Caput 1

CAPUT I. QUID SIT STATUS VITA CHRISTIANAE, ET QUAS CONDITIONES POSTULET.

1. Significatio nominis status. — Principio, significatio nominis status esplicanda est, et praesenti instituto accommodanda ; est enim multiplex, et nisi certus ac definitus illius usus supponatur , in aequivoco saepe laborabimus. Attribuitur enim rebus viventibus et non viventibus, rationalibus et irrationalibus, naturalibus et moralibus ; cum vero personae attribuitur, duo semper indicat, scilicet, perfectionem in aliqua conditione, vel modo existendi ejus, et quietem seu immutabilitatem in illa. Prior conditio exemplis declaratur: nam philosophi statum solis appellant, terminum ascensionis ejus; et terminum accretionis vocant viventis statum; et medici statum eegritudinis vocant, cum ad summum gradum pervenit. Item leges dicunt hominem ad statum pervenisse, quando majorem aetatem, ut viginti quinque annorum, attigit, l. Cum pater, 19, S Juratores , juncta gloss., ff. de Legat., 2. Item jurisperiti statum causae vocant, quando inquisitio et allegatio ex utraque parte consummata est. Et nos statum quaestionis vocamus, quando punctum controversiae clare et sine ambiguitate propositum est. Ex his ergo intelligere licet, statum significare aliquam conditionem perfectam, et quasi consummatam in suo genere. Dico autem in suo genere, quia non oportet ui dicat perfectionem simpliciter, vel per comparationem ad oppositam perfectionem; sed solum in suo ordine, seu oppositam inchoationi rei, quasi in fieri existentis.

2. Status definitio a divo Thoma. — Et ita haec conditio per alteram recte explicatur; requiritur enim ad statum permanentia quaedam, seu quies in conditione per statum significata. Quod quidem ipsa vox status satis indicat; quietem enim et stabilitatem prae se fert ; et ideo quae in continua mutatione sunt, dici non possunt habere statum; et e contrario, quae in eodem esse permanent, secundum illum, statum habere dicuntur, juxta illud Paul., ad Hebr. 9 : Adhuc priore testamento habente statum, id est, nondum immu- tato; et e contrario cum res aliter se habet quam erat, mutare statum dicitur, juxta illud Job. 14: Nunguam in eodem statu permanet. Unde D. Thom. 2. 2, q. 183, art. 1, statum definit esse, quamdam positionis differentiam alicujus rei secundum modum sue nature, quasi in quadam immutabilitate. Et in priori parte primam conditionem, in posteriori secundam indicat ; utramque vero declarat ex proprietate verbi staudi ; nam homini attributum duo in rigore involvit: unum est, quod homo sit rectus, quia in ea positione singulae partes corporis quasi naturalem situm habent, pedes infimum, caput supremum , et caetera medium sibi convenientem. Et in hoc indicatur prior conditio, sed non sufficit; nam aliud simul necessarium est, nimirum ut homo quiescat, nam si homo ambulet, non dicetur stare, licet rectus incedat, et in hoc insinuatur altera conditio status, nimirum, quod res in ea perfectione, vel modo existendi immota permaneat; vel etiam aliquo modo immobilis persistat.

3. Que immobilitas ad moralem statum reguiritur. — Hinc vero oritur morale dubium, quania immobilitas ad moralem statum necessaria sit. Nam Henric., Quodlib. 12, quaest. 29, ad 1, negat immobilitatem esse de ratione status moralis, sed sufficere putat carentiam mutationis, vel ad summum propositum permanendi in tali genere vitae. Probat inductione, quia homo dicitur esse in statu gratiae, licet non habeat immutabilitatem in illa; et clericus in minoribus simpliciter est in statu clericali, licet per conjugium cum vidua illum possit amittere ; et homo dicitur esse in statu libertatis, licet sua voluntate servus fieri possit. Unde colligit, secundum communem usum loquendi, vocem status non significare talem immobilitatem, ac proinde non esse illam conditionem necessariam ad statum moralem. Contrarium vero docet D. Thom., dicta quaest. 183, art. 1, in corpore , et ad 3. Imo hanc conditionem ponit in definitione status ; et hoc sequuntur ibi communiter expositores. Et Soto, lib. 7 de Just., quaest. 5, articulo primo; Antonin., 3p., in Prolog., 8 4; Turrecr., lib. 2 Sum., cap. 73. Isti autem auctores fere omnes fatentur quaestionem esse de modo loquendi. Unde etiam Antonin. et Turrecr. dicunt, conditionem immobilitatis requiri ad statum stricte sumptum, quamvis interdum vox illa in latiori significatione sumatur.

4. Que immobihtlas ad moralem statum ve- quiratur.— Licet verbum standi non semper immobilitatem importet, illam tamen in communi usu, et prout hic accipitur, significat. — Et certe dubitari non potest quin verbum ipsum standi interdum perventionem ad terminum motus, licet res in illo nihil quiescat, significet, ut in ascensu solis vel lapidis, vel in augmento viventis constat ; aliquande vero addat positioni rei quietem actualem (ut sic dicam), id est, carentiam motus, sine carentia mutabilitatis, ut quando homo stare dicitur. Saepius autem significat firmitatem et aliquam immutabilitatem in stando; hanc enim energiam habere videtur hoc verbum ad Galat. 5, cum Paulus dicit : State, et nolite iterum jugo servitutis contineri. Et in usu communi loquendi Latinorum ita accipi solet, quando de conditione personae seu modo vivendi loquuntur. Unde statum dicunt esse veluti habitum, qui est difficile mobilis, quia est vel consuetudine, vel lege, vel alio modo simili firmatus. Denique, ut non sit dubium de ambiguitate vocis, supponimus, in hac significatione vocem illam in praesenti materia sumi.

5. An immoblilitas status requirat aliquam obligationem permanendi in illo. — Ut autem magis hoc declaretur, interrogari ulterius potest an haec immobilitas status necessario includat obligationem permanendi in illo; obligationem (inquam) vel legis, vel justitiae, aut voti, aut aliam similem, ratione cujus non possit homo hrcite illum statum relinquere, in quo constitutus videtur. Nam D. Thomas, d. q. 183, art. 1, dicit: Ad statum hominis pertinere videtur, quod resgicit obligationem personae hominis. Et in q. 184, art. 4, ex hoc principio colligit, ad statum perfectionis obligationem requiri. Et idem sentiunt Turrec. et Anton. supra. Et idem indicat Soto, d. art. 1, post concl. 8. Ratio reddi potest ex mente horum auctorum, quia status non dicit solum actum vel exercitium, sed jus vel obligationem; non est enim in statu servitutis omnis qui servit, Sed qui ex peculiari jure et obligatione servire tenetur, et sic de aliis. Confirmatur, quia sicut status, de quo tractamus, moralis est, ita requirit moralem firmitatem; haec autem sine obligatione esse non potest.

6. At vero Henric. supra hoc maxime negat, et quae adducit exémpla, hoc suadere videntur; nam in Ecclesia dicuntur esse status viduarum, virginum, laicorum, et secularium, qui nullam habent obligationem permanendi in illo statu. Idem probat exemplum de statu libertatis et servitutis, quia non minus proprie, imo perfectior status est libertatis quam servitutis, ut ex jure constat; et tamen non habet firmitatem obligationis, sicut illam habet status servitutis. Unde idem D. Thomas 9. 9, q. 184, art. 4, sub disjunctione dicit: Ad statum requiritur obligatio aligua, vel absolutio ab illa. Ex qua disjunctiva videtur aperte colligi, obligationem non esse de ratione status in communi; quia si inter oppositas differentias, una posita disjunctive sufticit ad constitutionem rei, neutra determinate potest esse de necessitate talis rei. Ut si de ratione numeri est ut sit par vel impar, dici non potest esse de necessitate numeri, ut sit par. Unde Cajet., dict. q. 183, in principio, fatetur obligationem determinate non esse de ratione status, sed ordinem ad obligationem, utique habendi, vel carendi illa. Quod potest ratione et inductione declarari; quia status moralis, de quo tractamus, pertinet ad statum libertatis vel servitutis, ut D. Thomas docet, d. q. 183, art. 1, et colligitur ex jure, ut paulo post videbimus ; quod ut universale sit, intelligendum est late, accipiendo servitutem ut extenditur ad omne vinculum subjectionis vel obligationis ad alium; sic enim status conjugalis continetur sub statu servitutis; vidualis autem et virginitatis sub statu libertatis, et sic de aliis. Atque ita in universum omnis status constituitur, vel per obligationem aliquam, vel per carentiam ejus; ergo obligatio determinate non est de ratione status in communi, sed ordo ad obligationem.

7. Impugnatur sententia Henrici. — Sed contra hanc doctrinam et explicationem objici potest, quia hinc sequitur immobilitatem non esse de ratione status, sed vel immutabilitatem vel carentiam ejus, seu habitudinem ad immobilitatem, quae potest esse vel carendi illa, vel illam habendi; consequens autem destruit prius fundamentum de statu positum ; ergo. Sequela probatur, quia eadem est ratio obligationis et immobilitatis ; quia moralis stabilitas non potest intelligi ine obligatione , et carentia obligationis varietatem et mutationem facile admittit. Unde confirmatur , nam carentia obligationis non confert ad immobilitatem conditionis personae, secundum quam dfcitur esse in statu; ergo nec potest ad statum conferre; ergo frustra etsine fundamento dicitur, ad statum esse necessariam, vel obligationem, vel carentiam ejus, cum haec carentia de se statui repugnet. Ut declaratur facile in vidua vel virgine ; nam sola carentia servitutis conjugii non constituit illas in proprio statu, si non habeant aliunde firmitatem in tali conditione vitae continentis ; alioquin solum propositum continentiae sufficeret ad statum, ut Henricus volebat.

8. Solvuntur rationes in contrarium, et vesolvitur nec requiri obligationem, nec sufficere. — Ad haec vero tacite respondet D. Thomas in d. q. 183, art. 1, dum addit, ad statum requiri libertatem vel servitutem, seu obligationem vel carentiam ejus, ec causa permanente, et non facile utabili. taque verum quidem est, in omni statu includi respectum ad obligationem, quasi sub disjunctione habendi vel carendi illa, non tamen suffticere, nisi habitudo illa, quae statum in particulari constituerit, ex causa permanente et non facile mutabili proveniat. Unde carentia conjugii per se non sufficit constituere statum, sed opus est ut ex causa permanente proveniat. Imo neque omnis obligatio sufficiet constituere statum, nisi causam habeat permanentem. Famulus enim etiam habet obhgationem serviendi domino; tamen, quia illa obligatio non habet causam permanentem, non constituit proprium statum ; et ita facile solvitur difficultas tacta; quia carentia obligationis non ponitur ut necessaria ad aliquem statum , quia det illi stabilitatem , sed quia pertinet ad conditionem persona, quae ad formalem statum libertatis constituendum sufficiet, si ex causa permanente proveniat.

9. Quenam causa permanens requiratur ad immobilitatem status. — Interrogari vero ulterius potest quaenam esse debeat haec causa permanens; nam ex dictis colligitur non esse ipsam obligationem , nec carentiam obligationis, sed aliam permanentem causam, quae talem conditionem inducit. Quam ergo vel qualem causam illam esse oportet? Nam D. Thomas vel Cajet. in hoc nihil declarant, loquendo de statu in communi ; quamvis in particulari tractando de statu perfectionis, vel religionis , dicant in illo statu requiri votum, ut causam firmitatis ejus; imo etiam addunt esse necessarium votum solemne. Quod etiam sequuntur Antonin., Turrec. et Soto. Sed hoc postea examinandum est ; nunc enim in communi loquimur de statu ; et sic certum est votum non esse causam adaequatam firmitatis ejus ; nam status in communi comprehendit omnem statum libertatis et servitutis, ut etiam D. Thomas indicat. Mani- festum est autem non omnem statum hujusmodi ex voto pendere. Et ita facile posset hoc inductione ostendi, quae statim fiet. Et ratio est clara, quia status de se abstrahit a cultu religioso, et ab speciali obligatione ad Deum; nam potest esse mere CS et per obligationem ad homines, vel per carentiam ejus, et ita potest sine voto subsistere.

10. Nulla causa in genere assignari potest. — Dico ergo hujusmodi causam permanentem, et ad statum constituendum sufhicientem , quoad modum vel speciem non esse determinatam, sed esse variam et multiplhicem , juxta capacitatem materiae in qua status versatur. Ratio in generali reddi potest, quia ad rationem status solum requiritur immobilitas aliqua materiae proportionata; sed haec non potest oriri ex eadem causa in omni materia, ut est per se notum; ergo nec ratio status petit immobilitatem provenientem ex eadem causa vel radice, sed juxta materiae exigentiam ; melius tamen declaratur in particulari, veluti quadam inductione. Nam omnis proprius status, prout de illo nunc loquimur, reducitur ad statum libertatis et servitutis. At vero in servitute civih et humana maxime propria, immobiltas talis status nascitur ex causa morali, nimirum ex illo titulo dominii justi domini in servum, sive sit justum bellum, sive emptio et venditio justa, sive alius contractus justus, vel immediate, vel mediante nativitate ex matre jam serva; qui titulus etiam lege juvatur, quae causa etiam est moralis. Ex hoc ergo titulo nascitur dominium in servum, quod de se inducit in servum obligationem ex se immutabilem moraliter ; quamvis per liberalem manumissionem, vel alium contractum auferri possit. Quod non obstat rationi status, quia non postulat vinculum prorsus imnutabile, sed moraliter fixum ac permanens. In statu autem libertatis oppositae dictae servituti, firmitas nascitur ex naturali lege ; quia homo naturaliter liber creatus est, et ita ex parentibus liberis liber nascitur, quae libertas, ratione hujus naturalis dominii, difficile mobilis est, quod sufficit ad rationem status, licet ex voluntate ipsius hominis, vel in poenam justam auferri possit. Unde in hoc genere status non est necessaria in ipso homine libero obligatio permanendi m tali statu libertatis; poterit enim aliquando sine peccato se in servum tradere aut vendere; sufficit ergo vel quod id non possit facere licite sine justa et gravi causa, vel etiam quod ab aliis non possit tali liber- tate invitus privari sine publica potestate et causa justa.

11. Status peccati proprie est status servitutis cujus immobilitas oritur , vel ea proclivitate ad malum, vel difficultate regressus ad gratiam. — At vero in statu apud Deum spirituali et interno, ut est status peccati et gratiae, status peccati videri potest status libertatis ab obligatione Deo debita, juxta illud Jerem. 2: Hwpisti vincula, confregisti jugum, diaisti Non serviain ; hoc enim fit per actuale peccatum, a quo talis status duxit originem. Re tamen vera est status servitutis ; quia rebellio non aufert obligationem Deo debitam, et aliunde inducit debitum poenae, et cogit quodammodo servire peccato, quia peccatum inhaerens suo pondere in aliud trahit; et hanc conditionem servitutis vocavit Cajetanus supra obligationem, ut defendat etiam hunc statum sumi ex aliqua obligatione. Sed revera non est obligatio moralis et propria, secundum quam homo dicitur teneri ad aliquid faciendum, vel ad permanendum in tali statu, nam haec obligatio impossibilis est, ut constat ; sed dicitur obligatio, id est, necessitas quaedam et debitum ejus, vel quia est fragilitas, et pronitas ad malum, quae ipsum peccatum comitatur ; vel quia peccatum mortale, de quo est sermo , difficile mobile est, quia nec per vires hominis naturales, nec per ullam causam creatam auferri potest; ideo ex hac parte sufficiens est ad statum constituendum. Videri autem potest deficere a ratione status, quia in eo potius homo jacet quam stet, quia in eo non habet positionem (ut sic dicam) secundum naturam, sed contra illam. Nihilominus tamen, quia in suo ordine habet consummationem, vel per comparationem ad suum oppositum, ad idem genus reducitur.

12. Status gratie status libertatis dicitur, licet servitutis Dei dici possit. — Alter vero status est huic oppositus, scilicet , status gratiae, quem Cajetanus vocat statum libertatis, utique a servitute peccati, et ab obligatione seu debito perpetuae poenae. Addere vero possumus , principaliter esse statum servitutis Dei, quae est vera libertas, juxta illud ad Rom. 6: Liberati a peccato, servi facti estis justitie. Et iterum : Liberati a peccato, servi autem facti Deo. Est autem illa servitus, non vilis , sed nobilissima , quia perficit libertatem hominis ; ideoque hoc etiam titulo est status libertatis; imo etiam est status amicitiae apud Deum, juxta verbum Christi, Joan. 15: Jam non dicam vos servos, sed amicos. Unde non ita est status libertatis, ut solum dicat carentiam obligationis , sed potius ut magnam obligationem importet serviendi Deo. amandi ipsum, et permanendi in tali statu. Hanc autem permanentiam et stabilitatem ipsa gratia, quantum ex se est, secum affert; et ideo, licet ex libertate et fragilitate hominis frequenter amittatur , nihilominus proprium statum apud Deum constituit , quia gratia ipsa est permanens causa. et de se tirmitatem et stabilitatem secum afferi.

13. Status regularis, servitutis est ; a professione, voto vel pacto ejus immobihtas oritur.—sS tatus secularis libertatis est ; ejus causa permanens est jus libertatis. — Denique idem videre licet in statibus politicis et humanis, ut, verbi gratia, in statu seculari et regulari. Nam hic posterior ad statum servitutis reducitur, quia peculiarem subjectionem et obligationem inducit, cujus habet permanentem causam; qualis est vel professio religiosa, vel votum, vel pactum aliquod, ut postea late tractandum est. Status vero secularis, est status libertatis, utique a jugo, et obligationereligiosa: illius autem libertatis habet stabilem et permanentem causam, scilicet, ipsum naturale jus propriae libertatis, quod de se stabile ac perpetuum est,quandiu per voluntatem propriam regulari jugo non subjicitur. Et ad hunc modum sub his membris alia subdividuntur, quae sunt in usu, ut de statibus regularibus postea dicendum est. Sub statu vero seculari distingui possunt status laicorum et clericorum. Nam, licet hic posterior fortasse non habeat tam propriam rationem status (ut infra dicam), nihilominus eo modo quo illam denominationem recipit, habet causam de se permanentem. Nam est status servitutis, quatenus in illo specialiter cultui divino persona dicatur, et suo modo consecratur, quae consecratio inchoatur per sacramentale quoddam ita permanens, ut iterabile non sit, utique per primam tonsuram; et paulatim perficitur per sacramentum immoblile, et imprimens characterem indelebilem. Ideoque, licet in usu vel professione ejus possit mutari, nihilominus status seu munus de se causam et fundamentum permanens habet; e contrario vero status laicorum est status libertatis a clericali obligatione et destinatione, quae naturalis est, et inde habet causam de se permanentem, sicut in aliis explicuimus.

14. Status virginitatis vel viduitatis sunt status libertatis ; illius immobilitas a jure pro- priae libertatis mutuanda. — Et idem est de statu conjugii, aut viduitatis, vel virginitatis; nam prior, qui est status servitutis, causam habet satis permanentem, ut de se satis palet. Posterior vero praecise sumptus, ut priori opponitur, est status libertatis a servitute conjugii, et ut sic habet etiam causam satis permanentem, utique naturale jus propriae libertatis, quam habet virgo quandiu non nupsit, et vidua quando per mortem viri, a jure et subjectione conjugii liberatur. Quatenus vero hic status viduitatis vel virginitatis potest transire ad statum servitutis, id est, obligationis servandi castitatem, sic non constituitur in propria ratione status, nisi aliqua causa permanens, et aliquo modo immutabilis interveniat; ut est votum castitatis, ut postea videbimus. Ex quibus omnibus sufficienter declaratum est, quomodo ratio status non sit sine aliqua immutabilitate quae causam permanentem habeat, et qualis et quam varia talis causa esse possit; simulque satisfactum est fundamento Henrici, nam fere omnia exempla, quae adducit, in contrarium inducta sunt, et in discursu sequentium capitum id magis declarabitur.

15. Haplicatur secunda particula capitis.— Hactenus solum exposuimus priorem particulam in titulo capitis positam, scilicet, statum; nunc superest secundo loco esplicanda alia particula, scilicet, vitee christiane ; sunt enim in Ecclesia varii modi statuum ; non tamen omnes ad vitam christianam, ut christiana est. ordinantur, et ideo ad praesentem disputationem non pertinent ; ideoque particulam illam formaliter sumimus, quia de solo illo statu, qui peculiari modo ad vitam aeternam consequendam ordinatur, tractamus. Ad hoc autem meliusintelligendum, distinguere oportet in Ecclesia id; uod habet commune cum aliis infidelium pu seu congregationibus , aut rebuspublicis , ab eo quod habet speciale, ut Christi Ecclesia est. Priori enim modo sumpta, ordinatur ad praesentis vitae conservationem, propagationem, et temporalem pacem et commoditatem; posteriori autem modo spectata, ordinatur ad bonum animae, et vitam aeternam consequendam; et sub utraque raltione distinguuntur in illa varii status. Nam ut est respublica temporalis, sunt in ea status libertatis et servitutis humanae, secundum quas conditiones, ut saepe dixi, maxime distingui solent status in republica humana, ut docet D. Thomas 2. 2, q. 183, a. J, ex cap. Si quando, 2. q. 6, ubi causa libertatis vel servitutis, causa status appellatur. Idemque sumitur ex leg. 3 et 4, fr. de Capitis diminut., et ex toto tit. c. de Ingenuis manumiss., et ff. de Statu liberis, et, Ne de statu defunctorum, et praesertim in l. 9 et 3, ff. de Statu hominum. Et sub statu liberorum distinguebantur olim status ingenuorum et libertinorum; et nunc distinguuntur status nobilium et plebeiorum. Item sunt in republica humana status conjugatorum vel solutorum. Item status majorum vel minorum, secundum aetates; in quibus omnibus aliquis modus subjectionis vel carentiae illius considerari potest, ut ex dictis facile patet. Horum autem statuum consideratio per se ad nos non spectat, quia mere civilis et politica est. Dico autem per se, quia indirecte, quatenus ex illis statibus aliquo modo pendet proprius spiritualis status, interdum a Theologis considerantur, ut dicemus.

16. E'cclesia, ut status vite christiane seu spiritualis, duplem : militans et triumphans.— Alio ergo modo consideratur Ecclesia, ut est congregatio hominum per fidem et opera tendentium in supernaturalem beatitudinem; et sic ipsamet Ecclesia est status vitae christianae, seu spiritualis ; et secundum hanc considerationem, sicut est duplex Ecclesia, militans et triumphans, ita distingui solet duplex status, termini et viae : et ille prior in statum beatitudinis et damnationis subdistingui potest ex Ansel., lib. de Similitud., c. 46, ubi distinguit quidem duos ultimos terminos viae, non vero ultitur nomine status. Verumtamen priori termino, scilicet, beatitudinis, nomen status vitae christianae merito tribuitur, nam inillo perfectissime inveniunturillae duae conditiones perfectionis et stabilitatis ; et ideo ille solus quasi per antonomasiam nomen status meretur ; nam in secundo nullum est bonum, sed summa miseria, et potius est in perpetua malorum successione, quam in stabili quiete. Nihilominus tamen denominatur status, vel propter perpetuitatem solam, quia ab illo statu non potest mutatio fieri; vel etiam quia in genere mali et miseriae ad terminum summum pervenitur; vel denique quia opposita ad idem genus reducuntur. Non poterit tamen status vitae christianae appellari, tum quia potius est status mortis quam vitae; tum quia, licet sit vitae naturalis, nullo modo est christianae. In purgatorio autem, ut est locus poenae, non censetur esse status; quia est in transitu, et ad breve tempus; ut vero ad statum salutis pertinet, propter ejus certitudinem et perpetuitatem, quaedam est status beatitudinis inchoatio.

17. Quo pacto status viee dari possit.— Status innocentie de se durabilis erat. — Nunc vero non de statu seu statibus termini, sed de statu viae agimus. De quo etiam interrogari posset, quomodo cohaereant status et viae, cum via mutationem postulet, status vero quietem. Dicendum vero est optime cohaerere, quia non ipse usus ambulandi per viam (ut sic rem declarem) dicitur status viae, sed conditio personae, vel modus vivendi aptus ad tendendum in beatitudinem, acquirendo illam, dicitur status viae, quia in illo, et perfectio, et stabilitas ad rationem status juxta hujus vitae capacitatem sufficiens, invenitur; et sic distinguitur a Theologis in hominibus duplex status viae, scilicet, innocentise et naturae lapsae, ut in tractatu de Gratia, in principio, dictum est. Et de priori in proprio tractatu late disputavimus. Hic solum advertimus, quamvis ille vivendi modus brevi tempore duraverit, nihilominus nomen status mereri, quia de se durabilis valde erat; imo ut perpetuo usque ad finem seculi duraret, constitutus fuit, licet conditionem contingentem includeret, quod rationi status non repugnat; et ratione illius conditionis non impletae, potuit homo intra breve tempus ab illo statu cadere, et status ipse a sua stabilitate deficere ; hoc enim rationi status non repugnat, quia (ut dicunt logici) verba in definitionibus non dicunt actum, sed aptitudinem, sicut etiam in statu gratiae et peccati supra declaratum est.

18. Status nature lapse revera status vita. — Status autem naturae lapsae, licet, ut talis est, formaliter (ut sic dicam) potius sit status mortis quam vitae, quia pertinet ad statum peccati, corruptionis ac servitutis, nihilominus, quatenus in eo concessa est homini gratia viae sufficientis ad reparandam salutem, amissam, et vitam aeternam consequendam, revera est status vitae fidelis, seu status ordinati ad vitam ,consequendam '. Et hic status potest rursus distingui in statum legis naturae, statum legis veteris (cujus mentionem fecit Paulus, in epistola ad Hebr.), et statum Ecclesiae Christi ; et duobus primis pro nunc omissis, tertium vocamus statum vitae christianae, de quo nunc tractamus. Cujus ratio in hoc consistit, quod sit quidam modus religionis, ad salutem et vitam aeternam consequendam necessarius, et per sufficientia media ordinatus ; qui vivendi modus in sola Ecclesia Christi reperitur, et in fide Christi fundatur, et ideo status vitae christianae nominatur. Nam, quod in illo vivendi modo inveniantur cum magna perfectione conditiones ad statum requisitae, manifestum est. Quia imprimis in illo magna stabilitas et firmitas invenitur : primo quidem in communitate Ecclesiee Christi, quia in ipso, tanquam in firmissima petra, fundata est principahter, et ex promissione ac potentia ejus, ita stabilita est ut portae inferi contra eam praevalere non possint. Deinde etiam in singulis personis hunc statum profitentibus, habet causam permanentem de se ac stabilem. Quia fundatur imprimis in professione fidei facta in Daptismo, quae de se obligat ad permanendum semper in tali genere vitae ad salutem animae pertinentis, et in vera Christi fide. Deinde fides ipsa habet firmissima fundamenta, et impetrare potest vires et auxilia ad perseverandum in Christi Ecclesia; habet ergo hic modus vitae ex hac parte perfectam rationem status. Aliunde vero, in hoc vivendi modo, vera rectitudo et tota perfectio ad salutem animae necessaria invenitur; ergo etiam ex hac parte invenitur in Ecclesia Christi quidquid ad rationem status propriissimi ac perfecti desiderari potest. Ex his ergo satis constat quid sit status vitae christiana; quotuplex autem ille sit, et quomodo ad statum perfectionis comparetur, in sequentibus capitibus exponetur.