Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

Quodlibeta

Quodlibet 1

Quaestio 1 : Utrum eadem sit actio qua Deus producit res in esse et qua conservat easdem in esse per eiusdem esse continuationem

Quaestio 2 : Utrum operatio qua Deus iustificat impium sit perfectior operatio Dei circa creaturas

Quaestio 3 : Utrum in Christo sint duae filiationes reales; una qua dicitur filius Patris ab aeterno et alia qua dicitur filius matris ex tempore

Quaestio 4 : Utrum materia prima creata fuerit vel creari potuerit omnino informis sive carens omni forma

Quaestio 5 : Utrum scientia theologica habeat pro obiecto Deum simpliciter et absolute vel sub aliqua ratione speciali

Quaestio 6 : Utrum lex habeat facere homines bonos et virtuosos

Quaestio 7 : Utrum intellectus possibilis ad ipsum actum intelligendi sit aliquo modo activus, sive utrum ad ipsum se habeat aliquo modo in ratione causae efficientis et agentis vel solum in ratione recipientis et patientis

Quaestio 8 : Utrum intellectus possit simul intelligere plura ut plura

Quaestio 9 : Utrum intellectus possibilis necessario informetur aliqua specie intelligibili alia ab ipso actu intelligendi, quae sit necessaria ad hoc quod ipsa operatio intelligendi eliciatur

Quaestio 10 : Utrum unus amicorum debeat alteri amico velle maxima bona

Quaestio 11 : Utrum testamentum hominis quo disposuit ut eius corpus sepeliretur in aliquo loco sacro, in quo etiam patres sui communiter sunt sepulti, possit ab aliquo immutari in hoc quod aliqua eius pars in alio loco sepeliatur

Quaestio 12 : Quis illorum gravius peccat, vel qui omnino non vult baptizari, vel qui baptismum circa seipsum vult iterari

Quaestio 13 : Quis illorum gravius peccat qui simulat sanctitatem vite propter bonum utile vel ille qui simulat sanctitatem propter bonum honorabile

Quaestio 14 : Utrum liceat religiosis inducere novicios signo, nutu vel verbo ad hoc quod ante lapsum anni probationis profiteantur

Quaestio 15 : Utrum monasterium aliquod habens sub se aliquem prioratum fundatum de bonis alicuius defuncti hac intentione ut de illis ministrantes in illo prioratu sustententur et ut etiam hospitalitates et eleemosynae in illo loco possint fieri, convenienter possit tali prioratui de novo imponere aliquod onus

Quaestio 16 : Utrum licite possint laici tenere decimas titulo fidei vel quocumque alio modo ius et proprietatem in illis habendo

Quaestio 17 : Utrum principes et potestates seculares ad mandatum Ecclesiae teneantur cercere et punire brachio seculari in excommunicatione permanentes per annum et claves Ecclesiae contemnentes

Quaestio 18 : Utrum exceptionem super maiore excommunicatione a reo contra actorem propositam admittere teneatur iudex secularis

Quaestio 19 : Utrum uxor sciens maritum suum consanguineam suam cognovisse, ratione cuius facti est affinis factus sue uxori, possit licite debitum exigere a suo marito

Quaestio 20 : Utrum alicui accidenti conveniat per naturam habere esse sine subiecto

Quodlibet 2

Quaestio 1 : Utrum anima Christi in triduo fuerit aliquo modo impedita a plenitudine beatitudinis ratione suae separationis a corpore

Quaestio 2 : Utrum essentia creature sit aliquid indifferens ad esse et non esse

Quaestio 3 : Utrum mundus sive aliqua creatura potuit esse vel existere ab aeterno

Quaestio 4 : Utrum aliqua substantia creata possit esse immediatum principium alicuius operationis

Quaestio 5 : Utrum angeli superiores intelligant per universaliores species et pauciores quam inferiores

Quaestio 6 : Utrum in materia prima virtute supernaturalis agentis possit fieri forma et species ad quam non est in potentia naturali

Quaestio 7 : Utrum homo habeat esse ab una forma substantiali vel a pluribus

Quaestio 8 : Utrum animam respectu necessariorum et respectu contingentium aliter se habere sit ponere plures potentias intellectivas realiter differentes

Quaestio 9 : Utrum voluntas vel intellectus sit excellentior potentia

Quaestio 10 : Utrum caritas sive quicumque habitus possit augeri per essentiam

Quaestio 11 : Utrum possit haberi una virtus moralis perfecte absque hoc quod perfecte prudentia habeatur

Quaestio 12 : Utrum avaritia sit vitium deterius quam prodigalitas

Quaestio 13 : Utrum liceat religiosos inducere divites ad eligendum sepulturam in cemeteriis vel in claustris eorum

Quaestio 14 : Utrum sacerdos curatus possit dare licentiam ut parochianus defunctus, qui extra parochiam suam non elegit sepulturam, in loco religioso extra suam parochiam sepeliatur

Quodlibet 3

Quaestio 1 : Utrum creatura possit dici ens ratione sue essentiae, cum ipsa est non ens quantum ad esse existentiae

Quaestio 2 : Utrum prius creetur essentia quam esse

Quaestio 3 : Utrum natura angelica sit composita ex vera materia et vera forma

Quaestio 4 : Utrum anima separata existat eodem esse quo existit totus homo

Quaestio 5 : Utrum dicere quod corpus Christi mortuum et alterius hominis mortuum fuerit corpus aequivoce sit erroneum

Quaestio 6 : Utrum dicere quod corpus Christi non potuit comburi sit inconveniens secundum fidem

Quaestio 7 : Utrum confessus ab aliquo habente potestatem audiendi confessiones et absolvendi confitentes virtute privilegii Martini IV teneatur eadem peccata proprio sacerdoti iterum confiteri

Quaestio 8 : Utrum habens talem potestatem possit absolvere in casibus episcopi de iure et consuetudine et retentione reservatis

Quaestio 9 : Utrum aliquis specialis vel particularis praelatus sive episcopus possit aliquam positionem habitam prius pro opinione tanquam haereticam vel erroneam condemnare

Quaestio 10 : Utrum doctor in theologia possit determinare ea quae ad solum papam pertinent

Quaestio 11 : Utrum liceat decimas vendere carius ratione solutionis differendae

Quaestio 12 : Utrum uxor possit dare eleemosynam invito et contradicente marito

Quaestio 13 : Utrum omnes habitus morales sint in voluntate ut in subiecto

Quaestio 14 : Utrum peccatum originale sit maius quam actuale

Quaestio 15 : Utrum voluntas sit magis libera potentia quam intellectus

Quaestio 16 : Utrum voluntas facta in actu respectu finis possit seipsam, absque adiutorio intellectus, facere in actum respectu eorum quae sunt ad finem

Quodlibet 4

Quaestio 1 : Utrum in Deo sit idea propria et distincta respectu cuiuslibet singularis

Quaestio 2 : Utrum ponere res praedicamentales esse aeternas secundum esse quidditativum sit ponere mundum esse aeternum

Quaestio 3 : Utrum in perfectionibus essentialibus rerum sive ordinem essentialem habentibus sit processus in infinitum

Quaestio 4 : Utrum, supposito quod Deus posset facere angelum angelo perfectiorem in infinitum, oporteret quemlibet pertinere ad aliquam determinatam hierarchiam nunc existentium

Quaestio 5 : Utrum aliquod corpus possit simul esse in diversis locis

Quaestio 6 : Utrum posset extra mundum istum fieri altera terra eiusdem speciei cum terra huius mundi

Quaestio 7 : Utrum panis confectus de blado quod dicitur spelta sit materia conveniens sacramento eucharistiae

Quaestio 8 : Utrum voluntas humana contineat duas potentias sicut intellectus humanus

Quaestio 9 : Utrum in prima productione rerum mulier debuit produci in esse a Deo

Quaestio 10 : Utrum possit haberi certa scientia de conclusione elicita ex principiis solum creditis vel opinatis

Quaestio 11 : Utrum illud quod per se est malum possit aliquo modo fieri bonum

Quaestio 12 : Utrum statuto generalis concilii possit per consuetudinem contrariam derogari

Quaestio 13 : Utrum magister theologiae questionem cuius veritatem scire est necessarium ad salutem, debeat reputare esse litigiosam et ob hoc eam repellere et nolle determinare

Quaestio 14 : Utrum illi qui examinati et electi a certis personis habeant potestatem praedicandi ex privilegio vel delegatione, debeant recipi ad praedicandum in locis praelatorum ordinariorum

Quaestio 15 : Utrum habentes potestatem a papa audiendi confessiones et absolvendi, possint absolvere poenitentes venientes ad ipsos de licentia sacerdotum parochialium in casibus qui episcopis de iure vel consuetudine vel retentione reservantur

Quaestio 16 : Utrum habere aliquid in communi diminuat de perfectione religionis

Quaestio 17 : Utrum qui vovit simpliciter se intraturum aliquam religionem si intret cum proposito exeundi satisfaciat et a voto absolvatur

Quaestio 18 : Utrum qui vovit solemniter continere possit per dispensationem matrimonium contrahere

Quaestio 19 : Utrum religiosus qui vovit obedire praelato teneatur contra praeceptum praelati exire ad subveniendum necessitati parentum

Quaestio 20 : Utrum subditus qui scit aliquod secretum vel quodcumque occultum peccatum praelato praecipienti ut revelet teneatur revelare

Quaestio 21 : Utrum in pecunia usuraria sic transeat dominium in usurarium quod habens centum libras legitime et alias centum libras per usuram, absque periurio possit iurare se non habere nisi centum libras

Quaestio 22 : Utrum aliqua qualitas possit habere esse absque omni subiecto sive sine quantitate

Quodlibet 3 (Brevis)

Quaestio 1 : Utrum creatura habeat esse reale extra Deum quantum ad esse essentiae, antequam habeat esse existentiae

Quaestio 2 : Utrum prius creetur essentia quam esse

Quaestio 3 : Utrum natura angelica sit composita ex materia et forma

Quaestio 4 : Utrum anima separata retineat totum esse quo existit totus homo

Quaestio 5 : Utrum corpus Christi mortuum et corpus alterius hominis mortuum statim post mortem sint corpora mortua univoce

Quaestio 6 : Utrum ponere quod corpus Christi non potuit comburi sit inconveniens secundum fidem

Quaestio 9 : Utrum liceat vendere carius decimas propter dilationem solutionis

Quaestio 12 : Utrum uxor possit facere eleemosynam invito vel contradicente marito

Quodlibet 4 (Brevis)

Quaestio 1 : Utrum in Deo sit propria idea et discreta respectu singularis

Quaestio 2 : Utrum ponere creaturam ab aeterno esse quantum ad esse quidditativum secundum quod est in praedicamento, sit ponere mundum fuisse ab aeterno

Quaestio 3 : Utrum in gradibus essentialibus creaturarum habentibus essentialem ordinem sit possibilis processus in infinitum

Quaestio 4 : Utrum, si Deus posset facere angelum perfectiorem quolibet dato in infinitum, oporteret quemlibet eorum pertinere ad aliquam hierarchiam nunc existentium

Quaestio 5 : Utrum idem corpus possit virtute divina esse localiter in pluribus locis per se et sine conversione alterius in ipsum

Quaestio 6 : Utrum extra istum mundum posset Deus facere aliam terram eiusdem speciei cum terra huius mundi

Quaestio 7 : Utrum corpus Christi possit confici de spelta

Quaestio 8 : Utrum voluntas includat duas potentias, unam passivam et aliam activam sicut et intellectus

Quaestio 9 : Utrum in prima rerum productione debuit mulier fieri

Quaestio 10 : Utrum ex principiis tantum creditis vel opinatis possit haberi certa scientia

Quaestio 11 : Utrum illud quod secundum se est malum et illicitum possit aliquo modo esse bonum et licitum

Quaestio 12 : Utrum per contrariam consuetudinem possit derogari statuto generalis synodi

Quaestio 13 : Utrum magister in theologia quaestionem cuius cognitio est necessaria ad salutem debeat reputare litigiosam et inducentem scandalum et ob hoc non recipiat eam

Quaestio 14 : Utrum examinati et approbati a certis personis habentes ex privilegio potestatem praedicandi post talem approbationem debeant ab ordinariis recipi ad praedicandum nisi doceant se sic examuinatos

Quaestio 15 : Utrum illi quibus commissa est a domino papa potestas audiendi confessiones possint absolvere a casibus retentis episcopis a iure vel consuetudine habita licentia a sacerdotibus parochialibus

Quaestio 17 : Utrum vovens absolute ingressum religionis et intrans cum proposito exeundi satisfaciat sic quod sit liberatus a voto

Quaestio 18 : Utrum in solemni voto continentiae possit sic dispensari quod obligatus tali voto possit per dispensationem contrahere matrimonium

Quaestio 19 : Utrum in solemni voto continentiae possit sic dispensari quod obligatus tali voto possit per dispensationem contrahere matrimonium

Quaestio 20 : Utrum religiosus teneatur revelare secretum commissum fidei suae vel peccatum occultum proximi praelato talem revelationem praecifrienti

Quaestio 21 : Utrum habens centum libras legitime et centum libras de usura. posset sine. periurio iurare se non habere nisi centum libras. propter hoc. quod. pecunia. usuraría non transit in dominium eius

Quaestio 22 : Utrum habens centum libras legitime et centum libras de usura. posset sine. periurio iurare se non habere nisi centum libras. propter hoc. quod. pecunia. usuraría non transit in dominium eius

Quodlibet 5

Quaestio 1 : Utrum Deus posset transsubstantiare naturam spiritualem in substantiam corporalem

Quaestio 2 : Utrum Deus possit ex materia. corruptibilis producere aliquod corpus incorruptibile

Quaestio 3 : Quid est illud positivum quod est substractum negationi quae importatur in hoc nomine innascibilitas quae est notio Patris

Quaestio 4 : Utrum verbum in divinis sit solum personale soli Filio conveniens vel sit aliquod verbum essentiale in divinis

Quaestio 5 : Utrum incorruptionis corporis Christi fuit causa acceleratio resurrectionis vel conservatio miraculosa alicuius formae quae prius erat in corpore vivo

Quaestio 6 : Utrum in angelis sit aliquod principium activum aliud ab intellectu et voluntate

Quaestio 7 : Utrum substantia caeli per se ipsam sil mobilis

Quaestio 8 : Utrum intellectus agens sit imaginis cería pars quae dicitur memoria

Quaestio 9 : Utrum intellectus agens habeat operationem in aperta visione essentiae divinae

Quaestio 10 : Utrum intellectus agens efficit aliquam dispositionem circa phantasma

Quaestio 11 : Utrum intellectus humanus ex naturalibus possit cognoscere Deum esse principium effectivum creaturarum

Quaestio 12 : Utrum ratione manente erronea per actus appetitus posset homo fieri virtuosus

Quaestio 13 : Utrum ille qui vovit quod certa die tota abstineret a vino quotiens illo die bibit vinum sit transgressor voti

Quaestio 14 : Utrum licitum sit emere redditus ad vitam et recipere de redditibus emptis ultra sortem

Quaestio 15 : Utrum ille qui a iudice non habente potestatem ipsum absolvendi in foro interiori paenitentiae, ab eodem iudice absolutus in foro exteriori, si de contumaciis non confiteatur proprio sacerdoti, sit in statu salutis

Quaestio 16 : Utrum status religiosorum sit perfectior quam status praelatorum et specialiter sacerdotum parochialium

Quaestio 17 : Utrum tantum valeat una missa pro pluribus quantum valet cuilibet una sola

Quaestio 18 : Utrum religiosi habentes privilegium tempore interdicti familiares suos recipiendi ad divina, post latum interdictum possunt novos familiares recipere

Quaestio 19 : Utrum bona spiritualia facta per religiosos quorum bonorum faciunt participes non religiosos sibi familiares tantum valeant multis quantum valerent paucis

Quaestio 20 : Utrum posito tali casu quod maritus moriatur tantis debitis obligatus quod sint obligata dotalia et relinquat sola dotalia, uxor et filii tenentur tale debitum restituere

Quodlibet 6

Quaestio 1 : Utrum intellectu et voluntate existentibus perfectis habitibus gloriosis, Deus posset se abstrahere

Quaestio 2 : Utrum Deus possit eumdem motum numero qui fuit reparare

Quaestio 3 : Utrum Corpus Christi gloriosum quod est in caelo habet vere esse in altari sub speciebus panis

Quaestio 4 : Utrum substantia creata. possit esse immediatum principium alicuius sui actus

Quaestio 5 : Utrum aliquod accidens unum numero possit esse in duobus naturis

Quaestio 6 : Utrum veritas de re quae est apud intellectum se habeat in ratione informantis vel moventis

Quaestio 7 : Utrum voluntas potest se movere per aliquam dispositionem dato quod non potest sime dispositione

Quaestio 8 : Utrum perniciosum sit dicere quod actus voluntatis non possit fer se esse obiectum voluntatis

Quaestio 9 : Utrum intellectu vidente Deum immediate per lumen gloriae voluntas potest eo frui absque habitu

Quaestio 10 : Utrum actus intelligendi sit perfectior actu. diligendi

Quaestio 11 : Utrum voluntas habeat dominium super actum intellectus tam speculativi quam practici

Quaestio 12 : Utrum bonitas et malitia actuum moralium rationalis creaturae sit magis attribuenda intellectui quam voluntati

Quaestio 13 : Utrum pluribus instantibus mensurantibus plura mutata esse in motu angeli successivo respondeat unum instans temporis nostri

Quaestio 14 : Utrum anima humana tota producitur in esse in fine generationis

Quaestio 15 : Utrum intellectus agens pertineat ad rationem. superiorem

Quaestio 16 : Utrum si corpus humanum resurgeret sine quantitate esset idem numero quod prius

Quaestio 17 : Utrum praelatus beneficium ecclesiasticum tenetur conferre meliori sic quod peccet conferendo minus bono

Quaestio 18 : Utrum filius servi morientis cuius bona debent devolvi ad dominum, si retineat de bonis patris, non habens alia bona, tenetur illa restituere domino

Quodlibet 7

Quaestio 1 : Utrum distinctio attributorum divinorum accipiatur per comparationem ad intrinseca vel respectu ad extrinseca sive ad ea quae reperiuntur in creaturas

Quaestio 2 : Utrum distinctio personarum in divinis fiat per absoluta vel relativa

Quaestio 3 : Utrum procedere vel esse ab alio ponit aliquam indignitatem in persona procedente

Quaestio 4 : Utrum Spiritus Sanctus possit dici procedere per modum voluntatis, si non procederet a Filio sed a solo Patre

Quaestio 5 : Utrum suppositum addat aliquam rem supra essentiam vel naturam

Quaestio 6 : Utrum unum et idem sic possit differre a se ipso quod possit reali relatione referri ad se ipsum

Quaestio 7 : Utrum essentia angeli sit composita ex genere et differentia

Quaestio 8 : Utrum esse omnium sempiternorum sive angelorum mensuretur una mensura

Quaestio 9 : Utrum intellectus humanus antequam actu intelligat sit talis res vel natura quod sit secundum se intelligibilis

Quaestio 10 : Utrum quilibet possit salvari

Quaestio 11 : Utrum eadem cognitione cognoscatur de Deo si est et quid est

Quaestio 12 : Utrum caritas possit augeri in infinitum

Quaestio 13 : Utrum dare non indigenti sit meritorium

Quaestio 14 : Utrum retinentes quod eis impositum est teneantur illud vestituere et hoc illi qui recipit dictam collectam ad firmam

Quaestio 15 : Utrum sacerdos celebrans missam et verba pertinentia ad formam sacramenti eucharistiae varians et transmutans conficiat

Quaestio 16 : Utrum sacerdos qui alicui confitenti talem poenitentiam iniunxit ex qua mors istius secula est ex hoc irregularitatem incurrerit

Quaestio 17 : Utrum sacerdotes, praecipue curati, teneantur quotidie dicere officium mortuorum

Quaestio 18 : Utrum magister in theologia debet dicere contra articulum episcopi si credat oppositum esse verum

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 2

Utrum Deus possit ex materia. corruptibilis producere aliquod corpus incorruptibile
1

QUAESTIO II. Utrum Deus possit ex materia. corruptibilis producere aliquod corpus incorruptibile.

2

Postea arguebatur ad secundum, quod Deus possit ex materia corporis corruptibilis producere corpus aliquod incorruptibile per naturam, quia materia non est causa corruptionis nisi ratione privationis quae machinatur ad maleficium et corruptionem. Privatio autem non est in materia nisi materia sit sub forma habente contrarium: tali enim formae est annexa privatio. Corpus ergo, in quo est materia sub forma non habente contrarium, cum careat causa corruptionis, est incorruptibille per naturam. Sed Deus posset producere ex materia corporis corruptibilis aliquod corpus in quo esset forma non habens contrarium, et sic in illo non esset privatio, et sic nec causa corruptionis esset in eo; ergo esset incorruptibile per naturam. Maior patet per Philosophum, primo Physicorum, minor probatur. Nam forma caeli est forma non habens contrarium, quod patet ex eo quod caelo non competunt proprietates contrarietatem importantes, quia nec est leve, nec grave, nec calidum, nec frigidum, et cetera. Sed Deus posset ex materia terrae producere aliquod corpus caeleste, tum quia videretur derogare divinae omnipotentiae si non posset quamcumque formam materalem producere in quacumque materia, tum quia secundum sanctos aliquos et plures doctores, caelum quod nunc existit productum est ex materia eiusdem rationis cum materia elementorum. Sed qua ratione Deus produxit caelum ex tali materia, cum non praeexisteret prius sub forma contrarium habente, posset et iam ex materia quae nunc est sub forma corruptibili tale corpus incorruptibile producere.

3

Contra. Quae non communicant in genere non communicant ! in materia eiusdem rationis. Sed corruptibile et incorruptibile non communicant in genere, ut patet per Philosophum, nono Metaphysicae. Ergo et cetera.

4

Respondeo dicendum, quod secundum illos qui dicunt Deum posse separare secundum esse omnia quae important diversitatem in essentia, scilicet motum a mobili, materiam ! a forma, et albedinem a quantitate, videretur forte dicendum quod etiam omne ens posset cuilibet enti unire, et quamlibet formam cuilibet materiae, et sic posset formam angeli sive angelum qui est forma quaedam, vel formam caeli producere in materia, vel ex materia elementi, vel alterius corporis corruptibilis: tale autem esset incorruptibile. Sed non video quomodo omnia talia sint possibilia; confiteor tamen Deum posse omne illud quod contradictionem non includit, licet non intelligam omnia quae facere potest.

5

Quia ergo, sicut contradictionem videtur importare quod Deus formam secundum se subsistentem, a materia nullo modo dependentem, vel ad ipsam habitudinem essentialem nullam habentem, faceret in materia; et sic illud quod est omnino independens a materia ab illa per se et essentiali habitudine dependeret, et quod est omnino immateriale faceret materiale, et sic idem esset materiale et immateriale, — ita etiam quod in materia quae, quantum est de se, nata est esse sub omnibus formis materialibus et sic, quia nullam sibi determinat, cum est sub una appetit esse naturaliter sub alia, et talis appetitus inseparabilis est a materia et necessario includit veram privationem eo quod diminute perfecta est quia caret forma qua nata est perfici, fiat aliqua formarum secundum naturam suam inseparabilis a materia, videtur contradictionem importare. Nam ex hoc quod poneretur talis materia secundum se esse in potentia ad formam aliam, poneretur naturaliter spoliabilis ab illa sub qua sic esset, eo quod non posset esse simul sub pluribus. Ex hoc autem quod tale corpus poneretur naturaliter incorruptibile, talis forma poneretur naturaliter a materia inseparabilis, et sic poneretur separabilis et inseparabilis; et ideo videtur quod impossibile sit fieri aliquod corpus incorruptibile per naturam ex materia tali. Dictum est enim alibi diffusius quod licet materiale non possit converti in purum immateriale, non est tamen negandum quin possit converti in materiale compositum ex vera materia et forma non sic omnino in materiali; quin vere det esse et actum primum composito, faciens unum ens per se cum ipsa materia quae est principalis ratio quod talia sunt convertibilia ad invicem. Immo etiam generaliter loquendo, impossibile est aliquod corpus incorruptibile per naturam habere quamcumque veram materiam partem sui, appellando veram materiam id quod excludit omnem actualitatem et de se non importat nisi puram potentiam in genere substantiae, quia cum talis res ratione suae talis potentiae de se sit indifferens ad esse et non esse simpliciter, et sic est id quo aliquid habet potentiam qua potest esse et non esse simpliciter, omne illud in quo est talis natura est naturaliter corruptibile, habens naturam per quam potest non esse. Unde dicit Philosophus nono Metaphysicae, quod nihil in quo est potentia est sempiternum, quia omnis potentia ad esse est contradictionis, et ideo illud quod habet potentiam ad esse habet etiam potentiam ad non esse.

6

Nec potest dici quod ista et consimilia dicta sunt intelligenda de illa potentia ad esse quae est potentia primae materiae generabilium et corruptibilium, quae dicitur hyle, sed est quaedam alia potentia et alia materia corporum incorruptibilium differens ab illa, non per aliquid sibi additum, sed per habitudinem ad aliam et aliam formam, scilicet quia materia caeli habet habitudinem ad formam quasi universalem et perfectam, alia vero ! habet habitudinem ad particulares et imperfectas. Ex quo enim haec habitudo non tollit quin haec materia et illa sit de se potentia ad esse simpliciter, nullam actualitatem secundum quamcumque formam includendo, nullam differentiam potest hoc ponere in natura materiae. Cum etiam habitudo materiae non sit nisi quidam appetitus quo inclinatur materia ad formam, materia quae est talis potentia ad esse simpliciter non potest determinari ad habitudinem determinatam respectu alicuius formae determinatae, ita quod quaecumque alia habitudo ad quamcumque formam aliam excludatur. Unde non potest convenienter dici quod materia, quae est talis potentia, appetat aliquas formas secundum quod sunt imperfectae vel non potentes perficere totum appetitum materiae: hoc enim est ex imperfectione formae in quantum nulla est quae perfecte possit totum appetitum materiae terminare. Potentia enim materiae est sic infinita quod, cum sit ad esse simpliciter, quocumque esse acquisito per quamcumque formam, cum adhuc sit nata esse sub alia forma dante aliquod esse simpliciter, materiae appetitus remanet indeterminatus respectu illius, et ita est de omnibus. Unde non potest poni diversitas in essentia materiae talis ex diversitate formarum quarum una perfectior et universalior altera, quia materia quae non est nisi potentia ad esse secundum se, indifferens est ad omnes. Item arguit sic Commentator, primo Caeli et mundi: si caelum haberet materiam quae est potentia ad esse aliquid, esset frustra in natura, quia propria operatio potentiae est corruptio et generatio 5, vel transmutatio de forma in formam. Si ergo esset aliqua materia quae de se est in potentia ad esse, sine generatione et corruptione, contingeret quod aliquod ens esset sine actione, propter quam est huiusmodi sua potentia et cetera. Et ex istis apparet quod manifestum inconveniens est dicere quod in caelo est materia eiusdem rationis cum materia corruptibilium, et ex hoc etiam patet quod nec hoc est possibile.

7

Et ad evidentiam solutionis rationis ad hoc factae est intelligendum quod, secundum doctrinam Philosophi in primo Physicorum, ista tria sunt ab! invicem omnino inseparabilia, scilicet materia prima ?, et privatio, et contrarium sive forma contraria formae generandae, quia ubicumque est unum ? istorum, sunt alia duo. Quia enim materia quae quantum est de se est pura potentia in genere substantiae, nullum actum substantialem sibi determinat, sed ad omnes formas materiales quantum est de se est indifferens, propter quod non potest esse sine omni forma, sed oportet quod semper sit sub aliqua formarum ad quas de se sic est in potentia, et quia cum est sub una non potest esse simul sub alia ad quam tamen quantum est de se est in potentia; — ideo materia semper est sub privatione omnium formarum, una excepta. Sed sicut est ordo in formis et gradus in contrarietate earum, ita etiam suo modo est in privationibus. Unde dicit Commentator primo Physicorum, privatio universaliter non separatur a materia, quia quantumcumque forma admiscetur cum illa materia, tantum admiscetur cum privatione formae oppositae illi formae cui admiscetur, et ipsa non habet in se formam propriam neque privationem propriam et cetera.

8

Nec aliud est privationem esse in materia, vel esse annexam formae contrariae vel quae habet contrarium, quam materiam esse sub aliqua forma determinata qua determinate perficitur et qua in existente materia caret alia qua nata est perfici. Privatio enim nihil aliud est quam negatio vel carentia alicuius formae qua nata est perfici subiectum cuius est illa negatio. Unde dicitur quod non est negatio simpliciter, sed negatio in subiecto apto. Sed quacumque forma posita in materia tali quae secundum se est in potentia ad omnes formas naturales, omnia ista concurrunt. Ideo impossibile est privationem a materia separari quae est indifferens de se ad plures formas sive in qua communicant plures formae. Nam, ut iam dictum est, privationem esse in materia nihil aliud est quam ipsam materiam carere forma quae communicat in ea cum forma sub qua est, non compatiente secum aliam, ipsa materia necessario existente sub aliqua forma, sicut in substantia dicitur forma formae contraria nonnisi ex hoc quod communicant in eodem subiecto sive in eadem materia ! a qua mutuo se expellunt, quia in ipsa non possunt simul esse. Unde omnis forma substantialis quae est in materia in qua, quantum est de se, nata est esse alia forma, est illi alteri formae contraria. Et haec est causa quare omnia quae communicant in materia eiusdem rationis sunt ad invicem transmutabilia, unitas scilicet et indifferentia subiecti respectu formarum. Unde dicit Philosophus octavo Metaphysicae: Omnia quae sunt ex eadem materia unum generatur ex reliquo. Idem etiam dicit primo de Generatione quod ? quae communicant in materia sunt ad invicem transmutabilia, ex quo potest argui a destructione consequentis: quae non sunt ad invicem transmutabilia non communicant in materia.

9

Cum autem dicitur ad talia dicta Philosophi, quod verum est quod quae non sunt ad invicem transmutabilia non communicant in materia, ut est transmutationis subiectum et ut est privationi coniuncta, quia sic est principium transmutationis, sed non oportet quod non communicent in materia ut secundum suam essentiam consideratur, — parum videntur a sic dicentibus talia dicta Philosophi reputari; quia per hoc imponitur Philosopho quod dictum suum non sit per se verum, et casuale dictum sive per casum sed importet petitionem principii. Ouia cum dicitur quod quae? non sunt ad invicem transmutabilia, non communicant in materia et cetera, si hoc sic intelligatur quod verum sit quod quae communicant in materia ut est transmutationis subiectum sunt ad invicem transmutabilia, tunc dictum suum importat petitionem principii ut nihil aliud sit dictum: quae communicant in materia ? sunt ad invicem transmutabilia — quam quae sunt ad invicem transmutabilia sunt ad invicem transmutabilia. In hoc enim quod dico: materia ut est subiecta transmutationi, importatur transmutabilitas aliquorum; illa ergo dicere esse transmutabilia est dicere transmutabilia esse transmutabilia. Ergo cum Philosophus non intendat, nec consuevit sic loqui sed causaliter, et idem sit causa transmutabilitatis aliquorum et huius quod est materiam esse subiectam transmutationi, non potest etiam hoc esse intentio Philosophi ut velit dicere quod materia ut est subiecta transmutationi est causa quare aliqua ad invicem transmutantur; — sic enim aliquid esset causa sui ipsius, — sed intendit quod ipsa identitas materiae in pluribus per se est causa transmutationis eorum ad invicem. Quod patet per hoc quod dicit septimo Metaphysicae: materia in unoquoque est per quod est possibile esse et non esse. Unde ubique manifeste intelligit Philosophus quod impossibile est aliqua communicare in materia eiusdem rationis secundum ipsam essentiam materiae, et illa non esse transmutabilia naturaliter ad invicem, licet materia numquam sit transmutabilis absque contrario et privatione; quae secundum ipsum etiam impossibile est a materia separari universaliter; immo cum corrumpitur ' una privatio per accessum formae qua prius materia carebat, statim adest privatio alterius.

10

Ex praedictis ergo patet quod ponentes in caelo materiam eiusdem rationis cum materia elementorum et tamen dicunt ipsum esse incorruptibile per naturam, contradictoria simul ponunt. Nam in hoc quod dicunt quod materia non est subiectum transmutabile nisi cum est sub privatione et sub forma contraria, verum dicunt, sed ista sunt a materia inseparabilia et ista non sunt per se et primo totalis ratio transmutabilitatis rerum corruptibilium, sed ipsa essentia materiae quae tamen non potest esse sine his. Cum autem dicitur quod forma caeli non habet contrarium nec privationem annexam verum dicitur, sed cum dicitur quod est in materia eiusdem rationis cum materia elementorum iam contradictoria ponuntur, unum ratione materiae, aliud ratione ipsius formae secundum se. Nam ex hoc quod est in materia quae est talis naturae quod est in potentia dicto modo quae non potest separari a privatione et contrario, ponitur forma esse habens contrarium et cui privatio est annexa. Ex hoc autem quod dicitur quod eam non consequitur neque gravitas neque levitas neque calidum neque frigidum et huiusmodi, ponitur quod est non habens contrarium et ideo sic ponendo ponunt contradictoria.

11

Per dicta patet responsio ad obiecta.

PrevBack to TopNext

On this page

Quaestio 2