. primum fuit translatio materie debite ad generationis locumin virginali vtero. Secundum fuit corporis christi fabrica et plasmatio. Tertium animatio seu anime infusio Quartum vnio siue assumptio animati in suppositi vnitatem. In formatione corporis hominis duplex motus concurrit: scilicet: localis et alterationis. localis quamateria corporis transfertur ad locum generationi de putatum: puta ad femine matricem. etiam est materie condensatio in matrice: que non fit sine motu locali. partes namque rei condensate minorem locum occupant quam prius: et per sui approximationem priorem locum partialiter mutant. Secundo concurrit motus alterationis qua materia in loco debito alteraturet disponitur difformiter secundum organorum et partium etheroge niarum diuersitatem ad forme vltime susceptionem. Illa dispositio per multas fit alterationes praeuias: et ad diuersas formas accidentales: et aliquas substantiales: donec materia disponatur ad introductio nem forme vltime a natura intente principalitur: secundum quod dici solet: anima prius viuit vita vegetatiua: postes sensitiua. agens et disponens materiam et vltimam formam introducens: priorem ei incompossibilem corrumpit: sicut calor corrumpit frigus vt calorem inducat. In animatione producitur anima intellectiua a deo quando corpus est sufficienter organisatum. vnio autem animati corperis cum verbo est ipsa verbi incarnatio.

¶ Secundo scito: duplex est prioritas vel ordo vt ad propositum sufficit. vnus est ordo tperis vel instantis: quemadmodum est inter patrem in creaturis et suum filium. Alius est ordo nature vel prioritas et posteritas nature: et est inter illa quirum vnum aliud praesupponit et ab eo dependet: siue sequatur tepesiue non. hoc modo stat dare duo eterna a: et b. et tamen a est pus nature ipso b. vt si mundus fuisset abetetno vt putauit Aristo. et est deo possibile: radius solis vel lumen solis in aliqua parte sui orbis fuisset ita cito sicut sol.

¶ Pis praemissis pono duas conclusiones quaestioni raeeon siuas Quarum prior est: inter motum vel mutationem materie ad locum debitum / corporis plasmationem / animationem / et animati / assumptionem fuit ordo nature in incarnatione verbi: probatio: personalis assumptio animati praesupponit animationem et animatio corporis plasmationem: et plasmatio corporis / locum conuenientem in quo plasmatum est: et hoc naturaliter loquendo et de communi lege.

¶ Secunda: inter hec quattuor nullus erat ordo temporis vel instantis: probatur hec conclusio: quia antequam virgo consensit dicens angelo: ecce ancilla domini fiat mihi secundum verbum tuum: non videtur fuisse aliqua operatio specialis ad incarnationem: sed in instanti terminante verba / omnia hec completa sunt. quod animatio non praecessit incarnationem. patet ratione: quia si corpus cristi fuisset in aliquo tempore vel instanti et non assumptum: fuisset in sua personalitate subsistens: et fuisset persona ante eius assumptionem: sed hoc est falsum quia illo dato diua virgo non fuisset mater dei: non enin genuisset deum: sed illum purum hominem: consequens est error nestorii: contra quem dicit Damascenus quod diua virgo nunquam fuit mater puri hominis: sed mater dei: ad hoc magister Augustinum introducit de fide ad Petrum dicentem / firmissime tene et nullatenus dubites non carnem christi sine diuinitate conceptam in vtero virginis priusquam conciperetur a verbo: sed ipsum verbum deum sue carnis acceptione conceptum / ipsamque carnem verbi incarnatione conceptam: et magister in vltimo caposlo littere introducit. et licet animatio probetur non praecessisse tempore incarnationem verbi: non ita facile conuincitur quod materie delatioe preparatio ad animationem fuerit in eodem instanti cum animatione: tamen totum est ponendum fuisse in eodem instanti: cum omnia fuerunt facta specialispiritus sancti operatione. quid mirum si hec quattuor fuerunt facta in eodem instanti: sicut in primo Adam (qui non successiue producebatur ) cuius corpus subito producebatur et mox inspirabatur spiraculum vite: similiter in Eua: in illo instanti quo corrupta est forma limi: et coste Ade: plasmatum est corpus Eue. vnde Ioannes Damascenus libs. iii. ca. ii. sic inquit post igitur consensum beatem virginis spiritus sactus superuenit in eam iuxta sermonem: et paulopost construxit sibiipsi ex castis: et purissimis sanguinibus carnem animatam anima rationali et intellectuali premitias nostre conspirationis: non cum semine: sed conditorio opere per spnn sanctum: non paulatim per additamenta expleta figura: sed vno contextu absoluto. Ex his patet: non est aliquis ordo temporis istorum quattuor que ponuntur in aliorum homim generatione: et propterea aliqui (licet minus prudenter) dixerunt christum fuisse prius animatum Ioanne baptista: fundantes se in dicto Ioannis baptiste: d¶ post me venit scict nascendo ante me factus est per aimationem et in quodam sermone dicitr / quando exultauit in vtero nondum inerat spiritus vite: et iam erat animatus: illud est improbabile: quanduom christus mense sexto post Ioamnem conceptus est: modo spacio sex mensium non defertur animatio in muliere: ergo a fortiore non tantum tardatur in mascnlo. dictum Ioannis aliter ergo est exponendum: christus venit post Ioannem tempore: saltem secundum esse christi: ante Ioannem factus est dignitate: vel prius erat: antequam Abraham fuerit sum: secundudm diuinitatem. Ad aliud nondum inerat spiritus vite et potestas respirandi: quia nascendo tunc acquirit homo primo communem aerem

¶ Contra hanc conclusionem arguitur probando quod verbum non est incarnatum in instanti terminante illa verba: ecce ancilla domini: fiat mihi secundum verbum tuum: et hoc sic: auctoritate Augu. iiii. de trinita. et in lib. lxxxiii. questionum: et super Ioannem vbi legitur Ioannis ii. Soluite templum hoc / et in tribus diebus excitabo illud: dixerunt ergo iudei sexaginta annis edificatum est hoc templum: et in tribus diebus excitabis illud: vbi Augustinus inquit. numerus pefectio ni diuini corporis conuenit: quia vt dicunt phisicitot diebus sorma humani corporis perficitur. Secundo ex conclusione et veritate certissima iuncta / sequitur quod corpus christi mamsit diutius animatum in virgineo vtero quam aliorum hominim corpora: patet: conceptus erat de spuit sancto octauo kalendis aprilis: et natus est extra vterum. viii. halendis ianuarii: et per consequens mansit nouem mensibus integris corpus animatum in vtero virgineo. corporain vteris aliarum mulierum non manent ita diu animata.

¶ Respondetur Augustinus intelligit quod successiue sexaginta dierum curriculo augmentatum est illud corpus: quia in principio conceptionis ita tenuis et parua erat illa materia ( vt dicit magister vltimo ca. distinctione sequenti ) et humano visui vix potest subiici: diebus autem quos Augustinus memorat perfecta est: et notabilis facta.

¶ Ad aliud argumentum: concedo quod diutius stetit corpus christi animatum in vtero virgineo quam aliorum hominim corporaanimata. aliorum hominum corpora successiue et naturaliter disponuntur: sed tarda molumina nescit spirits sancti gratia: corpus christi compegit subito et licet corpus animatum et incarnatum diutius stetit in vtero virgineo quam corpora animata aliorum: tamemn materia non stetit diutius iu vtero. mulier communis dicitur communiter concipere quando semen generationi aptum primo suscipit: et licet variis temporibus humani fetus plus quam aliorum brutorum maternos vteros egrediantur: communiter tamennouem mensibus stant in vtero materno: et sic fecit christus in vtero virgineo.

¶ Sed contra ista arguitur: ex dictis sequitur quod corpus christi erat animatum in multo minori quantitate quam aliorum hominum corpra. Preterea: corpus christi non poterat augeri in vtero materno nec aliquid aliud corpus: quia hoc est suscipiendo alimentum per vmbilicum: sed illo dato partes superiores non augebuntur. cibus est corpus graue: et non ascendet naturalitur.

¶ Ad primum: concedo quod corpus christi fuit animatum in minori quantitate quam aliormhominim corpora: sed non oportet de prima materia.

¶ Secumdum argumentum est nullum: cibus assumitur per os: et tamen caput homis augetur: virtus attractiua animalis ad se trahit cibum quem retinet quo ad purum: impurum segregando: quare hoc non est miram dum de alimento per vmbilicum suscepto. Et patet amplius in arbore: in cuius trunco suscipitur alimentum. et in arbore euersa: si homo suspendatur et ministretur ei cibus per os / adhue aletur: et eodem modo per inferiora: licet non ita bene et diu.

¶ Tertio arguitur probando quod corpus christi non est plasmatum ex sanguinibus virginis: dicit apostolus ad Romanos. i. quod factus est ex semine dauid secundum carnem.

¶ Quarto arguitnr: si ergo secunda conclusio cum dictis esset vera. sequeretur quod sanguis a variis partibus corporis virginei moueretur ad matricem subito: et per consequens motus fieret in instanti: contra Aristotelem. iii. et. iiii. phisicorum. Sidicas sicut dicendum est: erit mutatio subita et instantanea: tunc in eodem instanti sanguis est in termino ad quem: in termino a quo et in medio: quia quod mouetur in instanti est in illis tribus locis: et quandocumque est in termino a quo: est sanguis: ergo in primo instanti quo erat in matrice adhuc materia erat sub forma sanguinis: modo sanguis non est animatus.

¶ Ad tertium: dico quod dictum apostolistat cum dicto Damasceni. semen vocatur principium materiale de quo res generatur: modo purus sanguis in proposito erat huiusmodi. et cum aliorum hominum corpora ex sanguine et menstruo impuriori conslentur: consequens est corpus christi ex purissima materia fuisse conflatum.

¶ Ad quartum ramdon detur: in instanti quo primo erat materia in matrice diue virginis: illa materia erat organisata et in formata aninma intellectiua: et totum assumptum a verbo: et erat primum instans non esse sanguinis: et poterat esse in medio et in matrice fimul et semel / et in termino a quo: et hoc patet de graui simpliciposito in vacuo quod mutatur in instanti: et clarius patet: si vnus angelus faciat vnam circuitionem circa corpus spericum vel circulare in instanti simulest cum termino a quo et termino ad quem et in medio insimul simultate instantanea: et nego quod in quo cumque instanti materia fuit in termino a quo quod erat sub forma sanguinis: immo in instanti quo primo est in matrice potest esse in termino a quo: et in illo non est sub forma sanguinis. Illud instans est vltimum instans in quo materia est termino in a quo. sed non est vltimum instans in quo est sub forma sanguinis. quia tale non datur: cum primum instans esse animationis detur. Nec sanguis dicitur esse materia corporis christi: eo quod sanguis compositionem sui corporis ingrediatur: sed quod erat materia sanguinis est materia corporis christi. et quia de variis locis fluebat sanguis vtitur sanguinibus in plurali Damascenus. mutatio exhibita materie poterat esse siue per plenum siue quod illud corpus subito cederet. poterat esse etiam in termino ad quem non transeundo per medium / si deus voluisset. corpus christiincipit esse sub speciebus panis et vini in instantiterminante verba: nec mouetur vel mutatur per medium. quod istorum factum est ( quia hoc miraculo se egit) nouit. certum est nobis quod subito corpus christi est incarnatum: licet quelibet harum partium sit nobis dubia: materia non mutabatur per medium: vel mutabatur per medium alio corpore cedemte: vel mouebatur per plenum aliud corpus penetrando.