Caput 10

CAPUT X. UTRUM SACER ORDO CARMELITARUM UNUS EX MENDICANTIBUS SIT, QUAMQUE ORIGINEM ET INSTITUTIONEM HABUERIT ?

1. Vera traditio successionis es Elia. — Carmelitarum religio, quo antiquiorem creditur habere institutionem, eo minus certam et exploratam habet originem, ac perpetuam successionem ; est autem valde recepta et satis antiqua traditio, religionem hanc a temporibus prophetarum, et signatim ab Eliee institutione suam ducere originem, et quasi haereditariam successionem in monte Carmelo, a quo nomen etiam accepit; quam traditionem ut veram suscipimus, praecipue [quia septem Summi Pontifices Sixtus IV, Joannes XXIL Julius III, Pius V, Gregorius XIIT, Sixtus V et Clemens VII, in Bullis huic ordini concessis, de professoribus hujus sacri instituti ita loquuntur: ZTanquam relgionis speculum et exemplari charitate fulgentes, sanctorumque Prophetarum Flie et Hlisei, et aliorum Pairun , qui montem sanctum Carmneli , juxta Elig fontem habitarunt, successionem lheereditariam tenentes, etc. Unde Sixtus V huic relicioni concessit, ut Eliam et Eliseum tanquam suae institutionis patronos coleret, dies festos in eorum honorem celebrando, propriaque officia in eorum memoriam recitando ; quod ipsa religio studiose servat, et in ipso officio nomen et solemnitatem Patroni Eliae tribuunt. Quale autem sit, et in quo fundetur hoc (ut ita dicam) jus patronatus, quae sit etiam haec origo et successio, licet a multis multa dicantur, non facile explicatur; breviter autem dicam quid mihi certum, quid probabilius, quid verosimile, quid obscarum et ambiguum, vel etiam minus verum videatur.

2. Prima assertio, Eliam et contemplativam, el activam vitam erga provimos ezercuisse. — Primo ergo certum est, Eliam vitam eremiticam coluisse, ubi cum magna corporis austeritate, diuturnam animi contemplationem conjunxit, quamvis interdum divino jussu et propter Dei honorem, et proximorum salutem. ad praedicandum et docendum desceuderet. Totum hoc colligitur ex Scriptura, a capite 17 libri 3 Regum, usque ad c. 2 libri 4. Cum enim ante haec loca nulla facta fuisset mentio Elia, nec superioris vitae ejus, neque ortus aut parentum illius, quasi ex abrupto introducitur Elias magna libertate prophetizans coram Achab, et statim subjungitur vocatio Dei illum vocantis ad solitariam et eremiticam vitam: Aecede hinc, et cade contra Orienlein, et abscondere in torrente Carith, qui est contra Jordanem, et ibi de torrente bibes, corvisque praecepi ut pascant te. Quem locum luculenter ad hoc propositum expendit Joannes Hierosolymitanus, lib. de Institutione primorum monachorum, a capite tertio, usque ad nonum , tom. 9 Biblioth. Patrum.

3. Objectio contra pronuntiatum. — Confinatur. — Dicet vero non mmerito aliquis, ex hoc loco minime colligi vocationem aliquam Eliae ad vitam eremiticam, vel religiosam. Omisso enim allegorico sensu, quem ille auctor late prosequitur, a quo non sumitur efficax argumentum , si liiteralem spectemus, Deus non praecepit Eliae ut absconderetur in torrente Carith, ut ibi solitariam vitam aut cremiticam ageret. sed solum ne ab Achab inveniretur in principio illius sterilitatis et siccitatis, quam Deus in poenam peccatorum ejus mittebat. Praedixerat enim Elias Achab, fore ut non plueret, donec ipse Elias id diceret, et ideo absconditus est. ne cogeretur aliquid dicere, vel ea occasione aliquid mali pateretur; unde c. 18 dixit Abdias Elia, Achab quaesivisse illum per omnem locum, nec invenire potuisse. Item, quod non alia ratione, nec propter vitam eremiticam jussus fuerit Elias in torrente Carith abscondi, signum est, quia postea siccato torrente jussit Deus Eliam abire in Sarepta Sidonia, et ibi nutriri vel morari in domo viduae, ubi per plures dies mansit. Et postea non legitur Elias habuisse unquam firmam habitationem in deserto, sed interdum in civitatibus, interdum in desertis fuisse, prout iniqua temporum conditio pernttebat ; interdum enin quaerebatur ad ne- cem, et in speluncis montium latitabat ; interdum vero jussu Dei revertebatur ad civitates et alia loca. Non ergo constare potest ex sacra Scriptura illum vitam eremiticam instituisse, sicut S. Athanasius, fugiendo persecutionem, interdum latitabat in sepulchro, interdum in aliis locis, vel forte in deserto,

4. Sustinetur tamen et roboratur amplius prouuntiatum quoad ovitam contemplativam Flie. — Nihilominus Patres sape indicant Eliam vitam eremiticam fuisse professum; ad hoc enim alludens Hieronymus, epist. 13 ad Paulinum, dixit: IVoster princeps HElias, noster Eliseus, etc. Significat autem id colligi ex Scripturis cum praemittit : Et ut ad Sceripturarum auctoritatem vedeum, etc., ubi Marian. Victor: Eliam ( inquit ) et Eliseum deserta ac iontes solitarios incoluisse res est nolissima. In eodem sensu dixit de Basilio Nazianzenus, in quadam oratione : Solitudinem cum Elia et Jonune, qui admodum philosopha fuerunt, mire amplectebatur. Et ipse Basilius, oratione in Gordium Martyrem , de Elia inquit : Cum Sidoniorum conspiceret imgnetatem qaotidie invalescentem, in montis Oreb spelunca secessit, ac sese ab omni humana conversatione, ut Deuin quareret ac videret , abdicavit, vidit laudem quantum fus est homini mortali. Idem habet Isidorus, lib. 2 de Offic., c. 15, ubi eadem fere Hieronymi verba usurpat. Significat etiam Cassianus, lib. 1 de Institut. renunc., c. 2, ubi aperte ponit Eliam ut exemplar monachorum ; nam ad exemplum ejus dicit solitos esse cingi zona pellicea ; quod etiam habent Basilius et Joannes Hierosolymitanus, ut supra retuli. :

5. Verisimile est Eliam solitarium vitam egisse, etiam antequam mitteretur ad Achab. — An vero coeperit Elias sequi hoc vitae insitutum , antequam primo mitteretur ad Achab, vel juberetur abscondi in torrente Carith, certo affirmare non possumus. Non est autem improbabile antea incepisse. Nam Jacobus, in sua Canonica, cap. ultimo , indicat ante illud tempus fuisse singulariter justum dicens : Flias homo erat similis nobis passibilis, et oratione oravit, ut non plueret super Lerram , et non plwit anaos tres et menses ses. Unde constat ( quamvis in libris Regum non refertur ) siccitatem illam , quam Elias praedixit , orationc ipsius fuisse antea a Deo impetratam. Eret ergo antea virjustus et potens apud Deum, et zelo divino jam vehementer urgebatur; non enim ex inordinalta aliqua affectione afflictiones illas suo populo postulabat, sed ut percussus a Deo suum errorem agnosceret ; ergo verisimile est jam fuisse a Deo vocatum ad altius genus vitae, in quo tantam sanctitatem consecutus erat; ita ut sicut Joannes Baptista in eremo fuit a Deo evectus ad eum sanctitatis gradum , in quo posset libere veritatem praedicare, et regibus resistere , eosque reprehendere , ita etiam Elias, quamvis non tam cito, sicut Joannes, convenienti tamen tempore, fuerit ad novum ac mirabile vivendi genus evectus, ut coram rege, et populo magna cum auctoritate et libertate posset pro divino honore pugnare. Simili argumento Hieronymus, lib. 11 contra Julianum, illum, quia Eliam in catalogo conjugalorum posuerat, impugnat: Quia si Joannes Daplista ( inquit) venit in spiritu, et virtute Elie, et Joannes virgo est, utiquenon soluin in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Ambrosius etiam, in epistola 25 ad Vercellenses, in hoc comparat Eliam et Joannem , quod uterque in deserto constantiam prius exercuit, ut fortior prodiret ad increpandum regem et mundum. Et lib. 1 de Virginibus, in principio, Eliam dicit , nullis corgorei coitus permiatum cupiditatibus inveniri. Et ideo inter virgines communiter numeratur , quia cum justus semper fuerit, extra matrimonium pollutus non est; et licet Scriptura positive non declaret cum uxorem non dusisse, tamen, quia nec uxoris, nec filiorum ejus mentionem facit, colligunt Sancti nunquam matrimonium contraxisse; quod etiam ejus munezi et pradicationi magis accommodatum fuit ; inde etiam fit conjectura, vitam a consortio hominum separatam a principio elegisse . saltem tempore maturae aetatis, in quo posset statum vivendi eligere, quia illo tempore valde insuetum erat homines, praesertim laicos, ut erat Elias, si communem et cum caeteris vitam ageret , a mairimonio abstinere.

6. Id tamen certius est post dictam vocationemn.—Ad objectionem in nwn. 3. —Ad coufirmationem ibid. — Verum, quidquid sit de illo anteriori tempore, certe, ex quo ad prophetizandum vocatus est et missus. plane videtur a Deo separatus ab urbium habitatione, et ad vitam solitariam agendam traductus , nam ex discursu vitae ejus a praedicta Dei vocatione , usque ad translationem ejus, constat semper in desertis habitasse , solumque transitorie ad negotium aliquod jussu Dei peragendum, ad communes hominum inhabitationes rediisse, quod ex discursu sequenti clarius patebit; neque huic obstat , quod jussus fuerit ire ad torrentem Carith, se occultandi gratia; utrumque enim simu! consistere potest ; novit enim Deus similibus uti occasionibus, ut suos electos vocet ad perfectiorem vitam : imo hoc exemplo monstratum et praefiguratum fortasse est, quod Deus in lege gratiae fecit cum Paulo eremita, et aliis Sanetis, ut oceasione persecutionum eos duceret ad vitam solitariam et perfectissimam agendam; unde haeretici calumniantur hoc vitae genus casu et necessitate quadam inchoatum esse, non advertentes divina providentiae sapientiam, cui nihil casu accidit, eadem in malitia hominum exordia sumere perficiendi opera sua; hoc indicare voluit Deus etiam Eliae, et ideo, licel proxima intentione, et ad litteram, ut sic dicam, missus fuerit ad se occultandum hominibus, ex altiori quoque providentia missus est , ut separatus ab hominibus jugiter et perfecte Deo vacaret, et mirabilem vivendi rationem inter homines inchoaret; quod autem satisfuerit illa vocatio, dicti Patres sentiunt, et indicat Ambrosius, dicta epistola ad Vercellenses, prope initium, dicens : Elias, quem Dominus ad virtutis erudiebat perfectionem ; atque etiam etfectus monstravit , nec cnim postea unquam legimus Eliam in civitatibus commoratum. Quod namque ad tempus missus fuerit ad Sareptam Sidoniae, ut ibi in secreto pasceretur a vidua, non impedit quominus ibi vitam solitariam in suo caenaculo, et pure contemplativam duceret. Cur autem ibi, potius quam in alio deserto, ubi esset aqua, servatusa Deo fuerit, vel sicut cibum per corvos accipiebat, non etiam aquam acceperit , in divinae sapientie thesauro absconditum est; forte voluit Deus ea occasione illi viduee magna beneficia conferre, ut effectus ostendit, et significavit Christus Dominus, Lucae 4; forte etiam illud factum mysticam habuit significationem , quam egregie prosequitur Ambrosius, in comment. ad cap. 6 Apocalyp., versus finem. Postea vero quam se manifestavit Achab, in montem Carmelum ascendit, ubi prophetas Baal interfecit, indeque in desertum abiit, et inde ad montem Dei Oreb, ex quo jussu Dei descendit ad ungendos reges et Elisaeum. Atque iia fere semper in deserto invenitur, nisi cum divino jussu seu inspiratione alio mittitur.

7. Concluditur pro tota prima asaertione.— Ex his ergo, pro materiae capacitate, satis patet tota assertio : quae vero addidimus de austeritate vitae, et jugi contemplatione, su- muntur ex 3 et 4 Regum libris, et ex comparatione inter Eliam et Joannem Baptismam , apud Sanctos Patres frequentissima, et fundata in illo Marci 4: Joannes ipse est Elias ; et Luca 1: Preuecedet in spiritu et virtute Eliae.

8. Secunda assertio, de commoratione Elie in monte Carmelo. — Abulensis dictum partim negativum , partim affirmativum de habitatione Elie in Carmelo. — Pars negativa incerta. — Dico secundo: probabile est Eliam permanentem suam habitationem vitae eremiticae praecipue habuisse in monte Carmelo. Notavit hoc Abulensis, 3 Reg. 21, quando Elias jussus est descendere ut occurreret Achab, eumque de gravissimo peccato reprehenderet, eidemque et uxori debitam mortis ponam praediceret; expendit ergo Abulensis verbum descendit, dicens : Ex eo tempore, quo Deus fecit iniraculum mittendi ignem super sacrificium suum in monte illo, habuit devotionem Elias manendi in illo, et semper mansit, usque ad tempus, quo raptus est in curru igneo. Unde lib. 4 Regum, cap. 1, circa illa verba: Sur ge, et ascende in occursum nuntiorum regis Samarim, notat idem Abulensis dici, ascende, non quia Elias maneret in aliquo loco infimo, manebat enim in monte Carmelo, sed quia ipse descensurus erat de monte, et postea ascensurus per viam, per quam veniebant nuntii Ochocic. In his autem verbis Abulensis unum videtur tacite supponi, et aliud aperte asseritur; indicatur enim Eliam ante illud insigne factum non habitasse in monte Carmelo, sed tunc concepisse devotionem et propositum manendi ibi; quae pars negativa ex Scriptura probari non potest, ncc mihi de illa constat ; nam si verum est Eliam, priusquam prophetare inciperet, vitam egisse solitariam, fortasse illuc ascendit ad convincendos et puniendos prophetas Baal, quod etiam ejus verba indicant ad Achab : Mitte , et congrega ad me universum Israel in monte Carmeli, 3 Reg. 18; quasi diceret : 7bi enim ero, sicut soleo ; prius enim, quia se occultabat, aliis in locis versabatur, juxta divinam revelationem. Sed, ut dixi, hoc totum incertum est, quantum ad illud tempus spectat.

9. Pars affirmativa magis certa.—Secunda ergo pars, de reliquo tempore vitae Elise, postquam occidit prophetas Baal, majus aliquod fundamentum habet in Scriptura, ut statim numero sequenti deducam. Estque multum recepta opinio, et locutionibus Patrum conformis ; ad illam enim alludens Ba- silius, in epistola ad Chilonem discipulum, dixit : Hic mons celeber Carmelus , in quo Flias demoratus perplacuit Deo. Sic etiam ait Nazianzenus, orat. 16, de Pauperum amore, initio : Pulchra ves solitudo, et quies, idquemet docet Eliee Carmelus. Ubi Nicetas exponit, id est, Elias in Camelo degens, quemadmodwn 3 Regum liber narrat. Eamdem late prosequuntur Joannes Hierosolymitanus , dicto libro de Institut. monach., a cap. 17 ad ?1, ubi ait post sedatam persecutionem contra Eliam, mortua Jezabel, fixisse Eliam domicilium suum in monte Carmelo, tum quia erat aptissimus ad vitam monasticam ; tum etiam propter insignia miracula , quae Deus ibi ostendit. Additque fecisse ibi oratorium, et per sexdecim annos ibi mansisse usque ad suam translationem.

10. An manserit Elias semper in Carmelo usque ad suam translationem. — Et quidem hoc posterius de mansione Eliae usque ad suam translationem insinuatur in martyrologio Romano, dum 20 die Julii dicitur: 7n monte Carmelo sancti Hlie Prophete. Quod si obiicias, quod Elias non ex monte illo, sed ex ripa Jordanis raptus est, responderi potest non quidem permansisse in illo monte usque ad articulum translationis suae, sed ibi habuisse domicilium usque ad illum diem, quo Dei monitu inde discessit levandus in coelum. Sed adhuc obstat, quod 4 Reg. 2 dicitur: Cum lecare vellet Dominus Eliam per turbinem in caelumn, ibant Elias et Eliseus de Galgalis, et non dicitur de monte Carmelo. Occurritur vero dicendo , non ita habuisse Eliam fixam habitationem in illo monte, quin interdum ad alia loca diverteret , cum divinum obsequium vel ratio sui muneris id postularet. Tta ergo tunc per occasionem aliquam descenderat in Galgala, sive jam praemonitus a Deo de suo transitu, sive (quod magis Scriptura significat) quia occasione alia illuc iverat, de qua nonnihil infra dicemus, et ibi postea acceperit oraculum de sua translatione ; et ideo ab illo termino discessus ejus incipit narrari citato loco. Convincit autem haec objectio, non satis probari ex divina Scriptura domicilium hoc et habitationem Eliae in monte Carmelo usque ad transitum suum, quamvis verum sit Scripturam non repugnare huic historiae, quae magis videtur in traditione fundata ; licet ex uno quodam Scripturae loco probabiliter colligatur, utgstatim dicam numero sequenti.

11. An ibi aedificaverit oratorium. —Auctor theatri terre Sancte. — Alterum vero, quod de oratorio aedificato ab Elia dicitur a Joanne Hierosolymitano, conjectura fortasse vel traditione assertum est ; nam apud alios auctores nihil de ea re invenio satis expressum. Referunt autem communiter historiographi et cosmographi, fuisse in illo monte speluncam, et forsan Eliae, ut ex Brochardo et aliis refert auctor theatri terrae sanctae, in tribu Isachar, unde etiam est verisimile, fuisse ibi aliquem locum cultui Dei dicatum. Praeterea Cedrenus, in Compendio historiae, in Basilio, refert, templum Elia per Basilium imperatorem fuisse restitutum, ut meminit Baron., in scholiis ad martyrologium Romanum, 20 die Julii, ubi etiam ait extare epigramma D. Gregorii Nazianzeni, de aede Eliae Dominicum nuncupata; quae possunt intelligi de iemplo Eliae, id est, eedificato ab Elia, et sic confirmant dictam sententiam ; vel de templo Eliae, id est, dicato Deo in honorem Elia; et in hoc sensu non ita directe faciunt ad rem praesentem, sed alludunt ad aedem sacram, quam dicitur Helena mater Constantini aedificasse in monte Eliae Thesbitae, ut significat Nicephorus, lib. 8, c. 3, ubi, licet non expresse ponat montem Carmelum, videtur tamen de illo loqui; cum ait, in acclivitate montis aedificasse Helenam pulcherrimam aedem Eliae Prophetae. Non autem etiam est magnum indicium, montem illum fuisse speciale habitaculum Elia, et habuisse in eo locum aliquem divino cultui sinculariter dicatum.

12. Confirmatur pars eadem de habitatione ordinaria Elie in Carmelo. — Unum denique invenio Scriptura locum, qui primam hanc sententiam mihi valde probabilem facit; nam lib. 4 Regum, cap. 4, mulier illa Sunamitis, quae per Elisei intercessionem filium a Deo prius obtinuerat , et postea ex gravi morbo mortuum habebat, dixit ad virum suum: Miltte, quaeso, mecum unum de pueris, et excurram usque ad virum Dei in montem Carmali; ubi significatur montem illum fuisse locum proprium , ubi Eliseus domicilium habebat ; constat autem ex narratione Scriptura, 4 Reg. 2 et 3, et ex omnibus expositoribus ac Patribus, Eliseum successisse Eliae, sicut in spiritu, ita et in munere, et in habitatione, seu sede propria, quam ad Deum melius colendum sibi elegerat. Hoc autem magis declarant verba interrogationis viri ad uxorem suam: Quam ob causamn vadis ad eum hodie,non sunt kalendee, neque sabbata. Nam in his verbis duo insinuantur: unum est, habuisse illam feminam consuetudinem adeundi illis diebus in montem Carmeli, ad conveniendum Prophetam illic babitantem. Aliud est, solitam esse illuc ire causa religionis, ad verbum Dei cum aliis audiendum a Propheta, vel orandum, et canendum divinas laudes, sicut mos erat Judaeis eundi ad synagogas, et orationis loca, in diebus sabbatorum , et Kalendarum, et festivis aliis, ut indicavit ibi Lyranus, et latius Abulensis, quaest. 30. Erat igitur mons ille habitatio istorum Prophetarum, et in eo habebant locum aliquem operibus religionis et divini cultus destinatum.

13. Eliseus successor Eliae. — Unde obiter constat, quod de Elia diximus , cum proportione habere locum de Eliseo, hac tantum differentia conservata, quod Elias fuit praeceptor, Eliseus discipulus; ille pater, hic filius, sicut ipse clamabat : Pater mi, pater ani ; ille quasi auctor et institutor illius vitae generis, hic sectator et haeres. In reliquis vero fuit convenientia ; nam ex quo Eliseus jussu Dei vocatus est ab Elia, et illum sequi coepit , ei perpetuo ministravit, 3 Regum 19, usque ad 4 Regum 3. Post raptum vero Eliae, eumdem Carmelum incoluit, ut ex citato loco colligitur, et communiter auctores docent, atque Elia in spiritu et ministerio successit. Unde 4 Reg. 3, in hujus rei signum filii Prophetarum venerunt in occursum ejus, eumque adoraverunt, et tanquam caput et principalem Prophetam, Eliaeque successorem agnoverunt.

14. Objicitur quoad successionem ez Carmeli habitatione. — Respondeo. — Objici autem potest, quia Eliseus vix semel aut iterum legitur in monte Carmelc, aut in alio deserto loco resedisse ; saepius vero in civitatibus, et inter reges versatus fuisse, et praecipue in Samaria, quae curia regni erat. Unde 4 lteg. 5 dixit puella Hebraea, quae erat captiva in Syria: Utinam fuisset Dominus meus ad Prophetam, qui est in Samaria ; et postea Naaman veniens in Samariam ibi convenit Eliseum; et ea contigerunt, quae illo loco Regum narrat Scriptura, et ex c. 6 et 7 constat illic permanenter habitasse Eliseum, ac tandem in cap. 13, ibidem occubuisse. hRespondeo rationem vivendi Eliae et Elisei non ita fuisse solitariam et contemplationibus abstractam, ut non etiam ad conversandum cum populo, in ejus beneficium, per quaedam, ut ita dicam, intervalla descenderent ; namque et donum prophetiae, quod habebant, in eum maxime finem illis a Deo communicabatur

Haec tantum de sacro Carmelitarum ordine in manuscriptis auctoris Soarii invenire potuimus, quem nisi mors bonis omnibus invi- dens praeoccupasset, tam de hoc ipso ordine, quam de reliquis plura scripturum fuisse non dubitamus.