Quaestio 1

VIdendum est in hac distinctione. xix. an christus sua benedicta passione omnibus aliis hominibus meruit peccati remissionem et gratiam: regni aptionem et gloriam.

¶ Respondet per quattuor conclusiones sequentes.

¶ Quarum prima est. christus / meruit sua passione ade et toti posteritati sufficienter gratiam et apertionem regni.

¶ Secunda conclusio. christus meruit sufficienter sua passione vt praeuisa precidentibus / remissionem culpe et collationem gratie: et vt exhibita apertionem regni et gloriam.

¶ Tertia conclusio christus sua passione solum efficaciter meruit predestinatis gratiam finalem et gloriam.

¶ Quarta conclusio. licet passione et actibus bonis meruit christus omnibus principaliter: tu requirebatur aliqua dispositio in aliis secundum legem communem

¶ Prima: conclusio probatur Luce. xix. Uenit filius hominis querere et saluum facere quod perierat. et. i. Timoth. x. fidelis sermo et omnium acceptione dignus: quia venit Ihesus in hunc mundum peccatores saluos facere. et Ioannis. iii. sic deus dilexit mundum vt filium suum vnigenitum daret: vt omnis qui credit in illum non pereat: sed habeat vitam eternam. non enim misit deus filium suum in mundum vt iudicet mundum: sed vt saluetur mundus / per eum. et Ioannis. i. de plenitudine eius accepimus omnes gratiam. Ex his auctoritatibus sequitur quod christus meruit sua passione omnibus. quod sufficienter: patet: non est defectus ex parte eius.

¶ Secunda conclusio patet. passio christi non fuit in rerum natura tempore eorum qui passionem precesserunt: et meruit tamen precedentibus: ex conclusione priori: ergo meruit eis passione praeuisa. tantum fuit accepta illa passio toti trinitati: quod ratione illius deus / remisit peccata: et gratiam contulit. secunda pars patet: cum erat in rerum natura meruit existentibus tempore passionis: et posteris: quia ipsa manet in acceptatione diuina nunc: sicut tempore quo christus erat viator: plus tamen meruit exhibita quam preuisa: propterea in principio quarti dictum est: sacramenta legis gratie plus gratie dant quam sacramenta legis veteris: quia instituta sunt passione christi iam exhibita circuncisio: sacramenta legis nature (si que fuerunt) valuerunt ratione passionis christi preuise a deo

¶ Tertia conclusio probatur: nullis christus meruit efficaciter gratiam finalem et gloriam: nisi his qui talem habebunt in effectu. sed soli tales sunt electi: secundum illud Matthei. xxv. venite benedicti patris mei percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi: glosa: ad obtinendam gloriam ad quam praedestinati estis a constitutione mundi. et ad Romanos. viii quos praedestinauit hos et vocauit / iustificauit / magnificauit: vocauit per fidem: iustificauit per gratiam finaliter magnificauit per gloriam.

¶ Quarta et vltima conclusio patet: in adultis requiritur bonus actus in voluntate ad hoc quod peccatum remittatur vel gratia conferatur vltra passionem christi. et paruulis requiritur applicatio sacramtorum. non baptisatus paruulus tempore legis gratie damnatur. sicut non circuncisus Hebreus tempore legis Mosaice. proportionaliter de tempore legis nature: secundum quod diximus in quarto de sacramento legis nature. addebatur secundum legem communem: propter aliquos in maternis vteris sanctificatos: quibus christus solus meruit gratiam finalem: quia isti nec habent actus in via tempore quo sunt paruuli: nec eis applicantur sacramenta.

¶ Contra primam conclusionem arguitur. si Adam non peccasset: christus non fusset incarnatus: saltem non fuisset eius passio. et tamen homines consequuti fuissent gloriam et gratiam. ergo conclusio falsa

¶ Confirmatur hec ratio tenendo quod Adam erat creatus in gratia: tempore innocentie habuit illam gratiam: non virtute passionis christi preuise. quod patet: cuicunque fuisset collata gratia virtute passionis christi preuise: illi nunquam fuisset collata gloria illi gratie respondens ante passionem christi exhibitam. sed ade (si perseuerasset) gloria prime gratie respondens. / fuisset collata ante aduentum christi: dato quod christus venisset ergo illa gratia non cadit sub merito passionis christi.

¶ Secundo arguitur: ex illa conclusione sequitur quod premium precessit meritum: hoc est falsum. doctores solent magistrum in. v. distinctione. ii. in hoc notare. et quod sequatur patet: gratia in multi precessit passionem christi.

¶ Ad primum: transeat totum quod est in argumento assumptum. conclusio loquitur de lege: et his que sunt. et patet istud per exemplum Anselmi. ii. cur deus homo ca. xvi dicentis: si multi offenderunt regem: et pro offensa sunt exulati: venit vnus innocens de sanguine eorum: et promittit vnum opus facere pro certo die regi statuto vt rex remittat eis offensam et reconcilietur eis. rex acceptans seruitium promissum remittit offensam: ita tamen: quod nullus / offendentium intret palacium donec seruitium promissum exhibeatur: illud promissum est passio christi. si ergo Adam non peccasset: quilibet intrasset palacium regis post opera meritoria sufficienter applicata. pariforma diceretur de gratia ade in statu innocentie et de gratia angelorum qui nunquam peccarunt: quod illam gratiam habuerunt non virtute passionis christi. assumitur vnum: scilicet: ponendo quod Adam perseuerasset: et postea christus fuisset incarnatus: quod Adam fuisset translatus ad paradisum ante precium seculi solutum ponitur casus extra legem: propterea non est facile iudicare quid illi contigisset.

¶ Sed contra istud arguitur: ex isto sequitur quod Adam nunc habet aliquem gradum glorie essentialis: non virtute passionis christi. patet: Adam habuit gratiam status / innocentie non virtute passionis christi: ergo gloria illi respondens non est virtute passionis christi: cum omnis resurgens resurgit ad gloriam omnem que debetur ei ante casum: ergo cum illa gratia non cadit sub merito passionis christi: nec gloria ei respondens.

¶ Potest dici quod argumentum non vincit. et ratio: Adam surrexit ad gloriam debitam statui innocentie. / virtute passionis christi. et gloria que ante casum ade debebatur: non ratione passionis christi: post casum datur virtute passionis christi: cum nemo resurgat nisi virtute passionis christi.

¶ Ad secundum argumentum: concedo quod aliquod premium ( sed non finale ) precessit passionem christi. et aliquod premium precessit meritum in hominibus. premium in vno precessit meritum in alio in aliis hominibus communiter: in christo nullum est inconueniens ex distinctione precedenti.

¶ Tertio arguitur: predistinatis ratione predistinationis debetur gloria: et gratia. ergo non est ratione passionis christi. antecedens patet: predestinatio nichil aliud est quam firmum propositum dandi beatitudinem.

¶ Quarto arguitur: meritum anime christi non est infinitum: nec fruitio. ergo christus non poterat omnibus mereri qui ab Adam descendent. stat quod infiniti descendant. potest deus / facere quod mundus semper duret.

¶ Ad tertium concedo antecedens: nullus / est predestinatus quin habet vel habebit ius ad gloriam. si sit nunc in mortali: finaliter habebit ius ad gloriam: siue ex meritis et gratia dei: hoc non inpedit. sed nego consequentiam. aliquis potest habere ius ad gloriam multis modis: eo modo quo quis habet ius ex voluntate liberali dei: sicut homo multiplici titulo potest habere ius ad aliquid.

¶ Ad quartum dicitur: aliquod meritum potest esse infinitum in gradu. similiter aliquod potest esse finitum in gradu: et infinitum in esse meriti. hoc est ipsum potest infinite acceptari a deo: siue a gratitudine actum elicientis: siue ex liberalitate dei acceptantis. tunc dico quod meritum christi est infinitum his tribus modis: et vltra hoc: deus potest ipsum pro infinitis acceptare. dato quod mundus duraret perpetuo: homines consequerentur remissionem peccatorum: et gratiam partialiter ratione meriti christi.

¶ Quinto arguitur: nemo potest alteri mereri. vt in distinctione. quarta q. iii. quarti sententiarum probare conati sumus. ergo conclusiones false. assumptum patet: nullus potest alteri mereri augmentum gratie: ergo nec primam gratiam. tenet consequentia. minus est mereri grato augmentum gratie quam existenti sine gratia primam gratiam. antecedens patet: quia dato opposito sequitur hec conclusio: quod multi viri possunt tantum gratie mereri dormienti regi sicut est gratia sancti Petri: consequens est inconueniens.

¶ Respondetur illic excepimus passionem christi. ratione passionis christi et meritorum eius datur gratia sacramentorum sine vllo actu in paruulis. ex quo non sequitur quod aliquis paruulus equetur beato Petro in merito: vel in gratia. concedo tamen ( sicut argumentum sumit ) quod alii homines nec merentur primam gratiam nec augmentum gratie aliis. immo aliorum gratia nullo modo augetur sine propriis operationibus. et quia materiam hanc latius eduxi in loco prefato pertranseo

¶ Dubitatur: an christus secundum humanitatem est redemptor noster.

¶ Respondetur: tota trinitas nos principaliter redemit. christus vero secundum humanitatem meritorie et instrumentaliter nos redemit. hinc communiter noster vocatur redemptor: et mediator inter nos et patrem.