Quaestio 2

SEcundo circa hanc materiam queritur: an ista partitio qua lex in naturalem / diuinam et humanam / secinditur: sit bona. hic in primis ratione terminorum declarabitur. Secundo respondebitur ad quaestionem. Lex nature est principium practicum euidens ex terminis vel conclusio in euidenter et in trinsece deducta. sicut in speculabilibus sunt alique conunes anime conceptiones: vt. iiii. metha. de quolibet est affirmatio vel negatio vera. et de communibus anime conceptionibus in primo elementorum euclidis recitatis. sic in agibilibus sunt propoitiones note ex terminis cuilibet vtenti ratione: sic quod sola terminorum apprehensio intuitiua vel abstractiua cum intellectu producunt assensum talis propositionis: influentiam dei generalem non secludo. exemplum: vt hec / nullum turpe et inhonestum est faciendum: talia vocantur principia practica. conclusiones creberrime non sunt per se note: sed sufficit quod in consequentia euidenti perminorem euidentem et a principiis deducantur ad hoc quod sint euidentes. Ius gentium proprie loquendo cu lege nature vel cum iure nature conuertitur. lex humana nichil aliud est quam lex a puro homine vel hominibus imposita. quemadmodum est lex pontificia in decretalibus / sexto / et clementinis. Imperatoria regalis vel inferiorum communitatum aliquarum: vt vbi est policia Aristocratica vel timocratica. De lege diuina video alios aliter loqui quam loqui intendo in hac parte. ex diuina sic describitur es lex a deo mediate velimmediate lata et non ab eo reuocata: vel aliquid sequens ex ea in consequentia certa per locum intrinsecum. dicitur mediate: propter legem Moysaicam quae data est ab angelo: vt Stephanus dicit Actuum. vii. et apostolus ad Galathas. iii. et quia angelus loco dei dedit: interdum nominatur angelus: nonnumquam deus. Dicitur immediate: propter legem gratie qua data est immediate a filio dei: vt patet ad hebreos. i. Additur non ab eoreuocata / proptur iudicialiae cerimonialia quae aliquam do erant de iure diuino. Ioannes gerson in de vita spuimali anime aliter loquitur: sed mihi non placet. licet sit certare quodam modo de termino: tamen loquem dum est vt plures. questio est in ore omnim theologorum de cessatione legalium: et an lex diuina Moysaica sit soluta in morte christi: de moralibus non est sermo: quia illa manent in omni lege. sermo est ergo de iudicialibus et cerimonialibus quae erant olim de iure diuino: puta tpere quo currebat lex moysaica. Dicitur sequens ex ea in consequentia certa: vt ista / christus habet pectus: christus habet cor / aut pulmonem: lebet non contineatur in tota biblia: quia sequitur in consequentia certa / est de iure diuio: siue sequatur euidenter / siue sequatur certitudine fidei / semper illatio est certa. si sequatur solum thopice iam non est de fide: quia illatio est solum probabilis: propterea talis propositio illata est fidei impartinens. si propositio sequatur ex fide cum alia propone fidei extranea: non spectat ad fidem conclusio illata viillius illationis. copulatiua affirmatiua debiliorem partem insequitur. sic propositio illata de duabus propotionibus quarum vna est de fide et alia non est de fide: et potissimum nec tali certitudine certa. hoc ponitur: quia propositio potest inferri ex vna de fidet alia euidenti in lumine natura li: et cum totum antecedens erit certum: et consequentia euidens: conclusio erit de fide. Proposio fidei opposita est heresis: vt superius / in materia fidei diximus: sed aliud est sapere heresim. Propositio sapiens heresim est propositio ex cuius concessione coassumpto aliquo quod non potest rationabiliter negari sequitur in fide heresis: exemplum: vt dicere leonem hunc decimum non esse papam: su pposito quod non potest rationabiliter negariquin ipse est electus canonice in papam: sequitur hec heresis / rite electus / in papam non est papa. bene sequitur: omnis electus ab his quorum interest in papam est maximus pontifex: leo decimus est huiusmodi: igitur. minor non est de fide: sed ipsa ab omnibus conceditur. propterea oppositum conclusionis illate dicitur sapere heresi. addebatur in calce diffinition is per locum intrinsecum: propter propoitones necessarias quae sequuntur ad quodlet: vt sortes contingenter currit: sortes est vel non est. hec illatio est per locum hunc extr insecum: necessarium sequitur ex quolibet: et non ex habitudine alicuius termini in antecedente positi ad terminum alium in consequente positum. secus est hic: christus est homo ergo habet caput / cor / pulmonem / vel huiusmodi: cum non detur homo sine talibus partibus. Ex his patet quod propotiones reuelate apostolis et eorum successoribus credende abindubitata reuelatone continua ecclsie sunt de fide patet: reuelantur a deo mediate. huius dicti vallatoni adduci potest illud vulgare Augustini: euangelio non crederem nisi mie auctoritas ecclie compelleret. non tamen inconuenit vnam propotionem esse ab aliqui credendam qua ab aliis non est credenda: patet: stat propoitionem aliquam alicui esse reuelatam: et ipse hoc scit: et alius / idem nescit: nec est sufficienter super hoc informatus: ergo vnus tenetur credere et non alter. et patet ad oculum de doctrina pauli de qua non dubitauit antequam conferret cum apostolis et maioribus ecclsie. alii antede illam collationem non tenobantur illi assentire: et tamen ipse tenebatur: quia eorum receptio nichil fecit ad hoc quod ipse credidit: sed quod aliicrederent. illud declaro perverba pauli ad Galathas. i. et. ii. ad Galathas. i. sic inquit: notum enm vobis facio fres euangelium quod euangelisatum est a me: quia non est secundem hominem: neque eim ego ab homine accepi illud neque didici: sed per reuelationem iesu christi. et in capi. ii. dicit: dein pus amnos. xiiii. iterum ascendi Iherosoliman cum Barnaba assumpto et tito: ascendi autem secundm reuelationem contuli cum illis euangelium quod praedico in gentibus: et paulopost dicit: michi autem qui videbantur aliquid esse nihil contulerunt: sed econtra. cum vidissent quod creditum est michi euangelium praeputii sicut et petro circuncisionis. qui enim operatus est petro in apstolatu circuncisionis: operatus est et michi inter gentes et cum cognouissent gratiam quae data est michi Iacobus et Cephas et Ioannes (qui videbantur columpne esse) dexteras dederunt mihi et Barnabe societatis: vt nos inter gentes: ipsi autem in circuncisionem tantum: vt pauperum menores essemus. ecce columpne ecclie non tenebantur ei assentire quousque cum eo contulerunt: et ipse tamen tenebatur assentire: quia sciebat euangelium suum sibi reuelari a deo. non possumus alitur osendere quod mulier non debet ordinari sacerdos: nec quod debet esse vnum caput in ecclsia. licet in euangelio legatur quod primatum ecclesie christus petro reliquit: non legitur in euangelio hoc de petri successoribus: sed pro indubitato hoc capimus. cum policiam regalem instituit: talem continuare voluit. an sit semper indubitatum consilium: non est paestentis negocii disputa re. quomodo doctorum scripta recitata in c. sanctam ratiana ecclesia. distic. xv. recipienda sunt: latius dixi in prologo. iiii. propturea de his nunc surda aure partranseo.

¶ his praelibatis. Respondetur per hanc conclusionem. bona est partitio legum per naturalem legem dinam / et humanam. probatur: diuisum non ex cedit membra diuidentia: et menbra diuidentia euacuant totum ambitum diuisi: nec formaliter comncidunt. ergo partitio est bona. tenet consequentia: quia hoc ad bonam diuisionem sufficit. quod sit conuertibilitas inter diuisum et membra diuidentia patet sic: si est lex et ligans: est lex ab aliquo lata vel aliquibus. si in corde scripta est: tunc est lex naturalis. si a deo reuelata mediate vel immediate: tunc est lex dinna si ne est fuocata ab eounid: et notant ab eoud: quia legem superioris inferior fuocarurtus non potrat. sisit lata ab homine vel hominbus: tunc est lex humana.

¶ Contra hanc conclusionemet illa quae interdicendum diximus arguitur sic. lex potestificia est lex diuina. c. nimis. de iureiuram. et de iura. calump. cap. i.

¶ Respondetur: illic extenditur lex diuina. vel vocatur diuina comparatiue in ordine ad leges laicorum: et quia legi dinne plus / innititur. quaelibet lex humana dicitur aliquo modo diuina: quia lex bona habet deum spemaliter conparatiue. c. i. de praescrip. li. vi. dicitur leges diuinitus per oraprincipum sunt promulgate. et patet. xvi. q. iii. c. nemoxi. q. iii. c. imperatores. sic lex imperatoris vocatur sacra: et per ipsam imperator religiosus: vt. C. de legi. et consti. l. leges. in prohemio institutionum imperator dicitur religiosissimus.

¶ Secundo arguitur. omnis lex nature est lex diuina: gr membra coincidunt. antecedens patet: lex nature est insculpta in cordibus nostris: et non nisi a deo: ergo ipsa est lex diuina. Confirmatur hec ratio: eadem lex est nature / diuina / et humana: ergo ista tria membra coinus cidunt.

¶ Respondetur. quelibet lex nature praestvocari lex diuina: cum ipsa est in cordibus hominum insculpta. sed non quelibet lex diuina est lex nature. aliqua est lex diuina positiua: vt in sacramentis e in multis passibus biblie.

¶ Contra illud arguitur. lex nature diffinitur per hoc quod in lege vel in euangelio continetur distinc. ic. i Respondetur: gratianus non dicit illud pro diffinitione legis naturalis: sed dicit: aliquod ius naturale iieuangelio continetur: et exemplificat de illo euangelii: omnia quecumque vultis vt faciant vobis homines et vos faciteeadem illis: hoc est enim lex et prophete. non est erga inconueniens quod lex nature / diuina / et humana / comncidant naturaliter: hoc est: quod vna lex sit de iure nature: et praecipiatur eadem verbo vel scripto a deo et etiam ab homine. alia est enim ratio quare sub vno istorum membrorum continetur: et alia quare sub alio. sic eadem lex potest ese cesarea et pontificia. sed eadem lex non est de iure nature et positiua lex: quia lex vocatur positiam eo quod non est udi iure nature. sed ponitur ab aliqui vel alique communitate vt lex ciuilis.

¶ Tertio arguitur: multe sunt alie partitiones legum: vt ius naturale / ius gentium ius positiuum / ius ciuile / lex duodecim tabularum lex iulia de adulteris et stupro. Lex iulia: de ambitu lex iulia repetundarum / lex potiopea de parricidiis / lex rodia de iactu / ita di multis aliis legis diuisionibus: ergo illa trimembris partitio est in sufficiens.

¶ Respondetur: omnes ille partitiones legum ab auctoribus suis: vel quacumque alia appellatione appellare volueris sub hoc triplici membro legis includuntur.

¶ Quarto: consuetudo est lex: et sub nullo istorum membrorum includitur: igitur partitio legum nulla.

¶ Respondetur negando antecedens. suscipitur sub lege humana non scripta. legum humanarum quaedam est scripta: et illa vsi tatius vocatur lex. alia non scripta: et illa dicir consuetudo.