Caput 3

CAPUT III UTRUM CONVENIENTI MODO RELIQUI PRAELATI IN SOCIETATE INSTITUANTUR.

1. Praelati alii in Societate a Generali ordinarie creantur.— De duobus in praesenti inquiri potest, scilicet, de creatione et de duratione horum Praelatorum; et in utroque dicemus prius quid Societas observet, deinde rationem utriusque reddemus. Quoad priorem partem, institutio Societatis est , ut Praelati omnes inferiores sub Generali non fiant per electionem, vel suffragia subditorum, sed per voluntatem seu provisionem Praepositi Generalis; ita habetur in nona parte Constitutionum, c. 3, S 14, ubi de Generali dicitur: Constituat per seipsum Rectores Collegiorum, et universitatum, ac Preepositos locales domorumn, quos aptiores fore judicaverit. Provinciales item, Preepositos, etc. Similia sumuntur ex eodem cap., 8 3, et c. 5, $1, et quarta parte, c. 2, saepe alias. Propter illam autem particula ger seipsum, additur in eodem c. 3, S 15: Qnod si Provinciali facultatem constituendi Preepositos locales et Eectores communicaverit, ejusdem Generalis erit eosdem confirimare, vel removere.

2. An queat Generalis delegare alteri electionem Procincialis. — Quibus verbis significatur non posse aliis committere electionem seu creationem Provincialium, quamvis per Provinciales , vel per alios, pront sibi videbitur, posset inferiores Praepositos vel Rectores instituere. Quia vero expresse ibi non denegatur haec potestas delegandi facultatem ad creandum Provincialem, sed solum tacetur, ideo non existimo esse illi absolute sublatam ; nam cum haec potestas constituendi Provinciales in Generali sit ordinaria, communi jure delegabilis est ; ergo si non expresse prohibe- tur, aut limitatur, ex jure communi obtinetur, quamvis expresse et specialiter non concedatur. Nec sola taciturnitas sufficit ad eam limitandam ; nam, licet qui unum exprimit , et aliud tacet, illud excludere praesumatur, c. Nonne, de Praesumption. , cum similibus, nihilominus illa praesumptio non est sufficiens quando jus commune in contrarium existit. Maxime quia potuit id fieri ad significandum frequenter posse accidere , ut inferiores Praepositi, vel Rectores per alios, scilicet, Provinciales, eligantur, Provinciales autem, cum jure ordinario immediate subsint Generali, regulariter non dehere per alium immediate eligi. Hoc tamen non obstat quominus in aliquo casu possit Generalis hoc committere Visitatori , verbi gratia, vel alicui commissario ; imo et in praxi id positum esse nohis constat, et ideo haec pars ut certa tenenda est, praesertim si non absoluta electio, sed inter duos aut tresa Generali designatos committatur. Confirmatio etiam , qua in hujusmodi casu Generali reservatur, esse potest vel consequens (ut sic dicam ), vel antecedens. Consequentem appello, quando, facta electione, per commissarium Generali notificatur, et ipse ratam illam habet. Et hic est ordinarius modus confirmandi hujusmodi electiones. Nihilominus non censeo esse absolute prohibitum, quominus Generalis possit, si velit, simul committere hanc poiestatem, ipso facto confirmando electionem, ex quo facta fuerit, quod voco antecedenter confirmare; quia ibi non praecipitur ut confirmatio subsequatur, nec propter hoc posita est illa Constitutio, sed ad potestatem Generalis declarandam.

An conveniat creari Superiores per unius Generalis judicium.

3. Prima objectio bimembris. — Superest ut rationem hujus regiminis reddamus: videtur enim novum et alienum a communi jure, et usu caeterarum omnium religionum, et ideo non debuit sine magna et urgente necessitate ac ratione introduci. Eo vel maxime, quia vix fieri potest ut unus generalis Praepositus possit juste ac convenienter eligere Superiores, in tot provinciis loco et notitia remotissimis, et ir tanta hominum multitudine, quorum omnium sufficientem notitiam habere, ut ex eis digniores ad haec munera eligantur, prout ratio justitiae postulat , difficillimum est. Nec satis est dicere, per informationem ac relationem aliorum, posse Generalem comparare hanc sufficientem notitiam personarum; nam in hujusmodi informationibus possunt facile errores et deceptiones misceri, vel propter ignorantiam eorum qui informant, vel etiam propter affectionem, vel aliam humanam passionem ; sumus enim homines, et in tanta multitudine vix fieri potest, quin aliqui hujusmodi affectus inveniantur, vel e contrario fieri non potest ut in multis sit prudentia et rectitudo necessaria ad hujusmodi informationom praestandum, eo vel maxime quia hujusmodi informatio petenda est ab hominibus ejusdem ordinis, ut sic dicam, id est, aptis ad eadem munera et officia, et ideo facile accidere potest ut unus de alio sinistre informet, ne sibi ad tale munus aliquando impedimento sit. Denique in hujusmodi informatione non potest non esse magna judiciorum varietas, quae confusionem magnam pariat in eo, qui in loco est valde remoto, et veritatem per se inquirere non potest ; et ideo hic modus videtur expositus multis erroribus circa electionem dignarum personarum ; praeter alia incommoda, qua ex his informationibus sequi possunt, ut felsae detractiones, manifestationes occultorum peccatorum, exaggerationes minimorum defectuum ; vel e contrario, falsae laudes et commendationes, pro infinita varietate judiciorum et affectuum.

4. Secundo principaliter objici potest contra hunc modum regiminis, quia electio proprii Praelati videtur esse multo magis accommodata statui religioso, quia in eo esse debet obedientia maxime filialis et voluntaria. Ad hoc autem, considerata humanae naturae conditione, multum confert ut Superior et antea sit cognitus et amatns a subditis, et spontanee ab ipsis assumptus. Nam si ab extrinseco proveniat, quodammodo violentum est, et ideo minus amabile, et ipse etiam qui eligitur, priusquam cognoscat subditos, eosque ut filios tractare et diligere incipiat, suum tempus fortasse explebit, maxime si ex una provincia ad regendam aliam, prout nonnunquam fit, a Generali mittatur. Atque hinc in Ecclesia factum est ut monachis jus sibi eligendi Superiores fuerit concessum, ut in tract. 8 generatim ostendimus, et refert etiam ex Concilio Toletano Gratianus, in c. ult., 17, q. 7; habetur autem in Concilio Cabilonensi 2, cap. 7, et 18, q. 2, suntque multa alia jura, quae ob eamdem causam statuunt ut Praelatus religionis eligatur ex eadem religione, et ex eodem habitu, et si fieri potest, ex eadem domo, quod specialiter de monialibus significavit Concilium Tridentinum, sess. 25, c. 7, de Regular.

5. Resolutio affirmativa probatur auctoritale. — Item enxperimento. — Nihilominus credo non sine peculiari Dei providentia et Spiritus Sancti inspiratione B. Ignatium hunc modum regiminis Societati reliquisse, eumque censeo esse ex rebus imprimis necessariis ad Societatis conservationem et profectum, et praesertim ad ejus pacem et tranquillitatem. Et ad hoc comprobandum praeter auctoritatem fundatoris et sociorum ejus, et consensum perpetuum totius religionis, habemus auctoritatem Pontificum Pauli IlI et Julii III, in quorum Bullis de confirmatione instituti haec verba habentur : Proprii cujusque gradus judicium et officiorum discretio ac distributio tota sit in manu Praepositi per nos eligendi, vel eorum quos ipse sibi ea cum auctoritate substituerit, ut congruus ordo servetur in omni bene instituta conmunitate necessarius. Habemus deinde per diuturnam experientiam ex hoc modo regiminis nulla incommoda alicujus momenti hactenus secuta fuisse ; imo ratione illius cum magna pace et tranquillitate, et servato justitiae et charitatis ordine, fuisse Societatem gubernatam. Merito ergo credimus hunc modum regiminis esse accommodatum huic instituto, juxta suum peculiarem vivendi modum, quidquid sit de aliis religionibus vel congregationibus , quorum proprios mores non improbamus.

6. Denique ab incommodis aliter eligendi.— Incommoda varia eu uno eligendi modo. — Rationes, quae utilitatem hujus regiminis ostendunt, praecipue sumuntur ex majoribus incommodis , quae ex alio modo creandi Praelatos sequerentur Societati , et per hunc vitantur. Tribus enim modis creari possunt Praelati inferiores: primo, per electionem faciendam a tota communitate proportionaliter, seu respective; secundo, ab aliquo superiore Praelato, cum aliquo consilio definitivo, seu ad plura suffragia; tertio, a Praelato, ita ut in illo solo sit potestas, quamvis uti deheat prudenti consilio suorum ministrorum. Primus modus habet imprimis magnum periculum generandi spiritum ambitionis, quae pestis est religionis, ut nostrae Constitutiones saepe dicunt, et supra, lib. 6, c. 7, agentes de votis professorum ex sanctis Patribus confirmavimus ; nunc sutficit illud Basilii in Constit. monast., c. 10: Inter fratres principatum nullo modo appetere monachus debet , siquidem diabolica ista pestis est, et libidinis dominandi labes. Et infra: Qui autem ab eo vitio captivi tenentur, eos invidos, contentiosos , insimulatores, imprudentes, calumniatores, assentatores, veteratores, humiles ubi non convenit, illiberales, gloriosos, sexcenLis denique aliis hujusmodi turbis refertos existere necesse est, quae sigillatim explicat et prosequitur. Quod autem hoc vitium regulariter valde conjunctum sit cum hujusmodi electionibus , satis experientia ipsa ostendit, et fere in omnibus Congregationibus, et in superioribus saepe declaratum est; maxime vero esse potest hoc periculum in electionibus, quae per suffragia multitudinis fiunt ; quanto enim talis electio declinat magis in regimen democraticum , tanto est minus perfecta, et hujusmodi vitiis exposita. Nam in quocumque statu hominum pauciores sunt viri prudentes et a privatis affectionibus liberi, et ideo quando electores sunt omnes de populo vel congregatione, vel magna multitudo, plures eorum sunt vel juvenes, vel minus prudentes, vel in suis affectibus non satis moderati, atque ita facile est multos corrumpere, aut decipere, aut aliis modis subornare , et inde oritur spiritus ambitionis in his qui sperant se posse his mediis consequi praelationem.

7. Item dissensio. — Item electi erga eligentes conniventia et indigua provisio. — Praeterea ex hujusmodi electionibus plerumque sequi solent divisiones et schismata , quae eleganter et fuse prosequitur Chrysostomus , lib. 3 de Sacerdotio a medio, et experientia notiora sunt , quam ut verbis a nobis exaggerari necesse sit. Aliud etiam incommodum ex his electionibus sequitur ; nam periculum est ne Praelati electi his infesti sint, qui suffragium eis non dederunt, aliis vero nimium conniveant, et quae punita esse oportebat , dissimulent, et (quod gravius est) ad officia vel dignitates ordinis eos immeritos et indignos promoveant; nam, ut dixit Gregorius, lib. 2 Epistolarum, cap. 61, alias epist. 22: Si quorumdam patrocinio fuerit quisquam electus , voluntatibus eorum, cum fuerit ordinatus, obedire, reverentia emigente, compellitur, sicque fit, ut et res illius minuantur Ecclesie, et ordo Ecclesiasticus non servetur. Multa denique alia incommoda in hujusmodi electionis modo, ipso usu reperta sunt, propter quae vitanda, multae religiones illum modum reliquerunt , aliae relinquendum judicant et exoptant, et in Ecclesia universali videmus ablatas esse electiones Episcoporum, quae olim a populo vel clero fieri solebant, et in gravioribus electionibus, ut Papae, quae ob aliquam necessariam causam in usu conservantur , procuratum est ut a paucis et selectis personis fiant.

8. Contra alterum quemdam eligendi modum qua rationes militent. — Qua item incommoda. - Circa secundum eligendi modum per definitorum consilium, occurrunt imprimis rationea omnes, ob quas inc. 1, a n. 8, diximus ordinarium regimen Societatis quoad omnia, quae extra Congregationem generalem fiunt, esse a solis Praelatis cum suffragiis aliorum consultivis, non definitivis ; unus enim ex actibus jurisdictionis est providere seu instituere Superiores ; qua igitur ratione alii actus jurisdictionis , vel administrationis Societatis committuntur judicio et potestati Generalis, haec etiam provisio commissa est; deinde quacumque ratione electiones fiant , non evitantur, licet forte minuantur incommoda electionum, quae sine dubio, attente considerata, majora sunt quam in praedicto Societatis providendi modo ; quod in praesenti amplius declaro : nam si Provinciales, verbi gratia, futuri essent in Societate per electionem, vel talis electio facienda esset a tota provincia in Congregatione provinciali, et sic illa electio Jam esset totius multitudinis , et in ea locum haberent omnia dicia in n. 6 et 7; et quidem st qua incommoda visa sunt experimento cognita in electionibus religionum , maxime in his electionibus Provincialium factis a toto provinciali Capitulo inventa sunt. Nam quo illa dignitas major est, eo magis appeti potest ; et quia persone, quae ad illam electionem conveniunt, ejusdem sunt, et nationis, et provincia , majus habent inter se commercium p et ideo facilius possunt negotiationes et praetensiones intercedere. Haec ergo electio nullo modo expediebat Societati, et in aliquibus provinciis ejus esset valde difficilis et incommodus talis electionis modus. Ut in Indiis, in quibus, praeter difficultatem congregandi omnes, qui existunt in locis valde remotis, et in conversione animarum sunt occupati, saepe haberi non potest tanta notitia eorum quos eligere oportet ; praesertim cum saepe expediat ex Europa novos Provinciales admittere.

9. Sive interveniant pauci consiliarii. — Alia esse poterat, ut a paucis et selectis hominibus ejusdem provinciae talis electio fieret ; et ex hoc plura insurgerent incommoda quam vitarentur. Nam prius oporteret invenire modum designandi vel eligendi hos electores, quod esset difficultates augere , quia non minor prudentia et rectitudo necessaria esset, ad quemlibet eorum eligendum , quam ipsum Provincialem. Vel necessarium fuisset munus illud veluti jure ipso committere quatuor, ver- ubi gratia, antiquioribus professis, vel habentibus alia officia, quod sine dubio esset absurdissimum ; nam antiquitas professionis (et idem est de qualibet alia simili conditione) non affert secum tam ordinarie omnia dona necessaria, quam oportebat ad munus eligendi adeo grave; ac deinde constitutis hujusmodi electoribus , supersunt alia generalia incommoda n. 6e7 allata, circa electionem ab ipsis faciendam, propter diversitatem judiciorum et affectuum. Et praeterea potest unum peculiare animadverti : nam vel illi electores habituri erant potestatem eligendi aliquem ex ipsismet, vel non. Hoc posterius esset moraliter impossibile, vel valde incommodum, quia, si difficile est in una aliqua tota provincia dignum moderatorem invenire unius etiam monasterii, ut alias dixit Basilius, quem in superioribus attulimus, quomodo, quaeso, excludi poterunt ab hujusmodi munere, seu voce passiva, omnes illi electores, cum necessario futuri essent ex praecipuis totius provinciae viris? Illud autem prius, quod, scilicet, ipsi simul essent et electores, et eligendi, non parum haberet incommodi in tam parvo electorum numero.

10. Concluditur non expedire ipsos etiam Provinciales fieri per cota Consultorum Generalis. — Moraliter ergo rem considerando, necessarium fuit Societati ut Provincialium provisio Generali committeretur, eo ipso quod per provincialem Congregationem fieri non expediebat. De ipso autem Generali jam reddita est ratio, c. 1, n. 6, cur Assistentium suffragia non sint detfinitiva, et ulterius considero, si quid incommodi est in hoc, quod hujusmodi provisiones per Generalem fiant, illud non minui ex eo quod suffragia consultorum, seu Assistentium, definitiva sint ; quia eamdem notitiam requirunt , quam non possunt nisi per informationem obtinere, et in rigore major videtur necessaria ad definiendum, quam ad consulendum ; nam consilium saepe datur , supponendo factum vel informationem , potius quam examinando veritatem ejus ; judicium autem definitivum postulat diligens examen et cognitionem facti, seu conditionum persona , quae majori diligentia et sollicituaine fit ab uno, quando totum onus, et obligatio digne providendi officium, ad illum pertinet. Ergo per suffragia definitiva non occurritur huic incommodo, et aliunde non vitantur ea quae in diversitate judiciorum et affectuum inveniuntur.

11. Imo nec Praelatos locales aliter quam per Generalem fieri, multipliciter ostenditur. — Idem fere discursus fieri potest de Praepositis localibus, seu Rectoribus; namsi electio a subditis facienda non est, necesse est ut per aliquem superiorem Praelatum provideatur; constat autem id faciendum esse ex consilio prudentum, nam in omnigravi negotio hoc semper necessarium est. Quod autem hoc consilium in Societate consultivum sit potius quam detinitivum, eamdem rationem habet in hoc negotio quam in aliis. Quod ergo haec provisio potestate ordinaria, non Provincialibus, sed Generali committatur, plures habet rationes morales valde congruentes. Prima, quia verisimiliter creditur Generalem liberiorem futurum a singularibus affectionibus, ut plurimum loquendo, tum propter majorem muneris obligationem, tum propter minorem dependentiam ab aliis, tum propter minorem familiaritatem cum singulis personis distantium provinciarum. Secundo, quia hoc modo melius servatur perfecta subordinatio, et unio totius corporis cum suo capite, quae maxime necessaria est ad bonum ejus. Tertio, quia in Societate tanta est unitas, ut, quantum ad mutuum juvamen et affectionem omnium inter se, perinde reputanda sit, ac si esset una provincia et una natio. Quod enim mulliplicentur provinciae, solum est propter necessitatem provenientem ex distantia locorum; in reliquis vero quantum ratio instituti postulat, servanda est maxima unitas et communicatio bonorum omnium, et mutuum auxilium, quoad fieri possit ; unde fit ut Rectores et Superiores unius provinciae saepe ex alia provideantur , vel, e converso, ut qui in una est Superior , ad aliam mittatur, ut concionandi vel docendi munus exerceat. Ob hanc ergo causam, necessarium est ut potestas conferendi et auferendi has Praelationes sit in supremo capite.

12. Accedit quarto, quod Generalis cum perpetuus sit, habere debet comprehensam, ut ita dicam, totam Societatem, et altius prospicere, quae personse singulis locis necessariae sint, et ex quibusdam locis, vel provinciis, aliarum Rectores providere, si magis expediens esse judicaverit. Et similiter, cum omnes expositi esse debeant ad missiones Pontificias, quae plerumque per Generalem fiunt, optime potestas providendi Superiorem, cum potestate mittendi illos, in eodem Generali conjungitur, ut cum aliquem Rectorem, verbi gratia, inter infideles mittit, statim possit alium loco illius sufficere. Accedit tanderm quod, licet potestas principalis sit in Generali, uti nihilominus debet auxilio Provincialium, ut digne et convenienter possit de Superioribus providere, et seepe po. test hoc illis committere. Unde fit ut per hunc modum non excludatur omnis utilitas, qua provenire posset ex potestate Provincialium, si eis committeretur, et additur alia major quae ex eo operari potest, quod Generalis super omnes vigilet, et possit vel confirmare qnod recte a Provincialibus propositum aut factum fuerit, juxta potestatem eis concessam , vel certe emendare quod minus expedire judicaverit.

13. Ad primam objectionem in n. 3, quoad prius membrum responsio prima. — Ad primam ergo objectionem in contrarium dici potest primo, hunc modum providendi Superiores non esse novum in religionibus; nam olim Episcopi, qui erant quasi supremi Praelati religionum, Abbates in monasteriis constituebant, juxta Concilium Toletanum IV, can. 50; habetur in c. 1, 18, quaest. 2, ibi: Abbates aliaque officia instituere. Haec tamen verba glossa ibi ita limitat et exponit, ut semper intelligatur electio Abbatis pertinuisse ad monachos ; nam instituere, exponit, id est, confirmare, vel, si proprie sumatur, intelligit cum limitatione, scilicet quando monachi negligentes sunt, aut indignum eligunt, argumento cap. Si quis Abbas, eadem causa et quaestione. QOnam expositionem sequuntur ibi Doctores communiter, fundanturque in aliis juribus tribuentibus hanc electionem monachis, quae jura sine dubio antiquiora sunt ; praecipue enim sunt Gregorii et Pelagii papae, quos antecessisse Concilium Toletanum IV, certum est. Neque aliquid ex illis verbis colligi potest; sicut etiam nunc potest dici Episcopus haberejus instituendi Abbatissas, quamvis non possit illas creare sine electione monialium. Quocirca probabilius est a principio religionum illam consuetudinem fuisse magis receptam, ut supra, etiam tract. 8, suo loco, probavimus.

14. Dicitur ergo secundo nostra nihil referre, quod hic modus providendi Praelatos novus sit, vel antiquus, sed id solum attendimus, an sit expediens, nam constat de se malum non esse, et in Ecclesia in providendis pastoribus animarum frequentius usurpari ; si ergo etiam huic statui religioso magis expedire constiterit, recte faciet illo utendo, etiamsi aliae religiones ob alias justas causas elertionibus utantur, vel semper usae fuerint. Quod autem nobis hic modus expediat, rationes a n. 6 adductae, ut credimus, satis persuadent, et non uinus diuturna experientia quinquaginta an- norum, vel amplius , cum haec scribimus, in quibus cum magna pace etquiete Societas hoc modo gubernata est, semperque ad hujusmodi officia ex dignioribus et aptioribus personis, quantum moraliter intelligi potest, assumptae sunt, ideoque, etiam ab externis hominibus prudentioribus et gravioribus, modus, quem Societas in hoc observat, magis ac magis commendatur, inter quos numerari potest Navarrus , Comment. 3 de Regularib., n. 3, in fin.; unde eadem experientia satis ostensum est non esse impossibile, quod in objectione posita tanquam impossibile assumitur. In aliis enim religionibus, in quibus non est tanta dependentia vel communicatio cum Generali, forte illud videretur impossibile ; tamen in Societate, ubi est multo major dependentia et communicatio, non est admodum ditficile, si inferiores Praelati et alii Officiales seu Consultores fideliter sua munera exequantur, et Generales omnem curam et sollicitudinem adhibeant, ut quisque illorum sit fidelis dispensator ac prudens, sicut per divinam gratiam hactenus conservatum est.

15. Responsio ad posterius membrum in eodem num. 3. — Quod autem interdum aliquis error vel defectus per ignorantiam committatur, licet in particulari hoc nobis non constet, nullum argumentum est ut propterea mutari regimen debeat, quia providentia humana non potest omnia incommoda praecavere, sed illa praefertur, in qua regulariter pauciora inveniuntur. llla autem pericula, quae circa informationes exaggerantur, communia sunt ad quemcumque modum electionis seu provisionis, quae ner homines fieri possunt. Et ita constat experientia nec Summum Pontificem, neque Episcopos, neque reges, vel alios principes, posse aliter officia vel dignitates providere, nisi accepta informatione quarumdam personarum ab aliis fide dignis. Unde ubi plures sunt electores ad hujusmodi officia, singulos per informationes duci necesse est ad recte eligendum ; non ergo caventur dicta incommoda propter illum modum electionis, sed potius augentur, nam certe minora timeri possunt, quando una tantum persona informanda est, et illa est adeo gravis, ut omnes illi majorem reverentiam et fidelitatem debeant, et adeo prudens et potens, ut alii nec facile possint neque audeant illam decipere ; ex parte etiam eorum a quibus informatio sumenda est, minus etiam est periculi, quia non solum religiosi sunt et timorati, sed etiam specialiter profitentur, ut lib. 6, a c. 7, vidimus, ne inter eos genus aliquod ambitionis aut negotiationis inveniatur. Quantum ergo humana conditio patitur, videtur huic errori sufficienter provisum ; quod evidentius constaret, si omnia particularia media hic proponeremus, quibus Societas utitur ut Generalis sufficientem notitiam personarum ad suum munus exequendum obtineat; sed hoc nec necessarium videtur, nec paucis verbis fieri posset ; consulantur vero quae hac de re scripta sunt in ordinationibus contractis ac toti Societati communibus, c. 17, a num. 4, usque ad finem capitis, et c. 19,n. 4.

16. Ad secundam objectionem n. 4. — Multipliciter excluditur. — Ad secundam objectionem, fatemur imprimis electionem per suffragia subditorum habere illam humanam commoditatem, quod erit illis magis gratus et dilectus, si eorum voluntate fuerit assumptus; tamen haec ipsa commoditas, comparata ad incommoda quae ex electionibus sequuntur, quasi nihil a nobis reputatur. Deinde, si eiectiones fierent semper unanimi consensu, vel saltem rectissima intentione, esset illa utilitas estimanda; tamen, cum saepe fiant per contentionem et aemulationem, illa, quae respectu quorumdam videtur commoditas, respectu illorum qui non consenserunt electioni, solet esse magna perturbatio, quia vix possunt non solum diligere, verum etiam patienter ferre Praelatum suum, praesertim si propter negatum suffragium illum sibi bene affectum non sentiant. Tertio, dicimus illud commodum esse mere humanum, ut sic dicam, nam qui perfectionem obedientiae profitetur, contentus est ea electione Praelati, quam intelligit esse magis consentaneam divinae voluntati, et per se meliorem ; B. autem Ignatius potissimum optavit cum hoc spiritu suos alumnos educare, ut abstracti ab humanis affectibus et respectibus, eum velint habere Praelatum, qui aptior in Domino sit ad gubernandum. Quarto, speciali ratione est hoc magis necessarium in hominibus Societatis, quia non habent, ut ita dicam, firmum domicilium, sed ex vi instituti parati esse debent ad peregrinandum, vel habitandum in diversis provinciis et regionibus, et ideo assueti esse debent, ut a cognitis et incognitis Superioribus gubernentur. Quinto, in Societate etiam minus habet incommodi, quod Superiores ex una domo ad aliam, vel ex una provincia ad alteram afferantur, tum quia in Societate non sunt filiationes domorum vel provinciarum, sed omnes quoad amorem et omnem beneficentjam tanquam ejusdem do- mus reputantur, et tota Societas tanquam una provincia, ut supran. 11, dicebam ; tum etiam propter multam communicationem per litteras, et varias missiones, ex qua nascitur ut personae, praesertim graviores, et quae ad hoc munus possunt assumi, sufficienter cognoscantur, et facile etiam possint alios cognoscere ad regendum illos; tum denique quia regimen ipsum est valde uniforme, et quasi ejusdem rationis in omnibus domibus et provinciis, et ideo facile omnibus accommodatur.

17. Adducta commoditas in secunda objeclione aliqualiter invenitur in Societate. — Nihilominus dicimus in Societate non praetermitti hoc genus suavis providentiae in electionibus Superiorum, quantum commode fieri potest. Nam imprimis, fere semper seu regulariter eliguntur Superiores ex eadem natione, et frequenter ex eadem provincia ; quod si aliquando aliter fit, vel intercedit causa, vel necessitas urgens, vel certe quia persona in eadem provincia educata est, et quasi naturalis effecta. Deinde nunquam hujusmodi electiones fiunt sine magna consultatione praecipuarum personarum uniuscujusque provinciae, nec sine plurium judicio et assensu. Denique etiam habetur ratio affectuum seu propensionum subditorum, procuraturque ut, quoad fieri possit, ab hominibus alias sibi gratis et acceptis gubernentur. Nam quod electiones fiant ab uno capite, non excludit hoc genus providentiae et prudentiae, imo facilius potest ab illo observari, qui totius religionis majorem notitiam habet.

De duratione Superiorum infra Generalem.

18. Convenit Praelatos infra Generalem non esse perpetuos. — Superest ut aliud punctum in principio capitis propositum, de duratione Superiorum sub Generali expediamus. Hi enim non sunt positive, ut sic dicam, perpetui, hoc enim Generalis proprium est, et merito, tum quia ille solus intra religionem a nullo pendet, omnes vero alii pendent ab ipso; tum ctiam quia non est eadem necessitas in aliis; solus enim Generalis per electionem Congregationis generalis fit, cujus frequentia vitanda fuit, ut c. praecedenti, n. 5, notavimus; reliqui vero sine electionibus facile possunt ab ipso Generali mutari et institui; tum denique quia etiam philosophia docet omnia mobilia niti et fundari in aliquo immobili, ut per mutationes proprias sese mutuo juvent et conservent fundata et radicata in principio immobili; ita ergo in hoc corpore religioso Societatis, mu- tatio inferiorum Praelatorum necessaria est, propter varias causas, et occasiones quae moraliter occurrunt, et quia pauci apti sunt ad magistratum perpetuo gerendum cum suo et aliorum profectu, ut supra etiam, tract. S, dixi, tractando de Praelatis regularibus in communi. Hae autem mutationes facilius et utilius fiunt existente uno principio seu capite immobili, quantum patitur humana vita mortalis, juxta dicta inc. 2.

19. Quid de Provincialum duratione.—Quid de localibus. — Secuudo, ex vi Constitutionum Societatis, hi Praelati inferiores nullum fere habent terminum praefixum, sed a voluntate Generalis pendent; nihilominus in nona parte Constitutionum, de Provincialibus dicitur, ad triennium , ut plurimum, esse constituendos; additur vero, quampvis et contrahi et prorogari etiam id spatium temporis possit, quando ad maj orem Dei gloriam id fore videbitur : unde ille terminus triennii (ut etiam in declaratione significatur) solum prafigitur, ut ordinarie possint commode et sine nota finito illo tempore a munere removeri, nam si oporteret tempus prorogare, sine ullo incommodo fieri posset, quia id cederet in personae commendationem. Majus posset sentiri inconveniens, si ante illum terminum quis esset removendus ; verumtamen hoc etiam raro potest esse necessarium, et prudenter ita fieri potest, ut nulla inde infamia oriatur, vel certe interdum propter majus commune bonum permitti, vel etiam in poenam potest intligi. De aliis autem inferioribus Praepositis nihil dicitur quoad tempus administrationis eorum, sed solum quod Generalis eos constituere ac removere potest ; ita in d. eap. 3, parte nona, 83, et p. 4, cap. 10, 8 3, ubi dicitur : Penes eumdem (id est, Generalem) erit Prapositum, Rectorem amovere, talique cura, prout in Domino convenientius videlitur , liberare. Nam quia frequentius expedire potest haec inferiora officia mutare, vel etiam eorum tempus prorogare, ideo B. Ignatius, in Constitutionibus, et secunda Congregat. generali, can. 33, nullum certum tempus, etiam ut plurimum observandum, his muneribus praescripsit.

20. Circa Superiores locales mutatio facta in quinta Congregatione. — Mutatio predicta quas causas haluit.— Revocatur dicta mutatio. — Sed quamvis haec ita sint, nihilominus a tempore quintae Congregationis generalis, decreti 51, injunctum est ut omnes, etiam Superiores locales ( exceptis Rectoribus domorum probationis et seminariorum, in quibus jus declaratum integrum manet) per triennium tantum durent, infra quod tempus possunt a Generali justis ex causis, vel propter commune bonum, eos removere, aut alio mittere; prorogare autem tempus non potest, et finito triennio, saltem per annum vacare debent a munere praelationis, nisi necessarium sit aliquem ad munus Provincialis promoveri, nam propter illius muneris gravitatem, et quia non possunt semper plures inveniri, ab aliis muneribus liberi, et aptissimi ad illud exercendum, ideo liberum relictum est Generali, ut ex quocumque inferiore munere, etiam per triennium peractum, possit ad illud quamcumque personam assumere. Pro ipsis autem Provincialibus etiam statutum est ut, finito suo triennio, subditi sint saltem per annum, ita ut nec inferiorem aliquam praelationem habere possint. Haec autem temporis determinatio non ideo facta est, ut dignitas praelationis pluribus communicari possit, cum Societas maxime cupiat omnem praelationis affectum extirpare, ut in superioribus visum est, lib. 6, c. 7;et reverahaec munera in Societate multo plus habent oneris et sollicitudinis, quam dignitatis, honoris, aut commodi; sed facta est ut munus praelationis facilius sustineri possit. Item ut hi, qui apti sunt ad praelatiouem, et ideo frequentius ad illam assumuntur, non obliviscantur humilitatis et subjectionis, et ut experientia etiam discant subditis, suis temporibus, compati. Item ut hoc modo plures sint in Societate viri ad gubernandum apti, quia prudentia ad illud munus necessaria, usu ipso et experientia maxime acquiritur. Denique per hoc nihil impeditur principale institutum Societatis, circa ministeria animarum, et missiones propter hunc finem faciendas, cum semper possit Generalis quemlibet mittere, vel ad aliud opus seu ministerium applicare, nihil obstante (ut sic dicam) jure triennii, quia revera, proprie loquendo, nullum tale jus in Societate acquiritur personis quae ad has praelationes assumuntur: aliunde vero facta ita determinatione, liberius possunt saltem finito triennio ab illis muneribus removeri. Et quamvis interdum expeuire posset, tempus hoc aliquibus personis prorogari, tamen, quamvis id non fiat, parum incommodi sequitur, cum moraliter nunquam desint, qui aufficienter possint in his muneribussubstitui, et propter alia commoda, quae videntur majora, potest hoc qualecumque incommodum tolerari. Haec tamen triennalis determinatio, in dicta Congregatione quinta pro Superiori- bus localibus facta ex significatione Pontificis, postea ab eadem Sede Apostolica ad jus nostrarum Constitutionum fuit restituta.