Quaestio 6

Articvlvs I. De ordine harum partium secundae imaginis.

D primum sic proceditur. 1. Augustinus dicit, quod notitia procedit ex mente, amor ex vtroque. Et ad idem est, quod distinctio, & ordo partium trinitatis quae est imago, debet correspodere distinctioni personarum cuius est imago: in illa vero Pater, cui appropriatur mens, est a nullo; filius cui notitia, ab ipsosolo; Spiritus Sanctus, cui amor, ab vtroque: ergo mens a nullo, notitia a mente, amor vero debet esse ab vtroque.

2. Potentiarum & habituum ordo & dictinctio patet ex actibus: hic autem est ordo actuum, quia intelligere praecedit rei speciem in mente, & vtrumque sequitur ailigere: ergo hic ordo debet esse in potentijs vel habitibus.

contra 1. Potentiae & habitus concreati sunt: ergo vnus non est ex altero.

2. Mens multa nouit, quae non diligit: ergo nec semper ex se notitiam gignit.

3. Dicit Augustinus de Trinitate, quod partum mentis praecedit appetitus: ergo notitiam amor.

Iuxta hoc quaeritur de ordine partium imaginis prius assignatae: assignat enim Augustinus hic ordinem hunc, quod ex memoria procedit intelligentia, ex intelligentia voluntas.

Contra1. Ecclesiast. 17. ad imagine suam. Glos sicut ex patre Filius, ex vtroque Spirit Sanctus: ita ex intellectu voluntas, ex vtroque memoria

2. Augustinus in serm de imagine. Sicut ex Patre Filius generatur; ex patre & Filio procedit Spiritus Sanctus: ita per intellectum generatur voluntas, ex lris ambobus procedit inemoria.

Respondeo. Mens vel memoria dupliciter potest accipi, quia vel respectu specierum innatarum, & sic semper praecedit mens, vel memoria, sequitur notitia & intelligentia, consequitur amor vel voluntas: non ita quod horum, secundum quod sunt potentiae naturales vel habitus, vnum oriatur proprie ab altero, sed quia vnum inest mediante altero, & non exit in actum, nisiictu alterius praesupposito Vel accipitur respectu specierum acquilitarum, & hoc dupliciter, vel prout sunt in fieri secundum sui primam generationem, sic intelligentia praecedit voluntatem, voluntas memoriam; vel prout sunt in esse scundum viam conuersionis animae super species prius acceptas: sic mens, vel memoria praecedit intelligentiam, & notitiam, & vtrumque voluntatem, vel amorem.

Ad 1. In contr. Potentiae & habitus concreati sunt &c. Resp. Quamuis vnum non sit ex altero effectiue: potest tamen dispositiue inesse vnum mediante altero: & sic potest causalitas esse in operando, licet non sit in essendo.

Ad 2. Mens multa nouit. Resp. Quando dicitur, quod diligit notitiam suam, refertur hoc ad notitiam objiectorum, quae innata sunt. Vel dicendum, quod diligit ea non secundum id quod sunt, sed secundum id quod in notitia sunt, id est, amat ea se nosse

Ad 3. de appetitu. Resp. Est appetitus generalis cuiuslibet potentiae ad suum objectum, & hic praecedit, nec est pars imaginis, sed connaturalis cuiuslibet potentiae, nec requirit cognitionem praecedentem: est etiam specialis, scilicet voluntatis & boni, & hic sequitur notitiam.

Ad ea quae opponuntur de memoria. Resp. Memoria ibi accipitur non prout est specierum. innatarum conferuatiua, sed acquisitarum, non prout sunt in facto esse, sed in fieri¬

ARTICVLVS II Vtrum mens, notitia & amor sint consubstatiales anima.

AD secundum sic proceditur, August. 9. de Trinit. Admonemur, si vtcumque videre, possumus, haec tria in anima existere, & tanquam euoluta euolui, vt sentiantur, & enumerentur substantialiter, vel, vt ita dicam, essenialiter, non tanquam in subjecto, vt color, aut figura in corpore, aut vlla alia quantitas, aut qualitas ;quicquid enim tale est non excedit subjectum, non enim color iste aut figura huius corporis potest esse & alterius corporis: mens aute amore, quo se amat, potest amare praeter se, item non se sola cognoscit mens, sed alia multa,

2. Idem Augustinus. Quamobrem amor & cognitio non tanquam subjecto insunt menti, sed substantialiter etiam ista sunt sicut ipsa mens: quia etsi relatiue dicuntur adinuicem, in sua, tamen sunt singula quaeque substantia.

3. Anima substantialiter est imago: ergo ea per quae est imago, illi consubstantialia sunt.

Contra 1. Amor & cognitio nominant habitus, vel actus; haec vero sunt accidentia: ergo.

2. Videmus, quod qualitates primae, vt calidum, frigidum agunt in aliena subjecta extra se, quamuis sint accidentia: ergo ratio Augustini nulla est.

3. Per scientiam acquisitam: quae accidens est, cognoscit homo alia: ergo ratio Augustininulla est.

Respondeo. Aliquid esse in genere aliquo dupliciter est, vel per lineam praedicamentalem, vel per reductionem: primo modo quod est in genere suscipit praedicationem generis; secundo modo non semper, non enim punctus est quantitas: primo modo dicuntur esse in eodem genere, de quibus idem genus praedicatur; secundo modo illa, quae ad idem genus vt principium reducuntur: Nam vtroque modo genus accipitur, vt dicit Porphyrius. Dico ergo, quod mens, notitia, amor, potest accipi quasi concretiue, vt videtur secundum Augustinum, proanima seipsam memorante, cognoscente, & imante: sic ista sunt vna substantia: vel abstractiue pro habitu siue actu memoriae, notitiae, & amoris: & hoc dupliciter, vel respectu specierum acquisitarum; sic nec substantia sunt nec substantialia: vel respectu imatarum, Dei scilic et & sui; sic consubstantialia dicuntur perreductionem, quia sine his non perficitur animae rationalis substantia.

Ad 1. In contrarium. Nominant habitus vel actus. Respondeo. Habitus & actus naturales possunt dici substantiales per reductionem, vt ictus viuendi; sed acquisiti non.

Ad 2. De ratione Augustini. Resp. Non est. intentio Augustini, quod forma accidentalis non agat in alienum subjectum, sed quod non transit de vno ad aliud, sicut mens, notitia, amor ab vno objecto transit ad aliud, & secum amplectitur alia.

Ad 3. De scientia accidentali. Resp. Non est. objectio, quia scientia ipsa non discurrit a notia ad non cognita, sicut notitia, mens, & amor a notis ad nota, ab amatis ad amata, manens tamen in seipsa.