Titulus 27
Titulus 27
De clerico excommunicato, deposito vel interdicto ministrante
SUMMARIA 1 Clerici excommunicati qualiter puniantur. Et qualiter exci sentur. 4 2 Excommunicatus, quare tenetur dicere horas canonicas, saltem extra ecclesiam 3 Depositus, vel degradatus celebrans, an conficiat 5 Dispensari an possit cum clericis excommunicatis
AVctor prosequens materiam. scilicet qualiter clerici per elationem delinquant, superbian seu furorem, apponit rubricam de cleric. excommunicato deposito, vel interdicto ministrante. ue his videndum, Qualiter puniantur, Qualite excusentur, Et an cum eis dispensari possit
Qualiter puniantur Ut hoc melius inteli¬ p> gas, primo notare de bes, quod duae sunt species excommunicationis: nam ali¬ major, alia minor. 4 Major excommunicato excludit a sacramentorum participatione, & fidelium communio ne: minor autem excommunicatio a participatione tantum sacramentorum excludit, supra de excepa nobis infra sem. excomnun c. pen. inf. eod si celebrat. nec ob 39. 4. Engeltru dam. ubi videtur dici totum contrarium, quia Engestrud non solum fuit excommunicata minori excommunici tione, quae a fraterna societate separat, sed etiam a majori quae a corpore Christi rescindit, ut ibi dicit. nam exponem da sunt verba illa, sic ut intelligas fraternam societatem quam contrahimus in communione sacramentorum corpus autem Christi intelligas ecclesiam, ut ibi dicit: pe ecclesiam vero intelligas collegium fidelium, de consecra dist. i. ecclesia. Notandum est etiam, quod duae sunt specie minoris excommunicationis, una quae excludit a sacra mentis, & haec quandoque contrahitur a jure per participium excommunicati, excommunicatione majori. in de sent excommu. nuper. quandoque ab homine per sententiam. 5 quaestio i. cap. 2. Alia est species excommunicationi minoris, quae separat a communione fidelium, non sacra mentorum.5. quaestio. 2. praesenti., & qui. 4. in loco. 18. distinct. placuit. 34. distinct quorundam 57. distinct. si quis de alterius. Ex communicatus igitur majori excommunicatione, vel interdictus, vel suspensus ab homine divina officia celebrans in ordine suo degradandus est, ut infra eod. latores: etiam si matutinum vel vesperam in officio suo dicat, ut ii. quaest 3si quis episcopus in consilio. 12. quaestio. 2. qui & humanis. ne obsta infra eodem clerici. ubi dicit, nisi moniti sine dilationi redierint, quia etsi redierint, deponi possunt de rigore quamvis suscipi possunt dispensative, secundum Goffr¬ Sed cum in degradatione presbyteri b sex episcopi ri¬ quirantur, in degradatione autem diaconi tres, ut 20. qua 6. foelix. & cap. sin autem, & idem in degradatione subdiace ni, quia eodem privilegio gaudet. ut supra de serv. non ordin miranur. si non habentur episcopi, possunt clerici per pr¬ prium episcopum omnibus beneficiis ecclesiasticis spoliari. sic potest intelligi. infra eodem fraternitatis. & ca postu Iastis. §. ultim. Vel quod ibi dicit beneficiis, subaudi, & off ciis, vel ibi non agitur de clerico non interdicto ministrante. Sed de clerico non interdicto officiante ecclesian interdictam, secundum Goffred Et hoc intelligas de c¬ lebrante excommunicato solenniter, ut prius. infra eoden illud, tenetur tamen horas suas etiam extra ecclesiam d cere ad modum privati, non in ordine suo, argumen. 11. 4. si quis episcopus 2. & cap. seq. 8i. distinct. dictum supra de regul consulti. ibi, non tamen, ut seculariter vivat. infra de poeni¬ quod in e. dicit inde Goffred. quod secreto non officiar do ecclesiam, sed solus legendo, non cantando, & sic plane, ut a nemine audiatur, dicere potest, & debet horas c¬ nonicas; sed non puto, quod excommunicatus major excommunicatione debeat etiam intraecclesiam, exce municatione durante, secundum dictum Egidii Card nalis, ut apparet in concord. signa. supra eodem. versic. maj¬ excommunicatio: quia nec interdictus quod est minus di¬ bet facere, de consuetudine tamen prava, excommunicati intrant ecclesiam: dummodo ibi non celebretur, se¬ nunquam hoc fit sine peccato, & quod dicit Goffr. locun habet tempore generalis interdicti, quo ad clericos, qu non sunt excommunicati nec interdicti, sed interdictum servaverunt, nec interdicto causam, vel occasionem pra buerunt, ut aperte probatur infra de poenit quod in te. §. 1.e infra de privil. quod nonnull.s. Excommunicatus igitur m¬ jori missam celebrare non debet quomodocunque, ne sacramenta ecclesiastica pertractare, ut 28 distinct. presbyt. rum, nec horas canonicas intra ecclesiam dicere, sed extra ut notat, supra eodem. versic. & haec intelligas, & versic. dixitt. men Goffred. t Si quaeras, quare excommunicatus tent tur dicere horas canonicas e saltem extra ecclesiam: rest quia oneris sunt, & ideo hoc onus non tollitur, alias enin prodesset sententia, contra quem lata est, quod evidente iniquum esset. de except. rei judic. evidenter. & supra de judi intellexim is, poena etiam non habet immunitatem ff.den terdict. & re. relegatorum §. sin. nec aliquid commune habe delictum cum venia. ff. deminor. Pomp ideoque dicendum quod ad dicendas horas canonicas teneatur, alias ex delicto suo commodum & exonerationem sentiret, quod es set prorsus absurdum argument. supra de dona. inter vir. ( uxor & sinecesse ff de neg gest sive haereditaria. & de hac materia notatur. infra de sentent. excommunicatio. §. qua poena. su 5 sed nunquid excommunicatus potest intrare ecclesiam sic patet, quod clerici excommunicati celebrantes dep¬ nendi sunt. Idem videtur, si celebrent in ecclesia interd cta, maxime si excommunicati desistere nolint, ut tame scias, quod monachi, & regulares ecclesiarum conventu¬ lium praecipiuntur arctioribus monasteriis tradi ad pe petuam poenitentiam peragendam, ut infra eodem, postal¬ stis. §. ult Puniuntur etiam in hoc, quia beneficia, quae a¬ quisiverunt in sententia dormientes, retinere non pol sunt, nisi cum eisdem misericorditer fuerit dispensatum & est ratio: quia beneficium ratione officii confertur. Si distinct. si quis a modo, & cap si quis facerdotum & cap. e0s. & c. aeque. ergo non potest eis dare beneficium, qui non pol sunt facere officium. Quinimo nec fructus beneficiorun suorum antiquorum percipere debent, quamdiu in ser tentia dormiunt, quia non consuevit, nec debet perciper beneficium, qui non facit servitium. supra de ap pastorali §. sin. 32. distinct. praeter hoc. Sed nunquid reconciliatus fructus medii temporis, quo excommunicatus extiterat, recuperabit? Non. sicut nec regresso jure postliminii rest tuuntur stipendia ejus temporis, quo apud hostes fuit. C de re mili. stipendia. lib. 12. & de hoc nota. infra de sent excom § quis sit ejus effectus. versicul. Item ut quamdiu. & sequent. E ii in sententia contumaces longo tempore, puta triennio velbiennio, vel etiam anno fuerint, possunt omnibus b¬ a neficiis suis d perpetuo spoliari. ad hoc iofra eodem postulastis respon.I. supia de cleric. conjug. diversis. & decler. non res cum ad hoc. ii.qu.3. rursus. & C. quicunque & supra de haered ex¬ communicamus §. 1. & 2. & §. credentes. infra de poen, cap sin si¬ ergo tales eligere non possunt, nec eligi. sup. de consae cun dilectus. §. quia nobis. & ac elect. cum inter R. & deaeta. & qua¬ bonae. & de conces. praebend. quia diversitatem. confefentes et iam talibus beneficia scienter, a collatione suspenduntur donec super hoc veniam mereantur, ut puniantur, in que ipsos non est dubium deliquisse, ut infra cod. postulastis. §. Sed per quem merentur veniam? dico per superiorem, ni si forte hac de causa in concilio suspensus esset, ut arg, sup de elect. nhil & de praebend. grave. Item sufficit probare clen cum semel excommunicatum fuisse, nisi ipse probet fuisse absolutum, antequam beneficium sibi conferretur: maxime si is, qui eum excommunicavit, postea secum participavit, ut inf eo proposuit. Tertio puniuntur, quia repellum tur a testimonio, & quolibet actu legitimo hoc ipso, quod excommunicati sunt, nisi forte ad cautelam sententia re laxetur, ne communis ordinatio valeat impediri, & ut rerum veritas salva fiat, ut sup de testi. veniens. 2. in fi. & de excep Apostolicae. & de accusolim. I.V. & P. Suspensi autem a cano ne, puta minore excommunicatione notati, ut infra de sen excommun nuper. vel alias suspensi a beneficiis, non dico S officiis, celebrantes graviter delinquunt: non tamen ii regularitatis notam incurrunt, nec eligere prohibentur, ne ea quae jurisdictionis sunt, puta excommunicare, absolvere, condemnare, ut supra de electi. transmissam, exercere Non tamen potest talis eligi, quia eligeretur ad susceptio nem eorum sacramentorum, scilicet quibus a sanctis patribus est privatus, ut infra eod si celebrat. supra de excep. ano bis. infra de sen. excommun. significavit. secundum hoc intellige. supra de electi per inquisitionem, & cap. illa. Cum ergo ligatus minori excommunicatione tantum jurisdictio nem exercere possit, ut dictum est, & absolutio sit de juris dictione. f. dere judic. li. &3. & patet, quod praelatus meu ligatus minori excommunicatione, me potest excommunicare etiam majori excommunicatione, multo fortiu¬ ab eadem absolvere, & multo fortius a minori, & sic pote stas haec duobus collata non expirat utroque minoris ex communicationis vinculo ligato, licet alii aliter intellexerunt. infra de senten. excommunic. duobus. Nam & licet talis non debeat conferre sacramenta ecclesiastica, & si confert, peccat leviter, secundum Goffred. ab eo tamen collata non carent effectu, quia non dicitur participare, sed solus recipiens participat, id est partem capit, quia ad utilitatem suam confertur, si tamen quis pertinaciter se ingerat communioni hominum, excommunicari debet, quo facto nec conferri debet sacramenta, nec conferens executionem transfert celebrando, etiam graviter peccat, u omnia haec colliguntur, infra eod si elebrat. & not. suprad schismat. §. quid juris. de ordinatio. Mirum tamen videtur quod ligatus minori excommunicatione, celebrando graviter peccat, nec tamen irregularitatem incurrit. infr eod. si celebrat. cum ex omni mortali peccato quilibet constituatur irregularis irregularitate canonica 25. distinct.S nunc autem. & ca primum. cum promptus sit suspensus, que ad se. 14.1. sacerdotes. Solut. quod dicitur in dicto cap. si celebrat. sic intelligas, ibi, nullus notam, & ca, scilicet quantum ad illud quod ibidem sequitur, videlicet quo minus eligat & quo minus ea, quae jurisdictionis sunt, exequatur: secu in his quae officii sunt, secundum Goffredum. Sed cert litera huic intellectui manifeste contradicit, & quiden non sequitur, quod ideo, quia non est irregularis, eliger non prohibeatur: multi enim sunt, qui non sunt irregul¬ res & tamen prohibentur eligere, ut patet in his quae no supra de electio §. quis possit eligere. unde sic expono, nulliu notam, & ca. subaudi. super cojus dispensatione necesse si recurrere ad Apostolicam sedem. sicut infra de sentent. es com nuncatio, cum illorum: nam de illo consuevit esse dubitatio, & ad removendam illam dubitationem illud cap. celebrat factum fuit, potest ergo episcopus in hoc dispensare, supra de cler. conjug. sane sacerdotes, & etiam is, qui a excommunicatione minori potest absolvere, sic consu¬ tudo tenet: & illa decre si celebrat. innuit, & argumentum infra de sentent. excom nunic. nuper. & cum illorum, quod autem dixi ligatum minori non posse eligi, verum est, quar do scienter electus est, ut dicit illa decr. si celebrat. Quid ei go si ignoranter, ut dicunt quidam: idem, unde subaudiunt sub illo verbo, scienter: maxime ergo contra, si uter que ignorat, etiamsi electus ligatus sit majori excommi nicatione, argument. de consecra distinctio. 4. cap. 1. Institu de excep. § praeterea supra de appell. delictis. 2. quaestio. 5 quanti puta, que iia absens excommunicatus est, nec venit litera a ipsum, nec per aliquem audivit sententiam latam, nec ipsi nec eligentes argumen. 4 quaest; cap. 1. & ff. man si manda sem, & de acquir. posse s qui absenti. &I si quis. 4. §. 1. & 2.qu. 6. biduum. 82. distinct. proposuisti ff. de dec. ab ord. fac. l.ult. & qu sen. si ap. resc l. 1§. item cum ex edicto. & hoc innuitur a cor trario sensu. infra de sentent. excommunic. significarit. supra d proc.c. ult & de sent. & re jud ad probandum, & hoc intellig. quando no sunt in aliqua culpa, quia diligenter inquisierum nec aliud audire inde potuerunt, & non fuit sententia pi blice lata, alias contra sup de elect, cum terra & ca. innotuit. ult. rer parcentes supra de fal. ad falsariorum. respon. 1. & de pol prael cap.i. Quid si alter scit, alter ignorat? Videtur quod in potestate ignorantis sit, utrum valeat electio arg supra d conjug sero proposuit. quod credo, quando ex parte eliger tium ignorantis fuit. arg. 7 qu.1. siquis episcopus & sic proba bilis ignorantia excusat, non erronea, ut infra ecod. Apostol cae sup de ord. ab episcopo, qui resig ei & vide de consimili m¬ teria supra de proc. §. quis dari. rers. his vero qui non habent per sonam. Clericus autem depositus, vel laicus excommunicatus, sententiam contemnens, excommunicatur cum pa¬ ticipib & si nec adhuc cessaverit, recurrendum ad brachij seculare. ut inf eo c. si quis preshyt sic sup. de haer. ad abolendam §. 117 dist nec licuit. 23 quae. 5 de ligurib supra de jud, cum non a hom ne in fi de off ord c. i in si & inf de exces prael. c. ult. in fi. Sec nunquid depositus seu degradatus celebrans conficit? it vi letur, quia ordinem non amittit ut patet ig. q 3. eos. 1qu quod quidam. de consecr. dist4ostenditur 32 q7. licite suprad diror. quanto. Sed contra 5o. dist accedens i quae 3. Episcopus8 dist. dictum. 23 q8 clericis 54. dist. ex antiquis. Solu. Non potes conficere, potuit enim ecclesiae ei auferre potestatem cor ficiendi, quam contulit ordinando, quamvis character qu animae infigitur, non possit auferri, & sic intellige prima concor. secundum Goff idem in not. contra in hoc casu sicut plene invenies notatum. sup. detemp ord. §. & a quo ver haec igitur su fides tua, & sup. de schisnat. § quid juris deord di¬ ut ibi. sufficit enim ad hoc, ut conficere possit, quod seme rite fuerit ordinatus, ut innuitur, & aperte dicitur supra a sum trin c1§. una. a contrario sensu, quod ar. fortissimum est ff. de offi. ejus cui man. est jurisd. l.i. ver hujus rei
Qualiter, excusentur si probabiliter igni rent. Ut supra prox debet tamen semper in dubio abstinere excommunici tus, ut inf eod. illud § licet. quamvis per famam hoc audiat ut ibi dicit, ut supra de rescript cum contingat ff de admin. tuti quidam decedens in fi & depoen. haer. item veniunt. §. a quo, qui sententia excommunicationis semper timenda est, ve tremenda, vel tenenda est, etiamsi injusta sit, ut 119 3.c. 1. ni si in casibus in quibus nec timenda est, nectremenda Pr mo, si sententia a non suojudice feratur, ut a contrario sensu innuit, ut inf eo clerici. & sup de jud atsic lerici. & io. q. sententia. & infra de privil. cum olim essemus. § fin. Secundo,s a suo judice, sed excommunicato. 24 qu.audivimus. Tertio si a se egato excommunicetur contra intentionem del¬ gantis, ut supra de praeb. c. fi. audivi etiam a domino Otton Car. qui tulit sententiam in decre supra de testa. Ray penuli si lius. quod si delegatus praecipiat aliud fieri, sed injesse, & ideo excommunicet, nulla est sententia, ut in prox. decre aliud in ordinario, & est ratio, quia jurisdictionem habea latiorem & firmiorem, imo est ratio, ut supra de praescripi super literis, infi. Quarto, si sententia contineat in se intolerabilem errorem. Quinto, si post legitimam appellatio nem lata sit, ut supra de offi deleg cum contingat, & infra de sen excommunic pertuas. Sexto, si ab intruso, vel a jurisdictioni suspenso feratur, talis enim non potest excommunicare 12. quaestio. 2alienationes, & c. precariae. supra de concess. praebeno quia diversitatem corporum supra de electio nosti. Septimo, s feratur a violante interdictum hominis, ut videtur posi probari. infra de ecces. praela .c. fi §.1. & no. in sum ejusdem tnu sub §. fin. in ver in sumina not. Alias autem quantumcunque injusta sit sententia, locum habet poena, ut 243. 61. & 2 e cap. si episcopus forie, &c. si quis presbyter. & ca neimo contemnas licet sit arg, contra u qui 3 non debet, & §. seqe & c. seque & suprd offi. ordi. ad reprimendum; sed illud intelligendum, quand¬ servavit sententiam: nam tunc ex quo constat de injulti tia, ulterius nullam poenam sustinebit, scilicet quia solv debet sine difficultate, ut supra de rescript. ab excommuni¬ to. infra de sent. excomm. sacro. dico etiam ipsam servandam quamvis sit lata contra ordinem judiciarium, ut in proxi decre. licet quidam contrarium notaverint dormientes ut puto, & inducentes supra ut lite non contest accedens. 2. q. 6 §. aiffinitiva; sed illa regula in sententia excommunicationis fallit, cum sit medicinalis. ut 2.quae.i. multi. 24. q. 2. corri piantur &c. notandum in fi. salvo eo quod not. sup de senteni & re jud subrub de sententia § qualis sub § pura, ver. quid ergo si dico, excominunico te. & seq
An cum eis dispensari possit. Sic. Sed per quem? per Papam indist. ut inf cod illud, mi & c. Apostolicae; sed nunquid dispensare potest in hoc cast Episcopus? Non: quia nec cum excommunicato promoto in excommunicatione dispensare potest, ut imfradee qui fur. ordin. susce, cap.I. & ult. & de sentent. excommunic. cur illorum resp I. nec etiam legatus, nisi speciale habeat mandatum, ut u. quaest 3. si quis episcopus 2 & c placuit. videturta men, quod excusantur, si admoniti desistant, ut infra cod clerici & cap. postulasti. §. ult. sed illud intelligas ex dispensatione Papae, ut sequitur & probatur 63. distinct. Salonitanae 7. quaest. 1 si quis preshyter. 2. quaestio 5. qua de causa. nam solu Princeps solutus est legibus, 25. qu. . §. uli ff. de legibus Princeps. Princeps etiam solus dispensat cum deposito. argu sup. de clericis non resid. in eccles. rel praebend. ex tuae. Et hoc intelligas, quando ab omnibus ordinibus depositus fuit. Sir autem a presbyteratu tantum, tunc episcopus potest recipere ipsum in ordinibus inferioribus. argum 15 qu. 8 qui a miserii. & c siquis presbyter. sed contra. i. quaest 3. Epi scopus ubi dicit, quod si depositus in secunda synodo inveniatur innocens, non potest esse quod fuit, nisi gradus amis sos recipiat de manu episcoporum coram altari, sed illuc potest intelligi de illo, qui injuste damnatus fuit, scilice per falsos testes, vel falsa instrumenta: postea probat s¬ innocentem, sed si juste, tunc solus Papa restituet, ut nota infra de poeniten sub rubrica de dispensationibus. § quis possi dispensare. sub §. sunt autem casus. Videtur tamen, quoc hoc verum sit, scilicet, quod tales excommunicati celebri tes degradentur, nisi propter multitudinem severitati de trahatur: dicit enim decret. quod si quadraginta sint, ve pauciores, tunc omnes sunt deponendi, si plures principalibus delicti depositis, potest episcopus cum aliis dispensare, omnes tamen ad tempus sunt suspendendi, & es eisdem discreta poenitentia injungenda, ut infra eodem latores ad hoc so distinct ut constitueretur. 44. distinctio, comessationes 9. quaestione i.ordinationes. 23 quaestio 3. non potest. & capii ipsa picias.i. quaestio 7. quoties supra de tempo ordinat capit. 2 & ad hoc quod dixi de numero 40. accedit. supra de test. cacum causam quae. Alii dicunt, quod illud fit ex speciali mandato Papae, & ideo dicit, Fraternitati tuae mandamus, nor dixit respondemus; sed innuitlitera; quando Papa de beat dispensare, quod non credo, quia voluntas sua debi tum est, & jus quare cum illo solo si vult, poterit dispensare. Dic ergo, quod cum illo qui admonitus desistit, potest episcopus, si voluerit, dispensare, quo ad hoc ut non deponatur: non tamen quo ad irregularitatem contracti sicut tenet consuetudo: sic potest intelligi infra eod clerici & cap. postulastis. ut not. de hoc supra cod. §. 1. & versic. sequen videtur etiam aliud, ubi excommunicatus ab ordinari incurrit irregularitatem, quia sententiam ordinarii viol¬ vit, posset ordinarius secum dispensare, sicut & absolver¬ quia cui committitur principale, & accessorium, ut supr¬ ac offic. delegat. prudentiam. §. penulum. & sin. & innuitur ho infra de sentent. excommunica. cum illorum; sed, sicut dix consuetudo refragatur. Illud autem certum est, quo cum illo, qui excommunicatum se sciens, divina offici in contemptum clavium, quia admonitus diligenterne luit desistere, praesumpserit non dico celebrare, sed potiu quantum in ipso est. prophanare. non potest aliquis circ sedem Apostolicam dispensare, etiam synodus. 11. 4 3.siqui episcopus damnatus, & cap si quis episcopus in concilio. ad iden iufra de exces praelat. c. 5
On this page