Titulus 12
Titulus 12
Ut ecclesiastica beneficia sine diminutione conferantur
QVia beneficia ecclesiastica, de quibus supra praemisimus, sin diminutione conferenda sunt, ideo praecipiEmus, ut beneficia eccles. sine diminutione cor ferantur: & sciendum, quod haec rubrica continet ju commune, cum praecipiatur certum quid fieri perfectan orationem ponendo. ad hoc, ff. si cer petat.l.i. de nova con f¬ Lunica. §. pryno. ibi sub competentibus titu. sic de sup. neg praela sic de servis non ordin. sic de bigi. non ordin supra ne se va¬ tales enim rubricae jus constituunt. unde tota die alleg¬ mus. tam in rubro, quam in nigro C. nequis in causa sua ju sibi di in rubro, & in nigro, supra ut lit. non contesta. in rubr & in nigro. traduntur autem hic tres regulae, quas sub tomprehendimus. Prima est, quod beneficia sunt sine dim conferenda. Secunda, quod nemo sine accusatore, damnari debet. Tertia, quod actore non probante, reus est ab solvendus de singulis igitur videamu:
EST autem regula, quod beneficia sine diminutione a liqua sunt conterenda, ut inf. eod c. unico. §. pen ad fin. 191 3si quis praebendas. 15. quae.i. si monachus. & quaest 7. quicunqui insrade deci. commissum. &c. ex parte. & cap.iua. & c. ex tran missa, infra de praeb. arariiiae. &c. de mon. infra de censi. prohib. mus. &c. gravis. Super hoc sciendum, quod si in ecclesi. non sit certus numerus canonicorum, recipi possunt can ultra numerum: quia recipientes etiam tacite intelliguntur quoddam jus de novo velle creare, quod incipit, cum electo, & extinguitur cum defuncto, ut infra de praeb. dilecto §. 1. ver praeterea. Si vero certus numerus canonicorum a in aliqua ecclesia constitutus est, tunc si haec clausula apposita sit, quod si quicquam contra fiat, non valeat, & nu merus confirmatus est per Sed Apost. vel jurejuran. qui¬ haec duo aequiparantur, non valet receptio, ut sup. de prael dilecto. §. .ver. nisi forte & c inter caetera, nisi fructus super ex creverint. ut sup. de consti, cum M. Ferr §. ult. vel nisi hoc fiere authoritate Papae, qui de hac clausula faceret mentionem inf. de verb sign. c. ult & junge quod no. supra de consti §. quando constitucio sub §. arctat etiam ita demum. nec mireris, si Papa potest haec revocare: potest enim de jure supra jus dispensare. ut & supra de conces praebend proposuit. Si vero hae clausula adjecta non est, & nulla praebenda vacat, non debet quis recipi: sed si canonici recipiant authoritate propria valet receptio, & videntur renunciare certo numero secus, si hoc facerent authoritate Papae: quia tunc numeru¬ nihiloninus ratus maneret. sic loquitur, sup. de praeb. pro illorum. & de constit. cum M. Fer. Recipitur autem in hoc cast impetrans, si faciat mentionem in rescripto de certo nu mero, & juramento, non alias, ut sup de reser, constitutus: quia in omnibus authoritas Papae bintelligitur excepta. etiam in juramento. ut sup. de jurejur. venientes f. ad municipa. Impera tores. resp i & in hoc videtur, quod quoddam jus velit Papi de novo creare, quod extinguitur cum defuncto, ut dix sup. quasi in principio hujus sub §. sin autem aliqua praebend. ibidem vacet, uni tamen danda est, & integre, ut hic & sup de praeb. dile. §. 1 ver. in ecclesia. Verum cum duo ad unam vacantem recipiuntur, si recipientes non intendunt quoddam jus de novo creare, non valet receptio, neque sectio: quia si dividatur praebenda inter ipsos, noc est, contra con cil. Turo. si uni tantum assignetur, alius sub expectation remanet, quod est contra conci. Later. est & melior ratio quia ipsum jus canoniae ad quod duos recipere intendunt unicum est: ideo secundum quod intendunt, dividi non potest. 24 q.. loquitur. sic intellige, sup. de praeb. dilecto §i inprin ver. & ver propter quod & cauae. & ca. majorib. Sed si intendun quoddam de novo creare, & divisio fit ex probabili causa & praebenda divisa duobus sufficiat, valet receptio & sectio. & sup de praeb. vacante. ver. nisi rationabili. & in hoc casu potest fieri contra concil. Turon. supr. de praeb majorib & ir alio. inf. dererum. perimu. quaesitum. Est autem causa rationabilis quando ecclesia non habet competentem numerum ministrorum. arg, sup de cle. non resi, cum ad hoc & de praeb significa tum. & cum secundum. § pe. in fi. inf. e. §. ul. Sed si receptio non si excausa rationabili, vel praebenda divisa non sufficiat, tene receptio. ut inf. de praeb. relatum. &c. dilec..& de conces praeb. ci super. non tamen sectio & ideo recipiens tenetur integra¬ re praebendam, ut sup. de praeb. vacante. in prin & hoc in alii jurib allega sup. eo, sub § resp. 1. Ubi vero certus canonicori numerus institutus est nudo verbo: quia non est confirma tus authoritate Papae vel juramento, dicut dixi, quand non est certus numerus constitutus. Ex supradictis not quod interjus de novo creatum, ubi ecclesia non babe certum numerum, & inter jus de novo creatum in ecclesia, quae habet certum numerum, quatuor possunt differentiae assignari. Prima est, quod primum jus constituitur. e iamsi hoc non attendatur. secus in secundo. Secunda: qui¬ primum incipit cum electo, & desinit cum defuncto, 8 sic est personale: secundum vero incipit cum electo, & ni desinit cum defuncto. & sic est reale. Tertia, quia in prim semper valet, etiamsi non intendatur creari, sed in secundo non semper: quia nunquam nisi creari intendatur. Quarta, quia in primo non habet locum Lateran, conci. sed in secundo locum habet, supra de conces praeb. ex parte. Asten. eccle¬ Quamvis autem beneficia sine dimi. conferri debeant, u dictum est, potest tamen praelatus cum capitulo suo. nor cum eo cui daturus est beneficium, ante collationem factam, publice & palam, ut omnis tollatur suspicio, pro ju sta causa, & necessaria ad tempus licite retinere prover tus beneficii sic vacantis. inf. eo . c. unico §. si. nam li praelatu cum capitulo potest ex causa personarum omnino destru¬ re, ut sup de consti cum accessissent proventus ecclesiarum, ve certam pensionem in ecclesiis ad usum aliorum perpetu conferre, non solum canonicorum suorum, ut sup. de prael exposuisti. sed etiam extraneorum. inf. de don pastoralis. sup de his, quae fiunt a praela. sine consensu ca.tua nuper. & c. pastoralis possessiones ex causa perpetuo alienare. ut no. inftitu. 1.( quae res. & seq ecclesias etiam subjicere, & unire. inf. deexce praela, sicut unire. quare ex causa non posset sibi ad tempu de proventibus vacantis beneficii de ejusdem consensi capitul. providere, certe primo tibi: ergo sibi & suis primc astringitur & si quod plus est ei conceditur, multo fortiu¬ & quod minus ut 12q. 1§. f. & c. praecipimus, & c.episcopus. in de deci. ex parte 3. Et notat. quod licet sic possit sibi retiner proventus unius beneficii, non tamen omnium, quae vi care contingit, & ideo hoc impetratur a Papa infde ver sigin tua secundum Goff. Vel potest dici, quod ibi volebat ci pitulum consentire. & ideo fuit ad superiorem recurrer dum. ar inf de jur. patr. nullus. qua enim ratione potest ho facere de uno ex causa, potest hoc de duobus, & de tribus & de pluribus ex causa: arg. infra de consan. & affi. tua. C.a dila. I.infra de rel.do.c. 2. sup de consti cum M. Ferr. &c. cum a¬ cessissent. &c. cum omnes. sup. de conces praeb. non vac. cum nostri § fiinf de don Apostolicae. Sed quae potest esse justa causa? Re spondeo. relevatio oneris debitorum, ut mfra de ver sig tu¬ expensae nimis graves, & intolerabiles imininentes, put propter guerram pro jure eccle. tuendo ortam propte emptionem magnam; quam facit pro fabrica ecclesiae ni mis sumptuosa. & aliis similibus arg. in juribus sup. alle¬ & inf. de censi cum Apostolus §. inhibemus, sup. de offic. ordin. cor querente. in si. in quibus etiam postcollationem factam pc test charitativum subsidium exigere propter causas hu jusmodi: ergo licet multo fortius, arg. ff. de superficieb. In.? quod ait. & sup dejurejar. quemadmodum. §. 1. & quod ex tal causa, vel simili hoc possit facere, est arg, sup. de his, quae fima, par, cap C. fin. 16 qu. si monachus, sup. ne se. vac. c.i. inf. de accu cum dilecti, §. fin.
ITem traditur hic alia regula scili. quod nemo sine accusatore damnatur, ut inf. n princ. 24. I. de manife 23. g. 4. quis quis. Fallit haec regula in n. casibus. Primo, ubi suspecta scr ptura in judicio profertur. C. de proba jubemus. Secundo,s testis procax fuerit, & vacillaverit in jure. C. de nmsti nullum inf. depen super his. Tertio, si tutor suspectus sit, f. de suspectu. I3 § praeterea videndum. Quarto, si maritus accusat ux¬ rem de adulterio, & ipsa replicat de lenocinio. f. de aduli. 1§ sipublico. Quinto, si Judex reperiat accusatorem cali mniari ff ad Turpil.l.a§.. & 2qu. 2notandum inf de accu. ca1? 2. Sexto, si per modum inquisitionis inquiratur de crimine, ut infra de accu. qualiter, & quando. &c. inquisitionis. Septimo, si infamatus deficit in purgatione, infr. de sun. & d hoc, sup. de coh. cle. & multua. in fi. Octavo, sicrimen notorij sit. 24.1. de mam. supr de app. cum sit in fi. de accu. evidentia. No no, si corrumpit testes adversarii. 3. 97. §. tria. ver siquis autem. Decimo, ubi aliquis can. deportavit literas sigillata nomine majoris partis ca. consentientis, cum minor no consensisset, sup. de test. tam literis in fine. sup deprob 3. Und cimo, ubi quis invenitur sibi accusator Judex, & testis quia ad certam poenam se obligavit spontanea voluntate, ut sup. de elect. cum dilectus. §. ulti.
DAtur hic & alia regula scil. quod actore non probante reus, & si nihil praestiterit, absolvendus est, ut inf. §. 1 cujus verba sumuntur ex l. C. de edendo, qui accusare. & 6. qu. ult. actor. Fallit autem haec regula in is casibus. Primo, ubi quis negat jus. & est ratio. ut no. sup. de prob § quis debet probare. versicul negativa juris. Secundo fallit, ubi praesumptio est pro actore. supr. de procur. ex insinuatione. & de jurejur. juramentum. Tertio, si negationem impugnet honstas: ut cum uxor nega: se acquisivisse debonis mariti; ne in turpis quaestus suspicionem incidat. C. de dona. inter vir & uxo. etiam ff. de donationibus inter virum & uxorem Quintus Mutius, quod & in acquisitis per praelatum dici potest ut C. de episcop. cleri. sacrosan. & in auth. licentiam ibi signata. Quarto, cum actor fundavit intentionem suam de jure communi, 1oc distinct, contra morem, supra de offic. archiepiscopi, cap. ultim. 16 quaestio. 7. omnes basilicae. C. de probati, sive possidetis. Quinto cum reus assumit sponteonus probandi. 29. quaestro. 2. cujus rei causa, ff. de probat. circa supra de restit spol. cap. i. Sexto in communibus judic. ubi utriusque probatio auditus ut supra de probat. ex literis, ff. de judic. m his tribus. Septimo cum uterque dicit se possidere, ut supra de probat. licet. Octavo, in crimine falsi, ubi utriusque probationes recipiuntur. C. de falsis. ubi. Nono, in crimine laesae majestatis, & in sacramentis militaribus desertis, & in proditione patriae, & in crimine peculatus, ubi utriusque probatione admittuntur. C. de abo fallaciter. in fine. Decimo, quia privileg actoris transfertonus probandi in reum puta si pupillus vel miles repetat solutum, tanquam indebitum, reu tenetur probare debitum: alias autem qui dicit indebitum, quamvis neget, probare debet: nemo enim ita creditus demens, ut facile pecunias suas jactet. ff. de probatum de indebito §. 1. & § sin autem. Undecimo, delictum ipsius rei, ut si neget numerationem pecuniae, quae repetitur tanquam indebita. ut infra de solu. cap. ultim. C. de non nume pecu. authen contra. & ff. de probat. cum de indebito. circa princip. vel quando incidit in poenam litigiosi. C. de litigio sis. I. ultim. Duodecimo, negativa quae habet implicitan affirmativam, probari debet a reo, supra de renunciatio. su per hoc, infra de successionibus ab intestato cum dilectut. argum ff. de probationibus l. ab ea parte & l. sifilius. Tertuode cimo, cum natura negativam impugnat: ut cum quis negat hominem sanae mentis: quia ex natura contrariun praesumitur, probare habet hominem furiosum. C. de codicillis nec codicillo. tertia. quaestio. 9. indicas. Quartodecimo propter contumaciam non jurantis. supra de jurament calumniae. §. ultim. Quintodecimo, propter contumaciam non venientis intra annum. supra ut lit. non contestati quoniam. §. in aliis
On this page