Titulus 28
Titulus 28
De officio vicarii
SUMMARIA 1. Vicarius quis dicatur 2 Asententia officialis Episcopi ad quem appellabitur 3Officium vicarii quod su 4 Casus in quibus sit licitum per vicarium deservire 5 Vicarius sine auihoritate Episcopi deservire non debet Vicarius in ecclesia in quam servit, quod jus habeat Vicarias plures an quis habere possii
DIctum est suprad? his qui deserviunt ecclesiis suc nomine: ponitur hic de his qui nomine ali eno, & ideo subjicitur de officio vicarii. videamus ergo, Quis sit vicarius, Quod sit e jus officium. Et in quibus casib. sit licitum per vicarium deservire, Et quod jus habeat vicarius in ecclesia in qua servit. Et an possit quis plures vicarias habere
Quis sit vicarius. Quivices aterius gerit, sive in officio non contentioso mf. coc.. & 2.& infde off. Archid c. 1. & de off. Archipci in fi. sive in contentioso. inf. eo. tua nobis. unde & ei obediendum est, & deferendum tanquam illi, cujus vices gerit, ut que. distincta fi 94. dist. c.I. inf de off deleg. significasti. & c. sane quia. & cum olim, magister, respon i. & not. inf. de offic. deleg. §. quae juris dictio ipsius. versi. st tamen haec jurisdictio. ad idem. C. de offic. e jus qui vic. alterius gerit, per totum. sed est sciendum, quod illi vicarii, de quibus in Il. illis tractatur, non erant delegati vel subdelegati, sed ordinarii: nam eligebantur in certum tempus, quod erat ordinariis praefixum, ut ipsi vice ordinariorum praesentium & viventium supplerent: Erant & alii gerentes vices mortuorum & absentium, qui suffecti appellabantur hi omnia poterant exercere, quae ad jurisdictionem pertinent, praeter ultimum supplicium & membri abscissionem. C. eod. l. 2. in auth. de collatorio §. ar tequam vero. collat. 9. Quid sit de officialibus episcoporum a Dicas, quod delegati sunt eo quod non eliguntur, nec a ad certum tempus instituuntur, sed sicut & quantum episcopi volunt, possunt tamen alii delegare, quia ad universitatem dati sunt. ff.de ju, cum praet. §. judices, secundum Goff. * Sed ad quem appellabitur a sententia officialis episcopi, e patet ex praemissis: quod ad episcopum: nam a delegato ordinarii ad ipsum ordinarium appellatur, f quis & a quo app. I.ult. Generale est etiam, quod a delegat appelletur ad delegantem. C. de appel. praecipimus, §. hoc i appellatio. in auth. de sanctissimis episcopis, §. si quis contra aliquem collat. 9. C. qui pro sua jurisdictione judices dare, darive pos.I. unica ad finem. secundum Goff. in utraque quaestio dicas contrarium. Dic ergo, quod consistorium episcopi & officia lis, unum & idem censetur, ergo talis officialis ordinarius dicitur, & ab ipso, sicut ab episcopo, est hodie ad Archiepiscopum appellandum, licet ab Archidiacono & in ferioribus eorumque officialibus, sit ad eum, & non ad Archiepiscopum appellandum, nisi contraria consuetudo probetur: ut in auih. do no. extra, de appella Romana. eccl. cun suffraganeorum. & quod hi jurisdictionem habeant ordin comprobatur. C. eo. l.2. & in auth. de judic. in princ. & §. Ill. custoaiendo, colla 6 C. de appella.I.pen. & l. eo casu. & I praecipi mus, in princ. & §. hinc saluberrinae, in authent. de appellationib & §. si col. 4 ff. quis & a quo appel. l.. §. ab eodem. & sic non ob stat. infra de appellat. dilecti nam cum officialis episcopi ea dem persona censeatur cum episcopo, & gradatim sit appella. si ab ipso officiali ad Archiepiscopum appellatur si enim ad episcopum appellaretur, posset episcopus ali committere, & sic nunquam perveniretur ad merropol contra jura. 2. q. 7. metropol. ff. de off. lega c. i. infra de off crdin pastorals. ideo praecipit lex, quod is ad quem appellatur, omnino per se causam audiat, non deleget, ut m authent. ui¬ defun. seu func. eo. non injuri. §. pen. col. 5. Quid si appelletur a delegato officialis episcopi? respon. Appellari potest ac ipsum officialem, vel ad ipsum Episcopum, cum iden consistorium sit utriusque, ut dixi. ad hoc ff. qui & a qui appellat. l. I. §. ab eo. & a delegato ad delegantem semper appellatur, ut dixi supra eo. vers. sed ad quem appellabitur. hi officiales videntur ordinarii sine administratione, de quib loquitur. infra de in integr. rest. causa. §. delegati vero quam vis etiam illud aliter intelligi possit Unum tamen not quod hi officiales dicuntur nodie ordinarii ex consti. supra alleg Romana, sive ex vi interpretationis ipsius, ut apparet in nis quae not. infrade offordin. §. 1. & 2. unde secundum sua tempora satis bene notavit Goffred. vel possun dici ordinarii, quia de consuetudine, sive dejure tale eandem habent cum episcopo potestatem, ut patet mfr. d inst cap. 3. infra dereg, cap. 2. infra de frigi. & malesic. cap. 1. §. ill. nominationem ergo ab episcopis, potestatem vero a ju re recipiunt. argument. 10 quaestio. 1 episcopum per cunctas. E Exod. 18. cap. circa medium. ibi, cur solus sedes, &c. & hoc incorn vincibiliter probat dictum cap. extra, Romana. nam cum F piscopus ordinarius sit, si officialis suus delegatus censetur, non unum& idem, sicut dieit dictum extravagans, se¬ diversum erit consistorium utriusque
Quod sit ejus officium. Ut desemut ecli¬ siae & personae. infr. eo provideas & ut curam habeat animarum. inf. eod. c. sin. ide debet esse sacerdos ad quod compellendus est per subtractionem proventuum, vel vicariarum ipsarum, ut ibi. supra de electi, cum in cunctis, §,. anferiora. quod dic. ut not. supr de aeta & qual. §. ordo
Et in quibus casibus sicheitum per vicarium deservire? Et quidem qu libet regulariter debet in persona propria deservire. infr decle non resid. quia nonnulli. &c. relatum, & sacrificia offer¬ re, 31. distinct. si laicus. & horas canonicas horis congrui (nisi occupatio superveniat) singulis diebus Domino reddere, infr. de celebr. mis. cap. 1.Super hoc sunt duae opinione Primi ex praemissis sic concludunt, ergo non licet per v carium deservire. inf. eo. clericos, infr. de praeb. extirpandae §. qu vero, nec debet percipere beneficium qui negligit officium infr. de cle conjug diver. &c. Ioannes, & de cle. non resid, conquirente. Secundi dicunt, quod quilibet debet habere vicarii si facultates ecclesiae patiuntur, argum. 7. 9. 1. illud, & c.nihi 5 Ego dico, e quod sine authoritate episcopi, non licet alicui vicarium instituere, qui habeat jus in re, & sic intellig sententiam priorum: sed bene potest secum tenere socium, cujus adjutorio fulciatur, immo debet hoc facere quia vae soli, &c. inf. de statu monacho. monachi. respon. I. authc ritate etiam episcopi hoc fieri potest, & talis vicarius habet jus in re, adeo quod successor personae sive rectoris v carium talem sine causa non poterit removere. inf. eo ad hae¬ infr. de arb. non sine argum. inf. de excess prael sicut unire. 16445 sicut. & imfra de jure patr. postulasti. & in his duobus casibu intelligo veram sententiam secundorum. dico tamen quod nihilominus rector debet in propria persona deser rire non sunt ista contraria, sed consona. ecce enim episcopus habet curam episcopatus sui, & multi post ipsum quia Archidiaconus sub eo de consuetudine: Archipresbyter sub Archidiacono, presbyter sub archipresbytero & hi vicarii ordinarii & perpetui sunt supra de osfi. Archi¬ c. & de off. Archipresbyt.c. i. habet & temporales qui officia les dicuntur nfra. de inst. ex frequentibus. & de solutionibus Odoardus. Qui & missi Dominici appellantur, inf. de regul¬ c. Lrespon.. infra de frigic. I. §. I. de his dixi. supr. eo. § 1. Sed nunquid hi constituuntur & destituuntur per Episcopum s ne capitulo? Non videtur, arg. inf. de his quae fi. a praelnovit, e s quanto. dic contra, cum officialis eadem persona censetur cum episcopo, ut no supr. eo. §. 1. & hoc consuetudo approbat, quae in talibus servanda. inf. de his quae si a prael. ea no scitur. Ex praemissis patet, quod authoritate episcopi potest institui vicarius, qui habetjus in re: & debet episcopus consentire, ubicunque causa subest. arg. inf. de praeb. vacante, & ubicunque aequitas ipsum moverit, arg ff de inter rog. act ubicunque debet autem ipsum movere aequitas ino mnibus casibus in quibus potest absens sine peccato, pe vicarium deservire, & sunthi. Primus ratione occupationis hac ratione excusetur episcopus, qui habet vicario sub se in ecclesia cathedrali, ubicunque & regulariter, ipsi ergo in camera sua vel capella potest horas canonicas di "cere simul omnes in mane, e & postea expedire alia qua occurrunt: vicarii autem sui & ministri ecclesiae ipsas dicen in ecclesia publice, id est, solenniter, horis competentibus vice sua. Hoc idem intelligo in quolibet circa rempub. occupato. inf. de celeb. mis. c. I. Requiritur tamen, quod in quo libet die Dominico ecclesiam officiat Episcopus, & praecipue solennibus festivitatibus de quibus dixi supra de usi pallii. § & quibus diebus. nisi aliqua excuset necessitas, 7. q. 1 temporis, in fi & c pervenit. de consec. dist. 3. Epi scopus, inf. de celebr missae te referente ad hoc, infr. de offi. ordin. inter caetera, io quaesi IEpiscopum. Secundus est ratione statuti sine consuetudinis argu. de constit. cum omnes, in fi. infr. de conces praeben. ex part¬ Asten. in fin. 32. distinct. placuit. Tertius est ratione privilegii, seu dispensationis. supr. de filiis presyt. proposuit. qua tota die concedit dominus Papa super pluralitate beneficiorum, inungens in fine: dum tamen cura animarum non negligatur, & ecclesiis faciat per vicarios idoneos de servire. Nota tamen, quod contra hunc casum, & praecedentem potest venire praelatus, si ecclesia sit servitoribus destituta infra. de cler. non resid cum ad haec, & argum. infr. d deci. suggestum. & de verborum significat. quid per novale. E. quo enim consuetudo incipit esse irrationabilis, & ecclesiis onerosa, tenenda non est. supra de consuet. cap. 1. & fin argument. 29. distinct. cap. 1. & 2. Quartus est ratione loci remotioris, & animarum periclitationis. infra de eccles. aedifi ad audienuam Quintus est ratione religionis. inf. de prael de monachis. & cap. Lateranen. Sextus est ratione diversae nationis. inf. de off. ord. quontam supra de temp. ord. quod translationem. Septimus est ratione praedicationis, inf de statu mon quod Dei minorem, in sin ibi tamen potius videtur socius quam vicarius, sed comprobatur casus iste, inf. de offi.or.in tercaetera. Octavus est ratione perplexitatis: quando qui¬ habet praebendam in ecclesia cathedrali, cui annexa ess parochi?lis ecclesia: hic enim in ecclesia cathedrali personaliter deserviet, & per vicarium in annexa. infra. de praeb extirpandae, §. qui vero & cap. exposuisti. nec enim est rigo juris, ex eo quod sequi posset perplexitas, requirendus, infra de appell interposita, § fin Nonus est ratione defectus seu debilitatis supervenientis, 7. quaest. i.cap. 1. infra de cler aegro cap. I. penult. & ultim. Aliqui tamen dicunt, quod iste es coadjutor, non vicarius: non facio vim in verbis, & quantum ad mentem, vicarius est, ego non curo de nomine inf. de procur pentio. C. commu. de leg. 2. Decimus est ratione necessariae profectionis. infr. de appella pervenit. puta cruc¬ signatus est infr. de voto, cap sin. Undecimus ratione voluntariae profectionis, utilis tamen & honestae, puta causa studiorum, seu peregrinationis cum praelati licentia. infra. di cler. non resid. relatum, & de cons. dist5 non oportet. In hoc tamen casu & praecedenti, cum impedimentum temporale sit, non puto quod constituatur perpetuus vicarius, sed ac tempus. Duodecimus est ratione divini cultus augmentationis, & sanctitatis, & aequitatis, scilicet quando bene abundat ecclesia in reditibus arg. supra de constit. ex parte. & c. cum M. Fer. & sic potest intelligi, 7. q.1. illud, & cap. nihil hi¬ igitur non absolvitur rector. sed tenetur nihilominus ir propria persona deservire, alioquin divinus cultus nor augmentaretur
Et quod jus habeat: vicarius in ecclesia. in qua servit. Ut non removeatur sine causa, nec cum causa sine licentia episcopi, infra eo. ad haec infra de praebm Lateranens. U. animas curet, infra cod, cap. fina. Ut conveniatur cum habeat jus in re. inf. defide instrum. G. perpetuus Vicarius. Vi¬ detur tamen quod si ecclesia ab eo petatur, debet in judi¬ cio episcopum tanquam rectorem totius dioecesis nomi nare, quia is possidet, cujus nomine possidetur, infr derest spol cum venisset, in fi. & c. olim causam, & argum. mfra de offic jud.c.i. infra ut lite non contest quoniam frequenter. §.quod si su¬ per rebus immobilib. & arg. de jur. cal.c.i. & ult. infr. de fo. comp significasti. Dic quod authoritate Apostolica trahi potess tanquam is qui possidet, 124. 2. quicunque. 16. q. I. in canonib. ff si ususfruct. pe. uti frui. §. utrum. & de servi. I.si. & si ager vecti vel emphy. pe. l. 1.2. & 3. Episcopus tamen ipsum defendere potest, etiam eo invito, cum sua intersit principaliter sup de elec. quaerelam, inf. de prae scr. ex transmissa, inf quod met, caus dilecti. infr. de dona. inter dil infr. de succes ab intest. c si. inf de sta mo. recolentes, §. si. inf de capel. mo. c2. potest etiam episcopus interesse in causa per se, potest & per alium, inf. dejura cal c. st. prodest etiam hoc ei ne colludatur, ut C. de liti. authen s haeres, & opp. argu ff. de usu & habi si ita legatus, §. d ominus pro prieta. & ff. ut in poss leg is cui, §. qui legatorum eundem etian vicarium possit facere procurator, quo ad jus episcopale inf. de confir uti, cum dilecta, §. quia vero. Quid si episcopus sci quod contra ipsum agitur, & non defendit? Videtur quoc paretur ei praejudicum, cum prohibere possit presbyterum ff. dere jud. saepe, §. cur autem, & de excep. rei ju. exceptio infr. de sent. & re jud. quamvis regulariter. si autem ignorat praejudicium non paratur: & sic intellige, inf. de do interdi lectos,. & infra de ar. cum tempore, arg. ff. de exce. rei ju. I judicatae § si debitor & I. si mater, §. si. Item habet jus petendi sibi a signari congruam portionem de redditibus ecclesiae, cu servit, si minus competentem habeat. debet enim talen habere, quod inde valeat commode sustentari, infr, cap. a haec, inf de ap. pervenit, inf de praeb. de monachis, &c. extirpandae § qui vero quod autem dicatur sufficiens beneficium, di¬ ut not. supr. de rescri. §. quae possunt objici. post di. quae incipis quod autem dixi versi. sed quod appellas beneficium sus ficiens, & sequentibus.
Et an possit, quis plurea vicarias habere? Not. in, eo. provideas, nec vicarius in una ecclesia potest intitulari in alia vicaria retenta. supra de rescrip postulasti. nec intitulatus in una potest fieri vicarius in a lia, infra eo, cap. 1. In summa nota, quod vicarius adeo personaliter adstringitur ad servitium ecclesiae, cujus est vicarius, faciendum, quod alium vicarium sibi instituere nor potest sic intelligitur secundum unam lect. infra eod cleri cos est ergo similis manumisso sub hac conditione; quoc nunquam eccl. deserat. supra de ser. non ord. eo. libentius & ill qui adeptus est praebendam, cui hoc unus annexum erat mfra de praebend. significatum & clericis intitulatis in ecclesia ad certum servitium faciendum, qui cum continu & personaliter servire debeant, ab assideo assides assisi possunt dici, vel quasi asini. infra de cler. non resid. cum ac haec alias in infinitum res posset extendi. C. de fid. inst. I. fin est ergo vicaria personalis, ideo personam non egreditur supra de usu pallis ad haec. ff. dereg. ju. privilegia. 7. q. 1 petisti. f de solu. inter artifices. infra de offic. deleg. cap. fia §. is autem C.d. cad tollen.I. unica. §. sin vero talis. Vicarius etiam summi Pontificis non potest literas concedere extra urbem, nisi ei dem specialiter concedatur. infra eo. tua. Finaliter nota quod secundum beatum Ber. qui per vicarium servit, pe vicarium remunerari debet: nec enim sicut dixi lex, ferer dus est qui lucrum amplectitur, onus autem ei annexun subire contemnit. quod dic, ut not. sup. de rescrip. §. quae po suntobjici, super verbo versuum pauper ver & regulae ju ris quod intelligo, nisi causam habeat, ut not. supra eod. § & in quibus casibus
On this page