Quaestio 1

IN hac octaua distinctione magister loquitur de christi gemina natiuitate. circaquam quero: an vnica filiatione vel pluribus / filius dei referatur ad matrem: et ad patrem in diuinis. hec questio dependet ex varia positione in methaphisica de relationibus. ponentes relationes a fundamento et termino distinctas / in ter se digladiantur. aliqui eorum tenent quod numquam duo acccidentia eiusdem speciei siue absoluta siue respectiu a sunt in eodem subiecto: et ex consequenti dicunt quod v na relatione numero fundamentum refertur ad plur es terminos: vt si vnus homo haberet plures filios: vna relatione ad omnes illos ipse refertur. Alii¬ dicunt quod in christo est nisi vniea filiatio qua refertur ad patrem et ad matrem tperalem. si plures essent relatio nes / dicunt psoles essent filii dei: quod est falsum

¶ Prohac questione soluenda pono tres concluliones. Quarum prima est: si ponerem relationem distingui a fundamento et termino: ponerem relationem multiplicari tam ad multiplicationem fundamenti quam termini. probatur primo fundamentum aliorum est falsum: quod num quam duo accidentia eiusdem speciei inherent eidem subiecto primo vt ex materia de intensione notum relinquo.

¶ Secundo arguitur ad conclusionem. si sortes habet duos filios: vno solo mortuo: manet in patrepaternitas: et alia desinit esse: ergo due fuerunt paternitates in fundamento respondentes duabus filiationibus quando filii vixerunt. si ponas eandem relationem habere varias habitudines ad varios terminos: iam aperis viam euertendi relationes. Sed dices: sortes soli genitus pateris et matris habet duas habitudines: vnam ad patrem: et aliam ad matrem: et non propterea in sorte snt due filiationes: vna ad patrem: et alia ad matrem: sed est eadem relatio qua refertur ad patrem et ad matrem.

¶ Respondetur negando quod sit eadem relatio: immo due: et tertia ad auum. quarta ad auiam: ad auunculum est alia: et sic consequenter. et ad omnes progenitores est alia post resurrectionem.

¶ Secunda conclusio: ponendo relationes distingui a fundamento et termino / probabile est defendere quod nulla est relatio in christo. probatio: supponendo quod nihil proprie in heret sibiipsi: filiatio non inheret christo in ordine ad patrem: nec in ordine ad matrem: quia christus secundum naturam diuinam non est susceptiuus relationis accidentalis. nec humanitas assumpta est filius: eo quod filius est nomensuppositi. et per consequens probabile est in humanitate quod non est filiatio. quia in quocumque est flliatio: ipsum est filius. licet non oporteat ad meiltiplicationem filiationum multiplicare filios: sicut ad multiplicationem accidentium in anima non multiplicatur anima.

¶ Tertia conclusio / iuxta illa que dixi in prima questione huius libri. est nisi vna filiatio christi ad matrem et christi ad patrem. probatur: relatio non distinguitur a fundamento et termino: vi illic diximus: et in prima distinctione secundi. vtrobiqe in illis abstractum et concretum sunt termini sinonimi. et tunc sic: est nisi vnus filius relatus ad patrem in diuinise ad matrem tpalem: ergo est nisi vnica filiatio. tenet consequentia a conuertibilibus.

¶ Contra secundam conclusionem arguit sic: est vna maternitas in diua virgine tenendo fundamenta: ergo ei respondit filiatio in christo

¶ Secundo arguitur: si verbum nunc per possibile relinquaret humanitatem assumptam: in ipsa esset filiatio: et nulla producitur de nouo: ergo prius in ea erat filiatio.

¶ Ad primum raespondetur concedendo antecdecedens: et negando consequentiam: filius dei non est susceptiuus filiationis accidentalis secundum diuinitatem: vt diximus. et tamen sicut isti dicunt pereandem vnionem humanitati inherentem verbumt humanturtas vniuntur. sic dicam hic:licet vna relatio sit equiparantie: et alia disquiparantie.

¶ Ad secundum argumentum concedo quod in humanitate derelicta inciperet esse filiatio ab illis causis a quibus relationes multiplicantes ponunt: quia humanitas separata inciperetesse fllius prius non erat filius.

¶ Con¬ tra tertiam conclusionem arguitur sic. filiatio verbiad patrem est eterna. filiatio verbi ad matrem ( que realiter est christus ) est temporalis: modo nullum eternum et necessarium est temporale et contingens: ergo non est eadem filiatio christi ad patrem et ad matrem.

¶ Respondetur: filiatio christi ad quodcunqe refertur est res necessaria: et est eterna filiatio ad patrem: et temporalis habitudo et relatio ad matrem. sed illa relatio ad matrem est res necessaria: et necessaria habitudo: sed non ad matrem. nichil aliud argumentum probat nisi quod idem est necessaria habitudo ad vnum terminum: et contingens habitudo in ordine ad alium. quamadmodum ipsi dicerent de habitudine in lumine naturali Aristotelis multiplicando relationes a fundamento et termino: est vna habitudo necessaria inter solem et mercurium: et habitudo contingens inter solem et rem corruptibilem in istis inferioribus.

¶ Dubitatur circa hanc questionem: an concedendum est christum bis natum esse.

¶ Respondetur quod sic. probatur: est natus et productus a pare eterna liter: et temporanee a matre: ergo est bis genitiis. hoc tenet Augustinus de fide ad Petrum et magister recitat in littera inquiens: vnigenitus deus secundo natus est: semel ex patre: semel ex matre. et Damascenus li. iii. ca. vii. In christo duas natiuitates veneramur: vnam ex patre eternam: aliam ex matre temporalem.

¶ Contra illud arguitur: christus bis natus est: ergo bis habet esse. consequens est falsum: numquam desiit esse. Secundo: propter duas actiones simul existentes non dicitur aliquis bis agere. patet: si quis simul scribat et comedat: non propter hoc bis a gere dicitur: sed natiuitas christi temporalis et eterna simul fuerunt: quia eterna natiuitate sempernascitur: vt in primo libro dictum est: ergo propter illas duas natiuitates non dicitur bis nasci.

¶ Ad primum: nego consequentiam. esse christi nihil est nisi christus existens. licet humanitas assumpta et quaeli det pars eius habeat suum esse. quelibet res existens est suum esse: et quia falsum est dicere quod christus semel fuerit: et desiit esse: et postea incepit esse: sic non habet duplex esse. habet tamen vnum esse eternum: et deno minationem temporalem humanam quo ad natiuitatem. sed illud esse est aduenticium et tanquam accidentale: quia accidentaliter christo conuenit vt superius diximus. et licet christus bis natus fuerit: non tamenbis fuit natus de vrgine. licet bis fuerit filius virginis: semel ante mortem: et iterato filius in resurrectione.

¶ Ad secundum distinguo maiorem: si ille actiones habent eandem mensuram adequatam: et sic conceditur. sinautem non oportet. modo sic est in proposito.

¶ Secundo dubitatur: an natura diuina sit de virgine nata: hanc dubitationem mouet magister in litte pa.

¶ Respondetur quod non. natura diumna non est eterna productione producta: sed solum persona filii: vt in primo libro diximus distinc. iiii. et cum ad generationem et productionem fslii naturalis: non dicitur produci: a fortiore ad productionem humanitatis non dicitur produci.

¶ Contra hoc arguitur auctoritate Augustini de fide ad Petrum dicentis / natura eterna atque diuina non potest temporaliter concipi / nasci ex natura humana et cs. mgratur exponit hoc qui ad personam filii.