Quaestio 20

VLterius queritur: an temptatio dei sit contra primum preceptum decalogi. Pro questionis solutione ponetur quid nominis temptationis: postea conclusiue respondebitur ad quaestionem. temptare deini est explorare et experimentum sumere per verba vel facta ratione proprie persone: de dei bonitate / sapientia / pietate / et huiusmodi: signantur ratione proprie persone: quia si quis experimentum quereret de deo vt aliis innotescat in dei exaltationem: talis deum non temptat. et illud est proprie deum temptare et a certo proposito. aliquis etiam indirecte et praeter intentionem formalem deum temptat: quando petit vel facit aliquid quod ad nichil aliud est vtile nisi vt dei potestatem probet. vnde super illud Deutero. vi. non temptabis do minum deum tuum: dicit glo. deum temptat / qui habens quid faciat sine ratione committit se discrimini vel periculo / experiens vtrum liberari possit a deo. vnde Aug. xxiii. contra faustum. dicit: quod paulus non fugit per sportam in damasco quasi no credendo in deum: sed ne deum temptaret: si fugere noluisset cum fugere potuisset.

¶ Circa hoc pceptum multipliciter homines peccant. primo veritatem querendo de alia vita: qui in fide dubitantes reuocant morituros. secundo duellantes qui volunt experiri veritatem occultam per victoriam in duello. tertio petentes artes vel disciplinas a deo / nullo studio vel insufficienti exhibito. similiter illi qui possunt qortem aufugere in casu in quo tenentur. sepe expectant quousque liberantur a deo. dixi. in quo tenentur quia pro opere consilii potest homo mortem pati vt in distinc. xlix. quarti diximus. pari forma / illi deum temptant qui tempus inseruiendi deo constituunt: vt Iudich. viii. scribitur.

¶ Sed contra primum membrum temptationis arguitur: sortes recte sentiens in fide / potest facere platonem deuotum moriturum pacisci quod redeat anima eius post mortem quatenus eam liberet de purgatorio si egeat.

¶ Respondetur: si sortes pacisceretur cum platone quatenusanima eius redeat dubius de immortalitate anime penis vel gaudiis: tunc talis deum temptat. et esto quod non sit dubius / non expedit sic pacisci: quia demon potest apparere et dicere quod est in celo: licet sit in purgatorio: quatenus praecibus priuetur. vel dicere quod est in inferno quatenus eisdem pruetur: et etiam quatenus faciat viuentem non imitari bonam vitam defuncti: vel desperare: non sine magno sale est hec pactio ineunda.

¶ hoc premisso: respondetur perhanc conclusionem. temptare deum est grande peccatumt contra primum preceptum prime tabule commissum. patet: quitemptat deum ex intentione / dubitat de illo quod debet fide credere: ergo est infidelis: et per consequens peccat: et contra primum praeceptum non recte colendo deum: quia sine fide recta non potest recte coli. Insuper: temptare deum prohibetur. Deutero. vi. vbi dicitur non temptabis domnm deum tuum: et recitatur a Christo Mat. quarto.

¶ Contra hanc conclusionem arguitur: Abrahamnon peccauit: et tamemn temptauit deum. Gene. xv. dicebat: vnde scire possum quod possessurus sum eam: scilicet terram a deo permissam. et Ezechias quarti Regum vigesimo capite. similiter nec Gedeon qui signum victorie a deo petiit Iudicum. vi. cum victoriam illi dedit deus cum signo de rore tam in vellere quam extra vellus.

¶ Secundo arguitur: achas peccauit quinoluit signum a deo petere: vt patet quarto Regum.

¶ Respondetur: Abraham et Ezechias non diffidebant de deo: sed instinctu sputssanctie ex dei familiaritate viri celo digni signum a deo petebant: qualiter aliis innotesceret: et non pro se. de gedeone dicit glo. peccauit sic instanter petendo signum a deo. ex debilitate fidei signum petiit: sic et zacharias Luce. i. qui dixit ad angelum vnde hoc sciam. non propter in credulitatem punitus est: perdidit prompte modulos loquele.

¶ Ad secundum argumentum: peccauit ille achas. erat ei praeceptum petere signum a deo provtilitate communi: et noluit ille malus vir ne deus glorificaretur.

¶ Tertio arguitur per illud quod scribitur ii. Paralepomeno. xx. Cum ignoramus quid ageredebeamus hoc solum habemus residuivt oculos nostros dirigamus ad te. ergo deum temptare possumus anvelit nos exaudire: et nobis opem ferre.

¶ Respondetur: textus / ille potius est contra illud quod tendit argumentum quam pro eo. vult scriptura dicere: debemus facere quae in nobis sunt: et cum non possumus plura facere: recurramus ad deum supplices suppetias abeo in angustia petentes: scientes quod nos iuuabit sicut petimus vel in meliori. prudens pater non semper dat panem vel cultellum flenti filio: sed illad quod credit ei expedire. hoc non est deum temptare.