Quaestio 3

TErtio queritur: vtrum infidelitas sit maius peccatum quam heresis.

¶ Respondetur dupliciter aliquis est infidelis. vno modo capiendo praepositionem in pure negatiue: et tunc infidelis est ille qui non habet fidem infusam: vel sacramentum fidei. Alio modo quis est infidelis contrarie: quando fidei reluctatur ea impugnat / et contemnit.

¶ Hoc premisso. Pono conclusiones: quarum prima est: quilibet infidelis primo modo est in peccato: de homine viatore loquor. probatur: si est infidelis sic capiendo / est in peccato originali: si deus / illud dimittit: fidem infusam de communi lege infundit.

¶ Secunda conclusio: infidelitas secundo modo est grande peccatum: et periculosum peccatum. probatur: per infidelitatem secundo modo / homo elongat se a deo et ab his qui debent eum in fide erudire. ergo periculosissime peccat et grauiter. Preterea: infidelitas secundo modo opponitur fidelitati et actui fidei: qui est actus bonus et multum laudabilis: ergo infidelitas est multum vituperabilis.

¶ Tertia conclusio: aliqua est infidelitas paruum peccatum: aliqua maius. patet: stat dare baptisatum esse in mortali peccato: et carere fide infusa: et habere leuem motum infidelitatis. iste est infidelis: cum non habeat fidem infusam. Insuper: aliquis potest amittere fidem infusam assentiendo propositioni opposite fidei cum pertinacia: non autem magna: sed mediocri. talis dissensus fidei vel assensus propositionis opposite / est infidelitas.

¶ Quarta conclusio: magis peccat ceteris paribus hereticus heresim tenens / quam infidelis fidem non suscipiens. patet hec conclusio secunde Petri. ii. melius enim erat illis non cognoscere viam iusticie / quam post cognitionem retrorsum conuerti. Insuper: magis peccat ille ceteris paribus qui non implet quod promisit / quam si non impleat quod numquam promisit. sed heretici / fidem in baptismo susceperunt: licet nunquam actualiter ad hoc consenserunt: pure infideles / fidem non susceperunt.

¶ Contra primam conclusionem arguitur: aliquis est infidelis primo modo / qui in nullo peccato est. patet: si sit aliquis paganus optime vtens naturalibus suis: et non illustratus / in fide: talis est infidelis: et tamen non est in peccato forte dicis (et sic credo esse dicendum) deus talem illuminabit: et sic casus non est admittendus de lege. Contra hoc arguitur: ergo si adultus (cum primum venit ad annos discretionis) stat dubius / in tempore induciarum / quomodo operabitur / et ad quos se conuertet: talis saluabitur.

¶ Respondetur inter arguendum. replica non concludit. non bene vtitur naturalibus. concedo quod stat dare tempus induciarum in quo quis non peccat nullam legem accipiendo: vbi non habet preceptorem.

¶ Contra quartam conclusionem arguitur: stat quod homo sit hereticus in vna heresi: et in reliquis bene credit. infidelis nihil fidei admittit: talis infidelis plus peccat quam iste hereticus.

¶ Respondetur: talis hereticus minus peccat quam infidelis. cetera sunt imparia

¶ Secundo arguitur: stat virum esse hereticum sine peccato. ergo non magis peccat quam infidelis circa vnum peccatum. antecedens patet: stat vetulum vel viticolam incidere in heresim sine peccato: ex dictis in questione prima huius distinctionis. tunc talis erit hereticus. quelibet heresis sufficit denominare hominem hereticum: quia dare potest concretiue hoc quod ipsum est abstractiue.

¶ Respondetur negando quod stat aliquem esse hereticum sine peccato. bene potest admittere heresim sine peccato. sed non quelibet heresis sufficit denominare virum hereticum: sicut non quelibet albedo sufficit denominare subiectum suum album. requiritur quod sit dissensus propositionis quam quis tenetur explicite scire: vel dissensus cum pertinacia / quod est idem. et sic est quis pertinax: quando tenetur quis relinquere suum iudicium heresim: et non facit. si vetula assentiat opposito propositionis fidei: quam non tenetur scire explicite pro a tempore: si ipsa sit certiorata a prudentibus quod assensus suus sit erroneus in fide: si ipsa perseueret assentiendo: ipsa est pertinax: et peccat. periculosum est valde superbo in materia fidei vel morum publice aberrare. cum est superbus: pudet eum duci in veritatem: et querit subterfugium: exemplo arrii et multorum aliorum. prudens et humilis libenter audit veritatem. alii tenentur hoc ei facere honestiori modo quo fieri potest: dum modo non fiat in communitatis preiudicium.

¶ Dubitatur: an heretici sint tollerandi vel suscipiendi ad fidem: quotienscumque redierint. Et an occulti heretici et eorum liberi dominium rerum ipsarum amittant. ad priorem partem dubitationis dicitur: si sponte et in continenti ad fidem redierint: suscipiendi sunt: et non infligitur eis pena mortis. patet de hereticis. capi. ad abolenda si ergo ex interuallo / et non sponte / redierint: sed metu probationum vel pene: non est parcendum quo ad penam: vt ceteris cedat ad exemplum.

¶ Ad secudam partem dubii dicitur quod non. pene iste positiue non infliguntur pro solo actu interiore: licet heretici sint excommunicati: mentaliter solum heretici / non sunt excommunicati. sicut volens clericum percutere: et eum non percutiens: non est excommunicatus.