Quaestio 4

Quarto queritur: an christus potest dici filius spiritus sancti. Respondetur: spiritus sanctus non est pater christi. probetio: solus ille est filiupqui educitur de substantia alterius vel de superfluo tertie digestionis alterius per modum nature: christus non sic descendit a spi sanncnto: ergom spiissanctus non est pater christi: et per consequens christus non est filius spiritus sancti: hec conclusio patet auctoritate Augustini. ii. de. trini. cap. x. dicentis / christus nese sui neque spiritus sancti filius credi aut intelligi potest.

¶ Contra hanc conclusionem arguitur: per illud quod scribitur Matt. i. quod in ea natum est: de spriritu fancto est. Et in simbolo dicitur qui conceptus est de spiritu sancto. Respondetur: ille auctoritates nolunt habere quod spiritus sanctus sit pater christ: sed appropriatum spitus sancti maxime refulsit in illa operatione. dicitur de spu fancto conceptuehristus: quia bonitas / gratiam et dilectio sunt spiritui sancto appropriata: que maxime relucent in hoc qu filus vesbumans csmen ossipsit sin iiua Ioan¬ nis. x. sic deus dilexit mundum vt filium suum vnige nitum daret. et quanto opus meritum excellit / tanto est magis gratuitum. modo incarnatio filii dei maxime omne meritum transcendebat / secundum illud Aug. xiii. de trini. ca. xix. superius allegatum: in rebus per tempus ortis illa summa gratia est quod homo in vnita te persone deo coniunctus est.

¶ Secundo arguitur substantia pateris non ingreditur compositionem fetus: vt in secundo dictum est: sed quia semen paternum semen matris disponit: vt in hac distinctione diximus: et hec est mens philosophi xv. de animalibus. sed spiritus sanctus materiam disposuit: igitur.

¶ Tertio arguitur: per illud quod ad Romanos. viii. scribitur: christus primogenitus in multis fratribus: sed fratres non habet nisi inquantum homo: nec habet fratres ratione matris: quia ipsa nullum filium peperit nisi christum: sed non habuit alium patrem a spurit sancto: igitur.

¶ Quarto arguitur: deus est pater per creationem humanitatis assumpte.

¶ Ad secundum diir: probabilior est pars illa / quod aliqua pars seminis paterni ingreditur compositionem fetus: non solum ali qua pars materialis: sed pars spirituosa. sic auicemnna Aristotelem intelligit. vnde Auicenna. ix. de animalibus sic dicit / putant homines quod Aristoteles putauerat quod semen viri non esset pars pueri: neque immixtum cum materia pueri: ed hoc non fuit eius consilium: sed eius consilium fuit / quod inuoluatur cum matrice: et profundatur in materia: et sit operator menbrorum: et ducat idoneam materiam ad membra: et erit illud sperma materia spiritus in creatura: quia efficitur multum subtile et habile vt tram seat in spiritum. Secundo: ista formatio est libera et non naturalis. etiam christus secundum humanitatem non est similis spiritui sanctonin natura: quod ad filiationem et patrnitatem requiritur. Ad quartum dicitur: quicquid sit de illo non probatur quod spritus sanctus sit pater naturalis christi.

¶ Circahanc questionem dubitatur. an si pater assumat corpus et spiritus sanctus animam: pater vel spiritus sanctus est homo. et eodem modo dubitatur: si pater assumat corpus: et filius animam. Respondetur per propositiones. Quarumprima est: pater non est homo in illo casu: nec spiritus sanctuns vel filius: patet propositio: pater nullam humanitatem assumpsit: ergo non est homo. tenet consequentia assumptio humanitatis concretiue denominat suppositum assumens hominem. Eodem modo concluditur quod spiritus sanctus non est homo vel filius. Secunda propositio: pater et filius copulatim non sunt homo: patet: da oppositum: pater et filius sunt homo: ergo iste homo vel ille homoposita constantia: consequens est disiunctiua cuius nulla pars est vera. Tertia propositio: pater et spiritus sanctuns non sunt homines: quia quaeritur qui homines et illosaffignare non potes.

¶ Sed contra illud arguitur: hic binarius est assumptus: hic binarius est homo: ergo homo est assumptus a patre et spurit sancato. Respondetur: si anima non informat corpus minor est falsa. et si materiam informat in alio loco: iam maior et minor sunt vere. sed stant iste propositiones: humanitas non est assumpta a persona diuina: homo est assumptus binarius ab illis personis diuinis. illa propositio sequitur ex illis duabus assumptis. quaelibet pars essentialis sortis est assumpta: et sortes non est assumptus. Alia propositio dubia: an sortes personarr personalitate propria quilibet pars eius est assumpta: et tertia entitas est binarius assumptus. potest dici quod sortes vel humanitas sortis non est persona: cum ipsa sit sustentata a pluribus personis diuinis: vel est sustentatus binarius qui est sortes

¶ Secundo dubitatur: si tres persone in diuinis eandem naturam humanam assumerent an essent fratres. Distinguo illud: vel assumunt eadem naturam in vtero mulieris / in primo instantiquo humanitas est in rerum natura: et tunc sunt fratres: ex parte matris: et tres homines: vnica generatione geniti / cum sola vna anima et vnico corpore. si assumerent eandem humanitatem extra vterum vel duorum fratrum humanitates: tunc non essent fratres: non ex parte patris notum est: nec ex parte matris quia non sunt geniti ex eadem matre: vt si mulier corpus sine anima intellectiua emitteret: et postea deus animam intellectivam produceret que informaret illud corpus: talis homo non esset filius talis mulieris.

¶ Dubitatur finaliter circa hanc questionem: an propter aliquod meritum fllius dei naturam humanam assempsit.

¶ Respondetur: incarnatio fllii dei potest dupliciter considerari: vel quantum ad essentiam: vel quantum ad circunstantiam: secundum hoc pono tres conclusiones. quarum.

¶ Prima est: si primomodo consideretur: nullo modo precessit meritum quod erat caula icarnationis. Probatut hec conclusio: fundamentum omnis meriti non cadit sub merito: sed incarnatio filii dei est fundamentum omnis meriti post lapsum nature humane: sine fide eius implicita vel explicita nemo poterat mereri vitam eternam secundum Aug. in enchiridion. ca penultimo: dicentem quod nec antiquorum quicunqe iustorum preter christi fidem salutem potuit inuenire Illud potest vallari per illam vulgatam auctoritatem eiusdem. xiii. de trinita. ca. xix. in rebus per tempus ortis. et patet hec conclusio per apostolum ad thimotheum. iii. benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri dei non ex operibus iusticie que fecimus nos: sed secundum misericordiam suam saluos nos fecit. sed quo ad circunstantiam illa in proposito est duplex: scilicet circunstantia temporis vt tempus incarnationis abbreuiaretur: vel quo ad circunstantiam persone: vt pote quod diua virgo esset mater christi. secundum priorem circunstantiam.

¶ Pono secundam conclusionem quae est hec superposita grosa christi incarnatione ex liberalitate dei sine nostris meritis sancti meriti sunt abebreuiationem temporis incarnationis: probatur hec conclusio per illud quam scribitur Esaye. xxxiiii vtinam disrumpores celos et descenderes: et psal Excita potentiam domine et veni. et glosa super illud psalmi: propter miseriam inopurit et gemitum pauperum nunc exurgam dicit domins: id est mittam filium propter mi seriam inopum tollendam: id est mortalitatem et passibilitatem: et hoc faciam propter gemitum pauperum qui de malis gemunt / et pro peccatins conteruntur: nam aliter non essent auxilio digna.

¶ Quo ad tertiam circunstane tiam ponitur hec conclusio: supposita filli dei incarnatione fututa beata virgo saltem merito congruiet decentie merita est esse manter dei probatur hec conclusio / per illud quod in fine pastus interdicendum gratias dicimus: beata viscera marie virginis que meruerunt portare dominm christum: cui glosa marginalis Luce. i. super illa propositione: beata que credidisti: dicit: apparet mariam non dubitasse: sed credidisse: et ideo fructum consequutam esse. Insuper inter omnes puros homines ipsa feruentius ( vt pie greditur ) desiderabat incarnationem. et cum erat: sanctissima: hoc meruit merito decentie et congrui.