Praeambulum

PRIMA autem distinctionis operatio. Superius determinauit magister de creationis primordio in generali. Hic prosequitur de creaturis in speciali. diuiditur in duas. Primo determinat de operibus pertinentibus ad rerum distin. Secundo de pertinentibus ad ipsarum ornamentum. Secunda incipit ibi, in princip. 15. dist. dicit etiam deus, producant aquae reptile. Prima in tres. Primo determinat de operatione primae diei. Secundo de operatione secundae diei. Tertio de operatione tertiae. Secunda incipit in princip. 14. dist. dixit quoque deus, fiat firmamentum. Tertio circa medium distinibi sequitur dixit deus, congregentur aquae. Prima est principalis lectionis: & diuiditur in duas. Primo determinat de operatione primae diei quantum ad rem productam. Secundo quantum ad productionis conditionem. Secunda ibi, primo inuestigandum est prima diuiditur in sex. Primo determinat lucis productionem.

Secundo inquirit rei productae conditionem in se. Tertio conditionem eiusdem quantum ad locum. Quarto conditionem eiusdem quantum ad effectum qui est facere diem. Quinto de ordine partium adinuicem. Sexto inquirit conditionem lucis quantum ad sufficientiam & durationem. Secunda ibi, si quaeratur qualis lux fuerit. Tertia ibi, si autem quaeritur vbi facta est lux. Quarta ibi hoc notandum quod dies. Quinta ibi, & hic est naturalis ordo Sexta ibi, solet autem quaeri quare factus est sol. Secunda autem pars principalis in qua inquirit productionis modum vel conditionem diuiditur in duas. Primo mouet vnam quaestionem & soluit. Secundo mouet aliam & soluit, & cum hoc quandam erroneam solutionem excludit. Secunda ibi, hic quaeri solet quomodo, & haec est diuisio literae & sententia in generali.

In speciali sic procedit, & proponit primo quod prima ratio distinctionis fuit lux quae caetera habet manifestare. Postequaerit vtrum illa lux fuerit corporalis an spiritualis? Et respondet quod vtroque modo possit esse, si enim spiritualis fuerit, significat formationem naturae angelicae per gratiam quae prius producta fuit in formis secundum opinionem magistri. Si vero fuerit corporalis, lucidum corpus intelligitur fuisse quod non de nihilo, sed de praeiacente materia formatum fuit antequam vlla dies fuerit. Postea quaerit vbi facta fuit illa lux? & respondetae vbi sol modo positus est, quia lux locum & vicem solis tenens motu suo diem faciebat, & noctem, nec ab aquis tunc impediebatur propter ipsarum aquarum raritatem sicut per immissionem olei aquae quodammodo illustratur: quod faciunt homines quando ad maris profundum merguntur. Postea dicit quod dies potest diuersimode accipi: vno modo pro ipsa luce illuminante: alio modo pro ipsa illuminatione: tertio modo pro spacio 24. horarum. Et subdit quod primus dies habuit vespere sed non mane, quia non habuit lucem obscuram, sed a clara luce incepit. Alij autem dies habuerunt vesperam & mane quorum quilibet a suo mane incipiens vsque ad alterius mane tendebatur. Postea dicit quod naturaliordine debent dies computari a mane in mane. Sed propter mysticam quandam significationem a vespera computatur in vesperam. Postea quaerit si lux illa sufficiebat ad illuminationem, quare factus est sol. Et respondet quod illa lux superiores tantum partes illuminabat, & ideo oportebat ad illuminationem superiorum & inferiorum fieri solem, vel si omnia illuminabat non tamen clare, vt modo sol, & ideo necessarius est sol qui formatus est de illa luce, & inseparabiliter habet eam sibi coniunctam. Postea quaerit qualiter deus dixit, & respondet quod ab aeterno in verbo disponendo, non tamen temporaliter sono vocis loquendo. Vitimo quaerit quomodo pater dicitur operari per filium, & in filio: dixerunt autem quidam haeretici quod hoc ideo est, quia filius est instrumentum patris in operando, quod quidem erroneum esse dicit magister. Quia cum dicitur operari in aliqua person: significatur insimul operatio personarum, & auctoritas vnius personae respectu alterius. Et propter hoc non dicitur filius ope rari per patrem sicut pater per filium. Subdit etiam aliam rationem, quod pater dicitur operari per filium, quia eum genuit operatorem. Et in hoc terminatur, &c.