Table of Contents
Commentarius in libros sententiarum
Liber 4
Distinctio 1
Quaestio 1 : Utrum sacramenta nouae Legis causent gratiam.
Quaestio 2 : de diffinitione sacramenti
Quaestio 3 : de institutione sacramentorum
Quaestio 4 : Utrum constent ex rebus, et verbis
Quaestio 5 : Utrum convenienter fuerit instituta
Quaestio 6 : Utrum sacramenta legalia conferrent gratiam
Distinctio 2
Quaestio 1 : De institutione sacramentorum novae legis an sint a Christo instituta
Quaestio 2 : de baptismo Ioannis
Distinctio 3
Quaestio 1 : De forma baptismi, an possit mutari
Quaestio 2 : Utrum plures possint unum baptizare
Quaestio 3 : utrum baptismus debeat fieri in aqua
Distinctio 4
Quaestio 1 : utrum baptismus deleat omne culpam, et omnem poenam
Quaestio 2 : Utrum character in baptismo imprimatur
Quaestio 3 : de baptismo flaminis, et sanguinis
Quaestio 4 : De carentibus usu rationis, utrum sint baptizandi
Quaestio 5 : De ficte accedentibus, utrum baptismus, cessante fictione, habeat effectum suum
Distinctio 5
Quaestio 1 : Utrum Christus secundum quod homo potuerit dimittere peccata
Quaestio 2 : Utrum malus minister possit baptizare
Quaestio 3 : Utrum liceat petere, vel recipere baptismum a malo ministro
Distinctio 6
Quaestio 1 : Utrum ad baptismum requiratur nativitas ex utero
Quaestio 2 : Utrum intentio in baptismo requiratur
Quaestio 3 : An fides requiratur in baptismo
Distinctio 7
Quaestio 1 : De confirmatione secundum se
Quaestio 2 : Utrum confirmatio characterem imprimat
Quaestio 4 : Utrum episcopus sit proprius minister huius sacramenti
Distinctio 8
Quaestio 1 : Utrum eucharistia sit sacramentum
Quaestio 2 : Utrum eucharistia fit tantum sumenda a ieiunis
Quaestio 3 : De forma huius sacramenti, scilicet utrum una dependeat ab alia.
Distinctio 9
Quaestio 1 : utrum peccator sumat corpus Christi
Quaestio 2 : Utrum peccatori liceat sumere corpus Christi
Quaestio 3 : Utrum polluto liceat sumere corpus Christi
Quaestio 4 : Utrum peccatori sit deneganda communio?
Distinctio 10
Quaestio 1 : utrum corpus Christi sit in sacramento altaris, realiter, et essentialiter
Quaestio 2 : utrum Christus sit in altari totaliter
Quaestio 3 : utrum Christus sit in sacramento altaris localiter
Quaestio 4 : utrum Christus sit in altari visibiliter
Distinctio 11
Quaestio 1 : utrum panis, et vinum sit conueniens mateteri huius sacramenti
Quaestio 2 : Vtrum conuersio sit completa ratio essendi corpus Christi in altari realiter
Quaestio 4 : utrum Deus possit conuertere vnum corpus in plura corpora, sicut econuerso facit
Distinctio 12
Quaestio 1 : utrum liceat pluries in die communica re
Quaestio 2 : utrum Deus possit facere accidens sine subiecto
Quaestio 3 : utrum in sacramento altaris sint accidentia sine subiecto
Quaestio 4 : utrum species in sacramento altaris possint aliquid immutare
Distinctio 13
Quaestio 1 : Utrum non sacerdos possit conficere
Quaestio 2 : utrum sacerdos teneatur celebrare
Quaestio 3 : de haereticis, utrum sint exterminandi
Quaestio 4 : utrum plures sacerdotes possint eandem hostiam consecrare
Distinctio 14
Quaestio 1 : utrum poenitentia sit sacramentum
Quaestio 2 : utrum poenitentia sit virtus
Quaestio 3 : de poenitentia in comparatione ad alias virtutes
Quaestio 4 : de subiecto poenitentiae
Quaestio 5 : de continuatio ne poenitentiae
Quaestio 6 : de solenni poenitentia
Quaestio 7 : de effectu poenitentiae, utrum sit necessaria ad salutem
Distinctio 15
Quaestio 1 : utrum peccatum impediat satisfactionem
Quaestio 2 : utrum restitutio sit pars satisfactionis
Quaestio 3 : utrum eleemosyna sit satisfactionis pars
Quaestio 4 : utrum ieiunium sit pars satisfactionis
Quaestio 5 : de oratione, utrum sit satisfactionis pars
Distinctio 16
Quaestio 1 : de remissione venialium, utrum possint remitti sine mortalibus
Quaestio 2 : Vtrum poenitentia possit per aliquid impediri
Quaestio 3 : de circunstantiis, an sint confitendae
Quaestio 4 : utrum poenitentia habeat partes
Distinctio 17
Quaestio 1 : de contritione, utrum deleat peccatum
Quaestio 2 : utrum sit necesse confiteri sacerdoti statim de omnibus
Quaestio 3 : utrum confessio sit facienda proprio sacerdoti
Quaestio 4 : an confessio possit fieri alieno sacerdoti, de licentia proprii sacerdotis
Quaestio 5 : utrum confessio dimidiata iterari debeat
Quaestio 7 : confitens et non poenitens impleat praeceptum de semel confitendo in anno
Quaestio 8 : utrum confessio facta ab illo qui non est contritus valeat
Distinctio 18
Quaestio 1 : utrum excommunicatio debeat esse in Ecclesia
Quaestio 2 : quis possit excommunicare: vtrum scilicet excommunicatum possit excommunicare
Quaestio 3 : utrum in iure debeat esse aliqua excommunicatio lata
Quaestio 4 : de effectu excommunicationis
Quaestio 5 : de absolutione ab excommunicatione
Quaestio 6 : utrum minor excommunicatio, repellat a sacramentis
Quaestio 7 : de suspensione: utrum impediat absolutionem
Quaestio 8 : de inter dicto: utrum violans interdictum sit irregularis
Distinctio 19
Quaestio 1 : utrum claues sint in Ecclesia
Quaestio 3 : de correctione fraterna. utrum cadat sub praecepto
Quaestio 4 : de denunciatione, utrum debeat eam praecedere fraterna correctio
Distinctio 20
Quaestio 1 : utrum aliquis in morte possit vere poenitere
Quaestio 3 : utrum vnos pro alio possit satisfacere
Quaestio 4 : de indulgentiis, utrum tantum valeant, quantum sonant
Distinctio 21
Quaestio 1 : de Purgatorio quaeritur, utrum ibi culpa remittatur
Quaestio 2 : de generali confessione utrum deleat omnem culpam
Distinctio 22
Quaestio 1 : utrum peccata semel dimissa redeant
Quaestio 2 : utrum damnato ad mortem, petenti confessionem debeat negari
Quaestio 3 : de forma huius sacramenti, utrum haec sit conueniens forma huius. Ego absoluo te etc.
Distinctio 23
Quaestio 1 : de extrema vnctione, quo ad essentiam, utrum habeat determinatam materiam
Quaestio 2 : de ministro: utrum sacerdos possit hoc sacramentum ministrare
Quaestio 3 : de subiecto, utrum solus infirmus debeat inungi
Quaestio 4 : De effectu extremae vnctionis.
Distinctio 24
Quaestio 1 : utrum ordo sit sacramentum
Quaestio 2 : de charactere, utrum in quolibet ordine imprimatur character
Quaestio 3 : de annexis ordinum: an corona sit ordo
Quaestio 4 : utrum distincti ordines habeant distinctos actus
Quaestio 5 : utrum ministri debeant habere vestes speciales
Quaestio 6 : utrum in ecclesia sit aliqua maior potestas sacerdotali
Quaestio 7 : de episcopatu utrum sit ordo
Distinctio 25
Quaestio 1 : utrum omnes episcopi possint conferre ordinet
Quaestio 3 : de impedimento ordinis
Quaestio 4 : utrum Papa possit committere symoniam
Quaestio 5 : utrum symonis mentalis obliget ad resignationem beneficii per eam obtenti
Distinctio 26
Quaestio 1 : quid est matrimonium, et utrum sit coniunctio maris, et foeminae
Quaestio 2 : an matrimonium sit licitum
Quaestio 3 : utrum matrimonium sit in praecepto
Quaestio 4 : utrum matrimonium sit sacramentum
Distinctio 27
Quaestio 1 : utrum rite contracta possint dissolui
Quaestio 2 : utrum consensus sit causa effectiua matrimonij
Quaestio 3 : utrum matrimonium soluatur per ingressum religionis
Quaestio 4 : utrum cum bigamo liceat dispensare
Distinctio 28
Quaestio 1 : an sponsalia iurata faciant matrimonium
Distinctio 29
Quaestio 1 : an metus matrimonium impediat
Quaestio 2 : an conditio impossibilis apposita sponsalibus, vel matrimonio vitiet, aut vitietur
Distinctio 30
Quaestio 1 : de errore, an impediat, et dirimat matrimonium
Quaestio 2 : de matrimonio beatae Virginis, utrum fuerit verum matrimonium
Distinctio 31
Quaestio 1 : an matrimonium habeat bona excusantia
Quaestio 2 : utrum propter bona matrimonij excusentur coniuges a peccato
Quaestio 3 : utrum fine praedictis bonis possit actus matrimonij excusari
Distinctio 32
Quaestio 1 : utrum coniunx teneatur reddere debitum petenti
Quaestio 2 : utrum vnus coniunx sine licentia alterius possit vouere continentiam
Distinctio 33
Quaestio 1 : utrum vnquam licuerit habere plures vxores
Quaestio 2 : de virginitate utrum fit dignissima virtutum
Distinctio 34
Quaestio 1 : utrum matrimonio sint assignanda aliqua impedimenta
Quaestio 2 : utrum impotentia ad actum matrimonij impediat matrimonium
Distinctio 35
Quaestio 1 : utrum ex causa fornicationis liceat coniugem dimittere
Quaestio 2 : utrum dimittens vxorem ob fornicationem possit alteri nubere
Distinctio 36
Quaestio 1 : utrum seruitus impediat matrimonium
Quaestio 2 : utrum seruus possit contrahere matrimonium sine consensu domini sui
Distinctio 37
Quaestio 1 : utrum sacer ordo impediat matrimonium
Quaestio 2 : utrum vxoricidium impediat matrimonium
Distinctio 38
Quaestio 1 : utrum bene definiatur votum a Magistro in litera dicente, quod votum est etc
Quaestio 2 : de diuisione voti
Quaestio 5 : De vtilitate voti, et virginum consecratione.
Distinctio 39
Quaestio 1 : de dispari cultu, utrum impediat matrimonium
Distinctio 40
Quaestio 1 : de consanguinitate, utrum impediat matrimonium
Distinctio 41
Quaestio 1 : de affinitate, utrum impediat matrimonium
Quaestio 3 : de illegitimitate, utrum scilicet aliqua prolessit illegitima
Distinctio 42
Quaestio 2 : utrum scilicet liceat agere vel accusare ad diuortium celebrandum
Distinctio 43
Quaestio 1 : utrum resurrectio omnium hominum sit futura
Quaestio 2 : utrum aliquid corruptum possit per naturam idem numero reparari
Quaestio 4 : utrum resurrectio mortuorum fiat in instanti vel in tempore
Distinctio 44
Quaestio 2 : utrum corpora gloriosa futura sint impassibilia per aliquam formam sibi iuhperrentem
Quaestio 3 : utrum virtute diuina corpus gloriosum possit esse cum alio corpore glorioso
Quaestio 4 : an corpus gloriosum moueatur in instanti ratione suae agilitatis de loco ad locum
Quaestio 5 : Vtrum corpora gloriosa habeant claritatem
Quaestio 6 : utrum corpora damnatorum post resurrectionem patiantur ab igne passione proprie dicta
Quaestio 7 : utrum animae damnatorum ante resumptionem corporum patiantur ab igne corporeo
Distinctio 45
Quaestio 1 : utrum suffragia viuorum prosint defunctis
Quaestio 2 : vtrum suffragia facta pro aliquo, sibi soli valeant, et non aliis pro quibus non fiunt
Quaestio 3 : de receptaculis animarum post mortem
Distinctio 46
Quaestio 1 : Utrum scilicet iustitia sit in Deo
Distinctio 47
Quaestio 1 : utrum generale iudicium sit futurum
Distinctio 48
Quaestio 1 : utrum Christus iudicaturus sit in forma humana
Quaestio 2 : utrum motus coeli cessabit
Distinctio 49
Quaestio 1 : utrum intellectus creatus possit videre Deum clare et immediate
Quaestio 2 : utrum videntes deum videant omnia in eo
Quaestio 3 : utrum beatitudo principaliter consistat in actu intellectus vel voluntatis
Quaestio 4 : de obiecto fruitionis, utrum scilicet Deus sit immediatum obiectum fruitionis
Quaestio 5 : utrum viatori possit communicari visio Dei intuitiua quae non sit beatifica
Quaestio 6 : utrum beatitudo sanctorum post resurrectionem sit fatura maior quam sit modo
Quaestio 7 : Vtrum omnes homines summe et de necessitate appetant beatitudinem
Quaestio 8 : utrum beatitudo educatur de potentia creaturae
Distinctio 50
Quaestio 4
utrum Deus possit conuertere vnum corpus in plura corpora, sicut econuerso facitQVARTO Quaeritur, vtrum Deus possit conuertere vnum corpus in plura corpora, sicut econuerso facit? Et videtur, quod non, quia vnus tibus non potest conuerti in plura cibata: licet econuerso. ergo a simili est hic.
CONTRA, quia sicut per generationem natura conuertit plura corpora in vnum, quando mixtum generat ex quatuor elemetis, sic econuerso in corruptionem mixti, resoluitur vnum corpus i multa. ideo &c.
RESPONDEO, circa istam quaestione tria sunt videnda. Primo quomodo vnum corpus possit conuerti in plura, & quomodo non. secdo, quomodo pars hostiae conti nue possit conuerti, & quomodo non. Tertio, quomodo de pluribus hostiis praesentibus, vna possit conuerti, alia non connersa.
QVANTVM ad primum sciendum, quod li cet tota substantia panis non possit simul conuerti in plu ra, quia hic esset contradictio: tamen successiue pont: sic. scilicet quod primo conuertat: & secundo conuersum reparet: & tertio in se cundum corpus conuertatur, & sic deinceps alternando con uersionem, & reparationem in infinitum. similiter etiam secundum par tem, quia substantia panis prius secundum naturam conuertit, quae priuer quantitate, cum non priuetur quantitate, nisi per hoc quod conuertitur: vnde cum ipsa incipit esse trus a quo conuersionis, ipsa est affecta quantitate, & per consequens diuisibilis: ita quod secundum partem vnam potest conuerti in vnum corpus, & secundum aliam partem in aliud, sicut & secundum partem potest conuerti, & secum dum partem non conuerti. Vnde quot sunt partes signahiles: quarum quaelibet est substantia materialis in tot po test simul conuerti: non autem in infinita: quia non sunt in finetae partes substantiae, sicut quantitatis. i. Physi. vbi dicitur, quod est dare minimam carnem: licet non minimum continuum. Cum enim Deus primo attingit substantiam, adhuc est quantitas: vnde potest secundum diuersas partes in diuersa transsubstantiari: licet quod transubstantiatum est, sit non quantum: quia substantia sublata quantitate est indiuisibilis.
Ratio tamen inducta pro ista parte non cogit: quia na tura resoluens vnum mixtum in plura clementa conuertit substantiam cum quantitate. Vnde sic inuenit eam quantam. Et praeterea sicut domus potest resolui in lapides, ex quibus facta est: sic virtus diuina posset reparare omnia cor pora vsque nunc in corpus Christi conuersa: sed hoc non esset per conuersionem corporis Christi in ipsa: sed per re parationem nouam conuersorum cum rem omnino annihila tam posset eandem numero reparare.
Praeterea non est simile de hac conuersione mixti in elementa, & panis in corpus Christi: quia in illa verum est assignare, etiam post conuersionem diuersa, secundum quae in diuersa conuertitur. scilicet diuersas partes materiae, quae sunt actu distin ctae per diuersas formas, & quantitatem eorum, in quae con uertunt diuersae partes mixti: hic autem nihil actu manet conuersi distinctum, vel non distinctum. vnde non est distin cte signare aliquid, in quod conuertantur diuersae partes.
sed contra hoc arguiturtripliciter. Primo, quia plura non possunt esse in eodem loco secundum eundem modum essendi, sed solum secundum diuersum: sicut spiritus, & corpus simul: vel splritus, & anima: & Deus, & anima, siue spiritus: non autem duo corpora simul, aut duae animae, aut duo angeli. si autem vnum corpus quantitate manente conuerteretur simul in plura corpora: plura corpora simul essent eodem modo essendi in. scilicet sacramentaliter, vel huiusmsdi.
sed hoc faciliter soluitur: quia licet hoc sit impossibile per naturam, non tamen per miraculi: vn de sicut miraculose possunt esse plura corpora simul localiter, sic etiam sacramentaliter.
secundo arguit contra hoc, quia qua ratione possent esse duo simul, eadem ratione infinita: sicut de esse localiter arguit Phylosophus 4. Physi.
sed dicendum, quod non est simile: quia cor pora se mutuo impediunt in esse locali, non spirituali: item dicit, quod pari ratione essent esse infinita successiue, non simul.
Tertio arguitur sic: quia aut vna conuersio ne, aut pluribus, non vna: eo quod conuersiones plurifican tur penes terminorum, a quibus, vel a quos sunt plurifica tionem, nec pluribus successiue: quia substantia panis conuersa in corpus Christi: post non posset conuerti in corpus aliud: quia per primam conuersionem desinit esse: & illud quod non est, in aliud conuerti non potest, nec pluribus simul: qa impossibile est eandem rem numero simul mutari: & se cundum idem diuersis mutationibus eiusdem speciei ad. diuersos terminos disparatos.
Ad hoc dicunt quidam, quod Deus eandem substantiam numero potest conuertere simul in plura corpora& sic potest facere vnum corpus simul esse in diuersis locis, non quod idem corpus sic hic, & non hic simul: quia haec est contradictio, sed quod corpus, quod est hic, simul per diuiuam potentiam sit alibi: quod non contradicit propter diuersum modum essendi: sicut corpus Christi, quod est in coelo localiter simul est in altari sacramentaliter, non autem localiter.
Vel dicendum, quod esset vna conuersio: quia conuersio denominatur a termino a quo, non ad quem. Non enim est vnica conuersio omnium panum in corpus Christi, quamuis sit vnus terminus ad quem, sed est plures secundum terminos a quo: in quibus subiectiue est conuersio, nec est vnum accidens in diuersis subiectis.
Nec obstat, quod mutatio numeratur a termino ad quem: quia verum est de mutatione, quae est generatio: non de illa, quae est corruptio. sicut enim generatio denominatur a termino ad quem, sic & numera tur, & sicut corruptio denominatur a termino a quo: sic & specificat, & numeratur. Vnde si ex vno mixto fiant mul ta clementa per resolutionem erit vna corruptio ab vnitate termini a quo: & multae generationes a pluralitate terminorum ad quos. Conuersio autem haec pertinet ad corruptionem, non ad generationem. vnde denominat panem, qui non manet, & non corpus Christi, quod ibi fit de nouo.
Ad argumentum in oppositum principale diceretur, quod diuina virtute: simul vnus cibus posset conuerti in multa cibata secundum diuersas partes: sicut naturaliter conuertitur in diuersa membra. Et ideo vider, quod Deus posset eandem substantia panis numero simul conuertere in plura corpora. Quaelibet enim pars corporis Christi simul tota est sub qualibet parte hostiae consecra tae, vt postea ostendet: quod verum non esset, nisi eadem pars substantiae panis conuerteretur in quanlibet partem cor poris Christi.
sed qua ratione substantia panis secundum eandem sui partem simul potest conuerti in caput corporis Christi, & in pedes, & in alia membra: videt, quod pos set conuerti per diuinam potentiam, si Deo placeret in plura corpora simul. Et sic non solum secundum diuersas partes: sed secundum idem potest vnum conuerti in plura simul.
sed dicendum, quod partes corporis Christi non sunt plura actu distincta: vnde non sic potest panis conuerti in di uersa corpora: sicut in diuersas partes eiusdem corporis.
Vel dicendum, quod in corpus Christi sit conuersio secundum quod est substantia, non secundum quod est quantum. Vnde partes corporis Christi sunt hic modo indiuisibili. Vnde non propter hoc potest fieri eiusdem conuersio in actu distincta.
QVANTVM ad secundum quo vna hostia pos sit partim consecrari: dicendum, quod aut consecrans intendit de terminatam partem consecrare, & signatam, non digito: sed ani mo: puta, quae est infra circulum, qui ibi apparet, & non aliam: & tunc illa tantum consecrat, & non alia: quia ad contionem autem alterius deest intentio. Et hoc patet ex ritu Graecorum: qui, vt dicit, magnum panem signant, & hodic vnam partem conficiunt, & cras aliam. si autem vult indeterminate consecrare medietatem, & non plus, non designans, nihil agit: quia determinata intentio deficit. Indiuiduum enim si gnatum, & non vagum oportet subiici transinutationi. In vtroque tamen casu peccat consecrans contra consuetudinem ecclesiae faciens, quocunque scienter partem continui panis vel vini velit consecrare: sed tamen in primo casu consecra tum est.
Nec valet ratio, quam quidam adducunt ad probandum hoc: quia. scilicet plus pot est Deus, quam natura: sed natura vnam partem coutinui conuertit, altera remanen te, vt patet in mutua alteratione elementorum insuis secrationem istius omnia substantialia concurrunt: ad consccra extremitatibus: quia natura ibi simul corrumpit accidens cum substantia, quod non est in proposito.
sed considerandum est, quod potest Deus albedinem in superficie extensam particulariter corrumpere superficie manente in tegra, non sic, quod vna pars albedinis proprie corrumpatur: & alia maneat cum non habeat partibilitatem aliam a quantitate, sed quia facit, quod albedo manet secundum essentiam: prout afficit vnam partem, & non manet, prout afficit aliam: ita quod manet tota essentia albedinis, & tota corrum pitur per alium, & alium modum essendi: sic quamuis substan tia non habeat partem, & partem aliam a quantitate: potest tamen ipsa corrumpi a Deo secundum quod afficitur hac parte quam titatis, & manere secundum quod afficitur alia parte. Vel sicut in primo articulo dictum est: actio Dei inuenit substantiam quantam. ideo de ipsa agit diuisim, sicut de quanta quantitate non dinisa.
sed contra hoc arguunt quidam multipliciter: primo sic. Quae non sunt distincta secundum esse, non sunt distincta secundum agere, & pati quia agere, & pati subponunt esse: & per consequens distinctum agere distincti esse: sed in continuo vna pars non habet esse distinctum ab alia: quia continuum est actu indiui sum. ergo &c.
Dicendum, quod suppositi distincti est agere principaliter, & non partim: sed pars nondistin cta secundum esse potest esse ratio agendi distincte sine alia, vt homo intelligit per animam, non per corpus: non autem ipsa intelligit. sicut ergo pars potest esse ratio agendi: sicut essendi, vt format dat esse, non materia: sic cum vna pars consecratur: dicendum, quod totum, & non pars conuertitur & consecratur: non quidem simpliciter, aut secundum totum: sed secundum partem, sicut aethiops est albus secundum dentem. Quae enim indifferenter per quamlibet partem nata sunt inesse toti, non denominant ipsum per partem simpliciter: sed secundum quid.
secundo sic: Quod non est subie ctum motus per se, non est terminus motus per se: quia idem est terminus vtriusque in vbi, & motu locali, in qualitate & alteratione &c. sed vna pars continui non potest esse subiectum motus sine alia: quia continui est vnus motus 3. Physi. &. 5. Meta. ergo cum transsubstantiatio sit terminus motus, non potest vna pars sine alia consecrari.
Dicendum, quod idem est subiectum motus, & termini motus intrinseci, non autem extrinseci: vt patet in illumi natione, & alteratione: illuminatio enim, quae est termi nus motus ipsius solis, est in aere: & alteratio est in ente actu: generatio autem sequens est in pura potentia. Trans substantiatio autem est terminus extrinsecus motus localis: non qui est eleuatio hostiae, vel aliquid huiusmodi: sed pro lationis verborum. Vnde etiam cum tota hostia consecrat, mo tus, & terminus differunt subiecto: quia prolatio subiectiue est in aere, vel in ore: & conuersio est in pane, vel in vi no. Motus etiam localis, qui accidit, est subiectiue in quam to, sed conuersio in nuda substantia.
Tertio sic: Panis in potentia non est materia huius sacramenti, sed tan tum in actu: similiter & vinum, vt patet de pasta, & agresta: sed pars habet esse in potentia, non in actu: alias ex pluribus talibus non fieret vnum per se. ergo &c.
Dicendum, quod panis in potentia distante ab actu, vt granum, vel pasta non est materia: sed panis in potentia coniuncta actui proprio, vel communi, vt pars.
Quarto sic: non possumus aliter conficere, quam Christus, sed ipse confecit in toto pane, non in parte. Nec obstat de azimo, & fermentato: quia differunt accidentaliter tantum: & non substantialiter, sicut pars, & totum
Dicendum, quod possumus conficere in materia differente substantialiter ab illa, in qua Christus confecit: imo semper conficimus in alio pane, & vino, numero, sed non in alio specie.
Quinto sic: oportet couersum distingui a non conuerso realiter, & actu: sed pas conuersa non distinguebatur ante: cum eandem haberet quantitatem, nec postea, cum nullam habeat quantitatem ergo &c.
sexto sic: idem accidens numero non potest esse sine subiecto, & in subiecto: sed accidens partis non conuersae habet subiectum: accidens autem alterius partis non habet subiectum.
Dicendum, quod idem accidens numero extensum se cundum diuersas partes potest esse sine subiecto, & insubiecto.
septimo sic: quia corpus Christi non incipit ibi esse, quandiu est ibi substantia panis, quae prius erat
Dicendum, quod in illa parte non incoepit esse corpus Chri, vbi est substantia panis, sed in alia.
CIRCA tertium notandum, quod si sacerdos intendat omnes hostias simul consecrare, licet ignoret, quot sint: nulla est ambigui tas quin omnes consecret. sed posito, quod nolit tot consecrare: tunc est distinctio: quia si credit, quod sint. 10. tantum, & sint. 11. sed non vult praecise nisi. 10. consecrare: aut vult quidem oens praesentes consecrare: tamen non credit, quod sint nisi. 10. & si sciret, quod essent. ro: amoueret vndecima: nihilominus omnes sunt consecratae: quia ponitur, quod vult omnes consecrare: licet deceptus sit: aut non vult consecrare omnes, quae sunt ibi: sed tantum. Nec plures, nec signat eas, & tunc nihil est consecratum propter defectum indeterminate in tentionis interioris. Ad argumenta: soluta sunt supra. Vbi illa accidentia fundentur.
On this page