Quaestio 2

Articvlvs I. Vtrum essentia possit dici genita.

AD Primum sic proceditur. 1. Si essentia generatur, ergo generanti relatiue opponitur: ergo de generante non praedicatur.

2. Si essentia generatur, cum generans per essentiam habeat esse, ergo habet esse per rem a se genitam, quod est impossibile.

3. Omne quod generatur habet principium de quo est: sed essetia non habet principium de quo sit quia per illam Pater est: ergo non generatur.

4. Perfecta generatio est de sua substantia: sed vna est in Patre & Filio substantia: ergo si essentia in Filio generatur, eadem res generatur de seipsa, quod est impossibile.

Contra. 1. Hilarius dicit nil nisi naturam habet Filius: ergo essentia Filij est nata.

2. Generatio simpliciter terminatun ad substantiam: ergo in generatione simpliciter semper generatur substantia: ergo &c.

3. Secundum Philosophum in ad aliquid per se non est motus: ergo nec generatio: ergo generatio Diuina non est primo in ad aliquid: ergo in substantia, quia non sunt ibi nisi haec duo praedicamenta.

4. Secundum Philosophum, motis nobis mouentur ea quae in mbis sunt, & corruptis corrumpuntur: ergo generato Filio gineratur omne quod in ipso est,

5. Quia homo idem est cum Socrate, qui gonerat Socratem, generat hominem: sed multo magis essentia eadem est cum persona: ergo &c. Respondeo. quamuis secundum Philosophum lib. de generat. generatio quaedam terminetur ad accidens; tamen communis generatio, quae est generatio simpliciter, terminatur aat substantiam: sed substantia dicitur duobus monis, scilicet hypostasis, quae prima substantiae; & essnsia, quae secunda appellatur. In creaturis quidem plurificatur effentia secundum hypostasias, & ideo actus generationis ad vnumque: terminatur, quia vtrumque per generationem proctucitur: sed in diuinis non; imo manet eadem essen¬ tia in genito, quae in generante: vnde quamuis persona genita a generante produtatur, tamen eius essentia, cum sit eadem, non producitura Hinc est quod generatio humuna ad substantiam tam singularem, quam commurem terminatur, sed primo & per se ad singulatem, secundario & quasi per accidens ad comminem: generatio vero diuina ad solam substantiam singularem terminatur: vnde persona sola non essentia geperatur.

Ad 1. In contrarium de Hylario. Resp. Improprie loquitur, & exponendus est, idest, nilnisi. nascendo acceptum Filius habet.

Ad 2. De generatione simpliciter. Resp. Generatio diuina terminatur ad substantiam, non quae est essentia, sed quae est persona.

Aid 3. In ad aliquid &c. Resp. Generatio niuina non terminatur ad relationem, sed ad hypostasim, in qua est fubstantia.

Ad 4. Motis nobis &c. Resp. Non est simile, quia in nobis quicquid est, dependet ab esse nostro, sed in Filio non quicquid est dependet ab ipso, cum idem sit in alio, scilicet Patre.

Ad 5. Quia homo idem est cum Socrate Resp. Idenuitas haec non est tota ratio, sed multiplicatio hominis in generante & genito.

ARTICVLVS II Vtrum possit dici essentia de essentia.

AD secundum sic proceditur. 1. Augustinus concedit has, sapientia de sapientia, substantia de substantua, mitura de natura: ergo essentiae d essentia.

2. Symbolum Nicenum dicit, lumen de lumine: lumen vero est ipsa essentia.

3. Quamuis Deus essentialiter vnus sit, tamen conuenienter dicitur Deus de Deo: ergo a simili¬

Conera. 1. Secundum Prisciamem omnes praepositiones transitiuae sunt: ergo per hoc importatur distinctio, vel diuersitas aliqua: sed in nulla perfoa essentia distinguitur ab essentia: ergo &c.

2. Non potest dici eadem persona de seipsa, quamuis persona distinguatur, vt Filius de Filio: ergo nec eadem essentia de seipsa

3. Aut accipitur praepositio haec de materialiter, aut originaliter, aut ordinaliter: neutro autem modo verum est, quod essentia sit de essentia: ergo &c.

Respondeo Actus, seu propriems personalis distinctiua, proprie personae distinctae conuenit. vnde, quia quamo magis accediun aliquid ad modum significandi distinictum, tamo magit recedicad supponendum conuenientius pro personu distucta; idub actus persomalis tanto comuenientius ei attribuitur vt proprietas dictincti ua. Quix ergo persona suli proprio tomine maximer acecdit, ideo illu conuenientissimo attribuium. pest hoc veronmagis ac cedra persona, sutb nomine communi vt hypostasiu, vnde & illi fecundo gradu conuenienter attribuitur. Post. hoc vero accedit terminas essentalis abstractus, qui significat essentia cum aliquo actu, vt poten tras bonreas & huiusmodi: tequia aectus singul. rrum fune, iduonon incomtenienter suppomt. pro persona. Pest hoc ac cedie termnus essentia. lis abffractus qui significau essentiam cum ad ditione alicuius modi significandi, qui conuenit personae, vt est substantia, quae dicitur a substando, & hoc etiam potest supponere propersona. Essentia autem quae pure significat essentiam in abstractione fine additione vel suppofitalis actus, vel modi personalis, maxime distat a significatione distinctionis personalis; deo fine maxima improprietate nungnam. supponit pro persona. Et ideo quamuis concedatur cum aliqua proprietate, natura de natura, lus deluge, substantia de substantia, Deus de Deo; non tamen conceditur essentia de essentia. Secundum hoc patet triplex differentia nominum; quaedam enim sunt pure porsonalia, quaedam pure essennialia, quaedam quasi medio modo se hubentia vel propter cointellectum supposits, vt concreta; vel alicuius actus; vel modi, qua persorae conuenit, vt abstracta, prima proprio supponunt pro persona, vltima non, sed prosola essentia, mediu se habent medio modo; & secundum quod magis abcedunt ud. modum significandi personalem, comionientius supponont pro persona, secundum iod ad essenialem, minus: proprae: sic ergo ipaten rusponfio ad argumema.

Ad en quae probant per simiha, quod possia dici essentia de ossehta. Resp. coniest simile, ve dictum: est.

Ad ea quae oppomintur n contrarium. Resp. Concedo, quod non dicitur proprie esfentiae. de essentia: substantia vero de fubstantia dicitur cum aliqua impropriutateminori ;nec sequutur quod idem sit de seipso, quia iusmodi nominae cuu tulibus praepositiombus distinctinis, quamulis sit gnificentessentiam, tamen trahuntur ad suppos nendum pro persoxa. Quuito vero minuu to presse distinctio significatur per praepositionep, quam per actus personales, tantommor est improptieras: vnde quamuis alicubi dicatur essentia de essentia, non tamen essentia genita.