Titulus 3
Titulus 3
De clericis conjugatis
SVMMARIA. 1. Clerici conjugati quam poenam patiutur 2 Clerici mquo relevantur. Legimus de cohabitatione clericorum & mulierum toleranda, ve non: & quia cum uxoribus legitimis toleranda est, videamus de clericis conjugatis dicentes quis clericus possit contraher¬ matrimonium. quod dic, ut inf. qui clerici, vel voven. Quan poenam patiuntur clerici conjugati. & in quo relevan
Quam poenam pariuntur clerici conjugati. Si sint in sacris, is qui contraxit de stricto jure deponendus est, ut 28. dist. preshyter. si uxorem sed potest circa eum magna adhiberi dispensatio, major & maxima: quod dic, ut supra tit. i. §. pen. Item aliquand contrahit bigamiam. quod dic, ut sup. de bigamis. Sed nunquid si quis contrahat cum illa quam defloravit a biga mus censetur? Dic, ut not. supra de bigamis. § pen. rers( quaeritur. Item coguntur per suspensionis & excommunicationis sententias ad uxores dimittendas, & poeniten tiam peragendam. ut infra eod.c.i.in sin. hoc de occidental bus, secus de orientalibus. hi enim in minoribus contrahunt. & in sacris postea promoti utuntur beneficio matrimonii jam contracti. Sed in sacris nec contrahunt de novo, nec mortuis uxoribus alias ducunt. 31. distin. Nicena quoniam aliter. & inf. eod cum olim. Conftituti vero inm noribus b ordinibus poenam patiuntur in amissione beneficii & privilegii clericalis. In amissione beneficii, quia conjugatus non potest retinere vel acquirere ecclesiasticas e dignitates, nec ad sacros ordines ascendere, ut infr eod. sane. etc. cum decorem. quam quidam habent. infrit.i.nis forte uterque velit converti, & unicam & virginem habu erit & uxorem, ut in d.c sane quod dic, ut infr. de conrer. con jug. nam talis per contrarium actum amittit beneficium se ad vitam compositam convertendo. f.de bo. lib si patronu C. de furt. lI.i ff de tributa. ac. quod in haeredem § fin. 84. dist. qui, quis. nam & quasi in duo divisi ecclesiis a quibus sustentatur, famulari nequeunt, cum ipsos circa uxorum placit oporteat insudare. inf. eod. diversis. ubi etiam alii, qui fornicationibus dediti, ecclesias penitus derelinquunt, ipsas pre derelicto habere videntur, & eis sunt ipso jure privati. 8 dist. eos. Qui tamen conjugato beneficium scienter contulerit, non per ipsum qui contulerit, sed per superiorem suum potius est privandus. inf eod. diversis, in fin. Utrum aut possit habere simplex beneficium, dist. an habeat spem redeundi ad clericatum, & regulariter vivat, & utilis sit ecclesiae: in quo casu ex dispensatione episcopi potest habere simplex beneficium, & tunc debet deferre tonsurâ, & ir¬ ad ecclesiam, & gaudebit omni privilegio clericali, ut infr¬ eod. so. Si. dist. dictum. & de hoc dixi supra devita & hon cle. §.i vel non habeat spem, ut quia contraxit cum vidua. Sa dis¬ quisquis 32. dist seriatim & 34. dist si quis riduam vel quia secularia exercet, nec vult vivere regulariter, in quo casi subjacet quaestis & taliis, & temporali jurisdictioni, quavi sit tonsuratus, sicut alius conjugatus, non tonsuratus. u inf. eod. ex parte & de priril. ex parte. & est ratio, ut inf destati monac. recolentes. §. ide. que ibi, si enim relectis original b. & c quod dic, ut not. supr. d. ita & hon. cler. § 2. & hoc casu nor potest habere beneficium ecclesiasticum, etiamsi episcopus ei scienter conferat, ut inf eod ci inprin & cquod ate C c. diversis. nisi hoc fieret authoritate Papae. super quo vide sup. de fil. presby § in & privilegii clericalis, sc. libertatis per sonae & rerum, dic, ut sup prox. habent enim clerici piivi legium, ne dent in angariis & perangariis. Ist autem angaria munus personale, id est, principaliter alii irjuncti ex sua persona: cum vero angariae jungitur, dicitur per angaria, & est munus quod cohaeret rei, id est, pra statu ex re quam quis habet, & est munus mixtum, ut ff. demu nerib & honor.I.munerum & C.de episcopis & clericis. I. 2. ab hi autem immunes sunt clerici, & eorum praedia. ut infra d immu. ecclesiae. non minus. 16. qu. I. §. norarum. C. de epis & cler I. & isto gaudere non potest clericus conjugatus, si omnin¬ vacet secularib. inf.eo. Jo. sed bene retinet aliud, se quod si excommunicatus, qui ipsum percutiet, ut 17 qu. 4. si qui suadente dummodo tonsuram deferat. ad quam tamende ferendam non cogitur, etiamsi non vult conjugatus, & e quo ipso facto renunciat, ut infeo c. ult. secund T quod di ut not. sup. de vita & hon. cler. § & in quib. versadeo autem. Iten filii sacerdotum rediguntur in servitutem ecclesae, cuip¬ ter serviebat. 15. q. ult. cum multae. nisi sint orientales, quoc dic ut not. sup de fil presby. & no. quod quamvis conjugatu dicatur caste & honeste vivere. dist. 31. Nicena & in auih. non eli secundo nuben. §. cum igitur reliquum. col.i. diciturim men immundus, quantum ad servitium ecclesiae facie dum, ut infr. cod quod a te nam in veteri Testamento sacer dos anno vicis suae, id est, quando faciebat hebdomadan suam, non habebat accessum ad uxorem. nec discedebat. templo, ut 31. dist. tenere. Ideo in conversatione talium mal convenit cithara cum psalterio. per psalterium intellig tur donum coeleste, quod a Deo per gratiam largitur, ut dicit glossa super Psalmo, Exultate Deo. & ibidem pon tur cithara pro tympano. & innuit, quod qui expectat co lestia, non debet esse piger ad operanda terrena, ut si pra dicationi verbi Dei corporalibus respondeat operibus a hoc I. qu. 3. siquis objecerit. Item super Psalino, Bonum est cuim fiteri Domino. ibi, in decachordo psalterio cum cantico 8 cithara. glo. 1.ope. si enim tantum bene loqueris, psalteri sive canticum est sine cithara. Sivero operaris, & non k queris, cithara est sine cantico sive psalterio. patetergo quod bene debes operari, & bene loqui. 40. dist multi. ide¬ haec duo male concordant in clerico conjugato, quia ne cantare potest, nec operari, sicut deceret & ecclesiae expediret, alii sic exponunt, male convenit cithara, id est viti activa, sive opus cum psalterio, id est; cum vita contemplativa sive loquela. secundum hoc intellige, id est, dive sis: quia. "Non bene conveniunt, nec in una s de morantur Majestas. & Amor" Quaeri consuevit, an episcopus dispensare potest cum clerico in sacris constituto, qui de facto contraxit matrimonium quo ad officium? Et videtur quod non, quia dun clericus sacrum ordinem suscipit votum continentiae so lennizare videtur. 32. dist. seriatim unde postea contraher do majus peccatum committit, quam sit adulterium. q. I proposito ineliore. & sic non potest episcopus dispensari in majore adulterio supra de jud. atsi clerici. Sol. episcopu potest dispensare in majore adulterio, d ubi invenitur concessum, sicut in casu praemisso. infra eod sane. 2. & in ha resi & sacrilegio. 50. distin. preshyteros &c si quis prestyter. secundum Goffred. alii dicunt, quod episcopus dispensar potest in adulterio, & majoribus, nisi inveniatur prohib tum, ut in homicidio & simonia. 50. dist miror. & infrade mo nobis. Sed quod dixit Goff verius est: quod dic, ut no insra de poni. sub rubr. de dispensa § quis posssit dispensare. rers.i quibus autem. & seq.
Et in quo relevantur Invitanda fornicatione. ut 21. distin. Nicena supra devi. & honest. cler. ut clericorum. infin. quia coguntu uxores tenere in minoribus constituti. ut infra eodem, c. i Item quia clericus conjugatus non cogitur deferre tonsuram, ut dixi supra eod. §. prox. pers. in amissione. nec surge re ad matutinum, ut infra eodem, quod a te. &c. dirersis Iten quia si ecclesia, in qua intitulatus erat, aliqua habuerit di bonis suis recta via, sine contradictione ad ipsum redir debent, ut infra eod.c. quod a te. arg. 17. q. 4. c. ult f. de illi col. 1. in fin. Sed contra. 17.q. 4. suntqui opes, & in auihen de monachis. §. si vero relinquens. col. 1. Sol. Licet in hac materia di versi diversa sentiant, & scripserunt, tu tamen, si placet, si distingues. Cum quaeritur, utrum is qui relinquit consortium spirituale, ad quod transiverat, debeat recupera re bona sua, quae ibidem secum contulerat, aut is de quo quaeritur, est secularis, aut regularis. Si regularis sit, & exii de licentia, vel etiam sine licentia superioris ante profel sionem, cum rebus suis exire potest libere, & ad prioren statum redire infra deregularibius statuimus: nec de caetere audietur, si velit poenitere, & iterum monasterium, di quo exierat, intrare. arg. supra de renunc. ex transmissa. Sit autem exit postprofessionem, & sine licentia, quamvis aliud monasterium intret, res suae primo monasterio re e manent, & imputet sibi, qui ipsum recepit secundo sine licentia, sic intellige in auth. de mona §. si vero relinquens, col. Si cum licentia vel invitus ex causa ususfructus rerun quas contulit, debet secundo monasterio ad quod transi assignari, quamdiu vixerit, ne ei existat onerosus. sic intellige. 16 q. 6. cognovimus. &c. de lapsis. 27. q. 1. si quis rapueri Si vero sit secularis, indistincte potest dici quod bona su¬ recuperat, & aperte innuitur infra eod. quod a te. in fin. supr de renunc. ex transmissa. ff de illi, col li in fin. vel dic ad salvar das varias opiniones majorum, quod bona ipsum tacit sequuta fuerint. secundum authen. C. de sacr. san. eccle ingress tunc si exeat, & ipsum tacite sequuntur. argu. C. si penden appellatio. mors intervene. l. 3. C. si reus vel accus. mortu. fu. I. fiu & sic potest intelligi. ff. de illi, col. l. i. in fin. quia secundun Ala. videtur haec donatio tacitam habuisse conditionem ut duret, eo ibidem perseverante, ad instar dotis, ut infr de dote post divortium restit. nuper. &c.dona. in fin. C. de rei uxor act. I. unica. §. illo procul dubio. & §. accedit. & in hoc casu et! potest intelligi supra de renunc. ex transmissa. Sin autem ex presse contuit se & sua, & est pauper qui non habet und vivat, similiter tunc de benignitate canonica sine contra dictione cujusquam recuperat. arg. 86. dist. non satis. 17. q. quicunque. & 12q. 2gloria episcopi. & sic potest intelligi. infr eod quod a te. Sed li alias sustentari potest, non recuperat sicut nec si dedisset sine se. 17. q. 4 sunt qui opes. 12.q. 2 quicunque. nisi gratia fiat. & in his tribus casibus potest intellig infra eod. quod a te. & supra de renunc. ex transmissa. & haec vera sunt, nisi aliqua conditio apposita fuisset. infra de con¬ appo. verum. quae nec sufficeret, nisi expressa esset, ut C. d cond ob causam, si repetendi. ff.de verbor. obliga. quicquid astringendae. quia perfecta donatio non revocatur. C dedon. qu. sub modo perfectam. & accedit in auih. de sanc. epis. §. & hoc i praesenti. col. 9. ubi probatur, quod quo ad ingressum, nedi monasteria privilegiata sunt, sed ecclesiae seculares, quam vis monasteria magis sint privilegiata, ad idem argum. de episcop. & cleric. Deo nobis. §. 1. & 2. & l. generaliter. & pos sunt haec intelligi, quando aliquis ingreditur ecclesian secularem, tanquam conversus: nam si tanquam canonicus non sequeretur ipsum bona tacite, & sic etiam te net consuetudo
On this page