Text List

De virtute et statu religionisFracisco Suárez

Table of Contents

Only show available transcriptions

De virtute et statu religionis

Prooemium

Tractatus 1

Liber 1

Praeambulum

Caput 1 : Religio unde dicta sit, et quomodo solius dei cultum proprie significet, licet ad alia etiam transferatur.

Caput 2 : Quot modis dicatur religio ad deum, et sub quo illorum virtus vel status sit.

Caput 3 : Quomodo deus sub objecto virtutis religionis comprehendatur.

Caput 4 : Sitne deus solus objectum cui virtutis religionis ?

Caput 5 : Sitne deus solius virtutis religionis proprium objectum caui?

Caput 6 : Deus sub qua ratione virtuti religionis objiciatur?

Caput 7 : Quaenam sit materia proxima circa quam religio versatur.

Caput 8 : Corollaria ex praecedenti doctrina, quibus materia divini cultus magis explicatur.

Caput 9 : Quomodo ratio debiti pertineat ad formale objectum religionis.

Liber 2

Praeambulum

Caput 1 : De interioribus actibus proxime a religione elicitis.

Caput 2 : Utrum praeter actus internos habeat religio actus externos, et qui illi sint.

Caput 3 : An cultus externus sit actus a religione elicitus, vel imperatus.

Caput 4 : Habeatne religio actus proprios inter se specie differentes.

Liber 3

Praeambulum

Caput 1 : An religio sit habitus proprius naturae creatae intellectualis.

Caput 2 : Quomodo distinguatur religio a fide, spe et charitate.

Caput 3 : An religio sit virtus theologica vel moralis.

Caput 4 : Quomodo religio a vera et propria justitia distinguatur.

Caput 5 : An religio sit virtus distincta ab omni virtute morali, quae circa homines versatur, praesertim a dulia.

Caput 6 : Utrum religio sit virtus distincta ab illa quae debitam obedientiam deo reddit.

Caput 7 : Sitne religio virtus a poenitentia distincta.

Caput 8 : An virtus religionis sit una secundum speciem ultimam, vel solum secundum genus continens sub se plures species.

Caput 9 : Quem perfectionis et excellentiae gradum habeat religio inter virtutes omnes.

Tractatus 2

Praeambulum

Liber 1

Praeambulum

Caput 1 : An praeceptum colendi et adorandi deum, tam corpore quam spiritu, naturale sit.

Caput 2 : Quomodo sit colendus seu adorandus deus ex vi legis seu praecepti naturalis.

Caput 3 : An offerre deo aliqua sacrificia in cultum ejus, sit lege naturali, divina vel ecclesiastica praeceptum.

Caput 4 : De ritu simplicium oblationum, praesertim in lege gratiae.

Caput 5 : An oblationes ecclesiae ex praecepto debeantur.

Caput 6 : Quae personae admitti possint vel debeant ad ecclesiasticas oblationes faciendas.

Caput 7 : Quibus personis, et de quibus rebus faciendae sint oblationes.

Caput 8 : De praecepto solvendi primitias.

Caput 9 : De praecepto solvendi decimas, an sit in evangelica lege.

Caput 10 : An praeceptum decimarum nunc sit juris divini, vel tantum ecclesiastici?

Caput 11 : An determinatio decimarum convenienti ratione in tempore legis gratiae facta sit.

Caput 12 : Quid possit consuetudo circa obligationem vel modum solvendi decimas.

Caput 13 : De tempore necessario ut consuetudo non solvendi decimas sit legitime praescripta.

Caput 14 : Quid possit summus pontifex in remittendis vel dispensandis decimis.

Caput 15 : An privilegium de non solvendis vel de recipiendis decimis sine causa laico concessum, validum sit.

Caput 16 : Utrum praeceptum solvendi decimas obliget omnes et solos efideles, praesertim laicos.

Caput 17 : An clerici et ecclesiastici omnes ad decimas solvendas teneantur.

Caput 18 : An aliqui eximantur a debito decimarum, ubi de privilegio non solvendi decimas nonnulla disseruntur.

Caput 19 : Exponuntur varia dubia circa privilegia non solvendi decimas.

Caput 20 : Quibus modis privilegium non solvendi decimas amittatur.

Caput 21 : An secundum commune jus, decimae solvendae sint ecclesia parochiali.

Caput 22 : De consuetudine solvendi decimas in aliena parochia.

Caput 23 : De privilegio ut extra propriam parochiam decimae solvantur.

Caput 24 : An in ecclesia baptismali decimae solvendae sint.

Caput 25 : Possintne decimae deberi aut juste solvi laicis.

Caput 26 : An decima possint dari laicis in feudum auctoritate inferiorum episcoporum.

Caput 27 : An laici possint praescribere decimarum perceptionem.

Caput 28 : Ad quas personas ecclesiasticas decimae pertineant jure communi.

Caput 29 : Corollaria et assertiones qua ex doctrina praecedentis capitis inferuntur.

Caput 30 : An clerici vel ecclesiasticae personae possint praescriptione acquirere jus decimarum.

Caput 31 : Ex quibus rebus decimae personales solvendae sint.

Caput 32 : An aliqua propria lucra sint ab onere decimarum exempta.

Caput 33 : An decimae personales integrae solvenda sint, vel deductis expensis.

Caput 34 : Ex quibus bonis praediales decimae solvend4e sint.

Caput 35 : An praediales decimae integrae solvende sint.

Caput 36 : Quomodo sint decimae debitae ecclesiae.

Caput 37 : Quando et ubi teneantur fideles solvere decimas.

Caput 38 : Quomodo recuperari ab ecclesia possint decimae non solutae.

Liber 2

Praeambulum

Caput 1 : An praeceptum de observatione sabbathi convenienter inter praecepta primae tabulae latum sit.

Caput 2 : Utrum festorum observatio convenienter in tempore legis gratiae instituta sit.

Caput 3 : De diebus quos universa ecclesia ex obligatione servat in generali.

Caput 4 : De diei dominicae observatione, et de festo trinitatis.

Caput 5 : De festis ad vitam et mortem christi pertinentibus, virginique communibus.

Caput 6 : De festo paschatis et resurrectionis domini.

Caput 7 : De aliis festivitatibus ad christi gloriam pertinentibus.

Caput 8 : De festis beatae virginis mariae.

Caput 9 : De aliorum sanctorum festivitatibus.

Caput 10 : De numero et comparatione dictarum festivitatum.

Caput 11 : De festis quae in aliquibus tantum provinciis seu dioecesibus servari debent ex praecepto.

Caput 12 : An potestas laica possit observationem alicujus diei festi praecipere sine episcopi auctoritate.

Caput 13 : An obligentur peregrini ad festa patrie servanda.

Caput 14 : An obligentur peregrini ad observanda festa loci in quo versantur.

Caput 15 : An sit in ecclesia praeceptum de missa in die festo audienda?

Caput 16 : An in die festo alue actiones sacrae sint in praecepto.

Caput 17 : Sola corporalia opera esse prohibita in die festo, non tamen omnia.

Caput 18 : An per quodcumque peccatum, praesertim mortale, festa violentur, et ideo specialiter censeantur prohibita in diebus festis.

Caput 19 : Utrum omne opus mercenarium servile sit, ac subinde sit specialiter prohibitum in die festo.

Caput 20 : Quidnam sit de ratione operis servilis hoc praecepto prohibiti.

Caput 21 : De operibus naturalibus, pietatis, seu religionis, in festo non prohibitis.

Caput 22 : An opera liberalia prohibeantur hoc praecepto, vel cur permittantur.

Caput 23 : Denturne opera nec liberalia nec servilia, et quomodo ad hoc praeceptum comparentur.

Caput 24 : Utrum actio scribendi aliquando servilis sit et prohibita in die festo.

Caput 25 : An transcribere sit opus servile in die festo prohibitum.

Caput 26 : Actus pingendi sitne servilis, et prohibitus in die festo.

Caput 27 : An iter agebe, saltare, et similia, servilia sint, et in die festo prohibita?

Caput 28 : De venatione, piscatione et militia.

Caput 29 : De operibus non servilibus seu liberis, speciali jure prohibitis.

Caput 30 : De actibus forensibus in particulari prohibitis vel irritis in die festo.

Caput 31 : Quanta sit obligatio hujus prohibitionis, et quantum duret.

Caput 32 : De causis quae excusare possunt a festi observatione.

Caput 33 : De dispensatione in hoc praecepto.

Liber 3

Praeambulum

Caput 1 : An ex affirmativo praecepto aliqua reverentia loco sacro debeatur, vel solum ex negativo.

Caput 2 : De actibus in loco sacro prohibitis, qui illum polluunt.

Caput 3 : An omne opus profanum in templo factum sit contra loci sanctitatem.

Caput 4 : De acitonibus forensibus in templis prohibitis, ob eorum reverentiam

Caput 5 : De actionibus furti in templo prohibitis ecclesiastico jure.

Caput 6 : De alis actionibus quae ob templorum reverentiam in eis fieri ecclesia prohibuit

Caput 7 : Sintne aliqua opera facta in templo, malia ex tali circumstantia et ex naturali lege, sine interventu ecclesiasticae prohibitionis.

Caput 8 : De multiplici immunitate ecclesiarum, et praesertim quoad tuitionem delinquentium, et quo jure introducta sit.

Caput 9 : Quae nam ecclesiae propria immunitate gaudeant.

Caput 10 : Qua personae gaudeant propria ecclesiarum immunitate.

Caput 11 : In quibus causis valeat templorum immunitas.

Caput 12 : De effectibus quos habet immunitas templi in eos qui ad illud confugiunt.

Caput 13 : Quale crimen committant et quam poenam incurrant judices, reos ab ecclesiis extrahentes.

Tractatus 3

Praeambulum

Liber 1

Caput 1 : Irreligiositas quid sit, et quot modis dicatur, et quomodo vitia religioni contraria generatim distinguenda sint.

Caput 2 : De tentatione dei formali et expressa.

Caput 3 : De tentatione dei interpretativa.

Caput 4 : De blasphemia, quid sit.

Caput 5 : Quotuplex sit blasphemia.

Caput 6 : Qualis et quanta sit malitia blasphemue.

Caput 7 : De poenis blasphemiae in foro divino, canonico et civili.

Liber 2

Praeambulum

Caput 1 : Quomodo superstitio circa deum verum esse possit, et quid illa sit.

Caput 2 : Quot modis et quam graviter peccari possit in cultu veri dei per superstitiosum cultum.

Caput 3 : De idololatria, quid sit, et quod objectum habeat.

Caput 4 : Quomodo adoratio divina tribui possit idolo, et consequenter quotuplex sit idololatria.

Caput 5 : De origine idololatriae, quaenam fuerit.

Caput 6 : Quam sit gravis culpa idololatriae, et quae poena illi imposita sit.

Caput 7 : De superstitione divinativa, quid sit, et unde habeat malitiam seu deformitatem.

Caput 8 : Qualis et quanta sit superstitiosae divinationis malitia, quando expresse postulatur a daemone, et quomodo religioni opponatur.

Caput 9 : Utrum interdum committatur superstitiosa divinatio per implicitum pactum cum daemone, et quomodo ac quibus modis id fiat.

Caput 10 : Expediuntur nonnullae difficultates circa superiores divinationum species.

Caput 11 : Quousque se extendat prohibitio ferendi judicium de rebus occultis vel futuris per astrorum constellationes.

Caput 12 : An sortium usus semper sit superstitiosus et prohibitus.

Caput 13 : Quando divinatio per somnia superstitiosa sit.

Caput 14 : An in operibus magiae pactum cum daemone et superstitio interveniat.

Caput 15 : Quae sint species seu modi magicae superstitionis.

Caput 16 : Utrum omnia opera magiae praestigiosa sint, vel solida et vera.

Caput 17 : Quibus mediis uti liceat ad tollenda maleficia.

Caput 18 : An sit intrinsece malum, vel aliquando liceat uti maleficio ad maleficium destruendum.

Caput 19 : De poenis quas divini, magi et malefici incurrunt.

Liber 3

Praeambulum

Caput 1 : Quid sit, et quotuplex sacrilegium.

Caput 2 : De multiplici sacrilegio contra personam sacram.

Caput 3 : De sacrilegio persona vel in personam per violationem castitatis.

Caput 4 : De sacrilegiis contra locum et alias res sacras.

Caput 5 : Qualis sit divisio sacrilegi in tres species.

Caput 6 : Proponuntur nonnulla dubia de quibusdam rebus sacris.

Caput 7 : De gravitate sacrilegii, et qualitate malitiae illius, ac poena eidem debita.

Liber 4

Praeambulum

Caput 1 : Quid simonia sit, et cur hac voce significetur.

Caput 2 : Sitne aliqua simonia jure divino prohibita, incipitque explicari prima divisio simoniae, in eam quae est prohibita quia mala, et eam quae est mala, quia prohibita.

Caput 3 : Qualis, et quanta, et quam intrinseca sit malitia simoniae.

Caput 4 : An in peccato simoniae sit tantum malitia contra religionem, an etiam contra justitiam.

Caput 5 : An simoniae vitium sit proprium temporis legis gratiae, vel etiam in lege veteri committi potuerit.

Caput 6 : In lege natura habuerit etiam locum simoniae vitium, fueritque prohibitum?

Caput 7 : Sitne aliqua simonia solo humano seu ecclesiastico jure prohibita.

Caput 8 : An dividi possit simonia in eam qujs in materia naturali vel supernaturali versatur, et consequenter an detur aliqua simonia in materia mere naturali?

Caput 9 : An gratia sanctificans, vel dona et actus ejus possint esse materia simoniae?

Caput 10 : Utrum sacramenta omnia ecclesiae sint propria materia simoniae.

Caput 11 : Utrum materiae sacramentorum secundum se spectatue vendi possint, vel sint materia sinoniae.

Caput 12 : Utrum in necessitate possit sacramentum emi ab eo qui non vult illud, nisi propter pretium, ministrare.

Caput 13 : Utrum omnes actus potestatis ordinis sint materia simoniae.

Caput 14 : An omnia sacramentalia, tam in actione quam in termino, sint propria materia simoniae?

Caput 15 : Utrum divina officia sint propria materia simoniae. ubi de aliis virtutum operibus.

Caput 16 : Utrum actus spirituales, soli operanti utiles, ut sic possint esse materia simoniae.

Caput 17 : Utrum ingressus religionis ad habitum vel ad professionem sit materia simoniae.

Caput 18 : An functiones supernaturalis doctrinae sint materia simoniae?

Caput 19 : Utrum actus pertinentes ad jurisdictionem interni fori, seu ad animarum curam, sint materia simoniae?

Caput 20 : Utrum actus ecclesiastice jurisdictionis pertinentis ad externum forum sint materia simoniae?

Caput 21 : Utrum labor et defatigatio corporalis in operibus spiritualibus sit materia simoniae aut vendi possit licite; idemque de obligatione ad talia opera interrogatur.

Caput 22 : An id quod spirituale non est, nisi quia est annexum spirituali, sit materia simoniae?

Caput 23 : An id quod spirituale non est, nisi quia est annexum spirituali, sit materia simoniae?

Caput 24 : An beneficia ecclesiastica sint materia simoniae, ex divino vel ecclesiastico jure?

Caput 25 : Utrum praestimonia sint materia simoniae contra jus divinum vel humanum?

Caput 26 : Utrum pensiones ecclesiasticue sint materia simoniae.

Caput 27 : Utrum commendae, coadjutoriae, vel hospitalia sint materia simoniae.

Caput 28 : Utrum jus patronatus sit materia simoniae, ubi de jure sepeliendi, et similibus ?

Caput 29 : Utrum temporalia officia ecclesiae vel actus eorum sint materia simoniae.

Caput 30 : An pretium ad simoniam necessarium sit temporale, vel possit esse spirituale, et consequenter an commutare spirituale pro spirituali sit simonia ex natura rei.

Caput 31 : Utrum in spiritualium commutatione, praesertim beneficiorum, possit vera simonia committi, saltem contra ecclesiasticum jus?

Caput 32 : An praelati auctoritas necessaria sit ut spiritualium permutatio in beneficis absque simonia fiat?

Caput 33 : An beneficium ecclesiasticum possit absque simonia cum pensione permutari?

Caput 34 : Utrum permutatio inaequalium beneficiorum fieri possit, facta temporali recompensatione absque simonia ? et concluduntur conditiones necessariae ad puram permutationem.

Caput 35 : An renunciatio beneficii in favorem tertii simoniam contineat.

Caput 36 : Quando temporale donum censeatur habere rationem pretii rei spiritualis.

Caput 37 : An sufficienter dividatur pretium simoniae in munus a manu, a lingua et ab obsequio.

Caput 38 : Quid per munus a manu intelligatur.

Caput 39 : Quid sub munere ab obsequio comprehendatur.

Caput 40 : Quid sub munere a lingua comprehendatur ?

Caput 41 : Utrum simonia convenienter ac sufficienter dividatur in mentalem, conventionalem et realem?

Caput 42 : De simonia ficta.

Caput 43 : De simonia confidentiali.

Caput 44 : De simonia ficta.

Caput 45 : Utrum intentio remunerandi dono spirituali antidoralem obligationem ortam ex temporali, faciat simoniam mentalem ; et an liceat talem obligationem in pactum deducere.

Caput 46 : An sit simonia conventionalis deducere in pactum stipendium sustentationis pro spirituali functione, quae ex officio non incumbit.

Caput 47 : Utrum exigeae stipendium pro functione spirituali debita ex officio, vel beneficio, ad veram simoniam conventionalem pertineat?

Caput 48 : An exactiones temporalium pro spiritualibus consuetudine possint honestari, ita ut propter solam illam a labe simoniae conventionalis excusentur?

Caput 49 : Utrum vera simonia, saltem prohibita, committi possit per gratuitam largitionem sine conventione tacita, vel expressa, vel ejus intentione; et consequenter an possit esse simonia realis sine conventionali?

Caput 50 : An pactio et traditio rei temporalis ad obtinendam spiritualem excusetur a simonia reali et conventionali, propter intentam redemptionem vexationis?

Caput 51 : An transactio seu pactio onerosa ad terminandam litem habeat locum in spiritualibus absque simonia?

Caput 52 : An vitium simoniae cadere possit in pontificem vel ejus curiam?

Caput 53 : An et quomodo inferiores praelati, vel eorum officiales, familiares aut intercessores, apud illos simoniam committant?

Caput 54 : Utrum omnes homines cujuscumque status et conditionis, etiam infimae, possint vitium simoniae committere.

Caput 55 : Pro quibus simoniis nullae poena impositae sint?

Caput 56 : De censuris vel canonicis impedimentis quae propter peccatum simoniae ipso jure incurruntur.

Caput 57 : Utrum actio sacra vel collatio benefici simoniace facta sit valida, et quo jure?

Caput 58 : An recipiens beneficium vel ordinem simoniace privetur ipso facto beneficiis prius rite obtentis, et fiat inhabilis ad futura

Caput 59 : Utrum pretium simoniace obtentum ex jure divino et naturali restituendum sit?

Caput 60 : An pretium simoniace comparatum ex jure ecclesiastico sit in conscientia restituendum ante sententiam, et cui?

Caput 61 : De dispensatione circa simoniam.