Quaestio 2

Articvlvs I. An essentia praedicari debeat de persona, & e conuerso.

AD primum sic proceditur. 1. Habentium oppositas proprietates, vnum non praedicatur de altero: sed essentia communicabilis, persona incommunicabilis habent oppositas proprietates: ergo &c.

2. In praedicato est locus formae, in subjecto locus materiae: sed persona non se habet ad essentiam, vt materia ad formam, nec e conuerso: ergo vnum non potest praedicari de altero.

3. Non est praedicatio sine compositione praedicati cum subjecto: sed essentia non componitur cum persona, nec e conuerso: ergo vnum non potest praedicari de altero.

Contra. Boetius. Nulla propositio verior illa in qua idem praedicatur de se: sed persona & essentia sunt idem: ergo vtrumque potest praedicari de altero verissime.

Respondeo. Quaedam est praedicatio per identitatem, vt homo est animal rationale mortale: quaedam per inhaerentiam, vt homo est albus: primo modo praedicatur definitio de definito: secundo modo forma de supposito, accidens de subjecto. In prima praedicatione est compositio secundum modum significandi tantum, in secunda secundum rem: modus vtriusque praedicationis in Deo reperitur, sed non res: prima enim praedicatio inuenitur in Diuinis secundum naturam ipsius rei, vt Pater est deitas: secunda secundum modum intellectus nostri vt Pater est generans. Dico ergo quod praedicatione, quae sit per modum identitatis, praedicatur persona de essentia, & e conuerso: praedicatione vero. quae per modum inhaerentiae, essentia de persona non e conuerso, quia essentia significatur. vt forma inhaerens, sed persona vt res subsistens.

Ad. 1. De habentibus proprietates oppositas Resp. Hoc verum est inquantum habent huiusmodi proprietates oppositas, aliter non: nam species praedicatur de indiuiduo, tamen habent intentiones oppositas, sed intentio vnius non praedicatur de altero; sic essentia praedicatur de persona & e conuerso, sed non intentio vius de aItero.

Ad 2. De forma & materia. Resp. Hoc locum habet in praedicatione quae sit per inhaerentiam non per identitatem. Vel dicendum quod quamuis neutrum illorum sit forma alterius, potest tamen significari per modum formae.

Ad 3. De compositione. Resp. Praedicatio non requirit compositionem rei. sed secundum modum significandi solum: quae vero sunt simplicissima, possunt vere modo composito significari, ita vt non ponatur compositio in esse rei significatae, sed in modo significandi.

Articvlvs II. An possit dici, tres personae unius Dei, vel e conuerso.

AD secundum articulum sic proceditur. 1 Deus & Diuina essentia idem sunt: sed bene dicitur, tres personae unius essentiae: ergo & vnius Dei.

2. Conuenienter dicitur persona vnus Dei: ergo conuenienter dicitur vna persona, vel duae, vel tres personae Dei: ergo & vnius Dei.

3. Conuenientius dicitur, tria indiuidua hominis, quam humanitatis: ergo a simili conuenientius dicitur, tres personae vnius Dei, quam vnius deitatis.

4. Propter ternatium numerum notionum in vna persona conuenienter dicitur, tres notiones vnius Dei: ergo a simili propter ternarium in vna essentia conuenienter potest dici, tres personae vnius Dei.

Contra. 1. Magister dicit quod non debet dici: dicitur ergo inconuenienter.

2. Quamuis dicatur, tria indiuidua hominis non tamen tria indiuidua vnius hominis: ergo a simili non debent dici tres personae vnius Dei¬

Iuxta hoc quaeritur an possit dici, vnus Deus trium personarum.

Respondeo, Essentia respectu personarum habet similitudinem formalis habitudinis, non alterius: nomina vero abstracta in genitiuo construuntur in habitudine formae; concreta non cum non significent per modum formae: ideo conuenienter potest dici, tres personae vnius essentiae, sed non vnius Dei: quia licet essentia & Deus sint idem re, non tamen modo significandi, Ad 1. De essentia. Resp. Non est simile propter diuersum modum significandi.

Ad 2. De persona Dei. Resp. Non est simile, quia cum dicitur, persona Dei, constructio est intransitiua: sed quando adduntur termini numerales, est constructio quasi partitiua, vel possessiua.

Ad 3. De tribus indiuiduis. Resp. Quamuis conuenienter dicatur, tria indiuidua hominis non tamen vnius hominis: quia, cum prius haberet hic terminus, homo, suppositionem quasi simplicem; per additionem termini distinctiui trahitur ad personalem: similiter non potest dici, tres personae vnius Dei.

Ad 4. De notionibus. Resp. Non est simile, quia notiones significant per modum formae, vnde constructio est formalis quando dicuntur tres notiones vnius Dei: sed personae non sic se habent ad Deum, nec e conuerso.