Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

In Quartum Sententiarum (Redactio B)

Prologus

Quaestio 1 : An liceat aliqua non theologica in theologia tradere

Quaestio 2 : Quid opus sit facto in contrarietate positionum seu opinionum

Quaestio 3

Distinctio 1

Quaestio 1 : An creatura possit creare

Quaestio 2 : Ad definitio sacramenti quam poni magister sit bona

Quaestio 3 : An sacramenta novae legis causalitatem aliquam habeant respectu characteris vel ornatus in anima

Quaestio 4 : Utrum pro cuiuslibet legis tempore debeant esse alia et alia sacramenta

Quaestio 5 : Quid sit circumcisio, et quomodo obligat

Distinctio 2

Quaestio 1 : Quid sit baptismus: et quae eius materia et forma.

Quaestio 2 : Ad ea quae in priore quaestione de baptismo dicunt sint sufficienter et recte determinata

Distinctio 3

Quaestio 1 : An institutio baptismi circumcisionem et legalia evacuet

Quaestio 2 : An baptismus pro tempore quo erat licitus et institutus, circumcisionem tollebat de praecepto

Distinctio 4

Quaestio 1 : An virtutes infundantur in baptismo

Quaestio 2

Quaestio 3 : An omnes baptizati aequaliter effectum baptismi recipiant

Distinctio 5

Quaestio 1 : An liceat recipere baptismum a ministor malo vito

Distinctio 6

Quaestio 1 : An character sit causa initerationis baptismi

Quaestio 2

Quaestio 7 : An confirmatio sit sacramentum initerabile

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : An sit ponenda forma in sacramento Eucharistiae ut in caeteris

Distinctio 9

Quaestio 1 An omnis mortalis peccator indigne Eucharistiam assumat

Quaestio 2 : An in somno pollutus communicare possit

Quaestio 3 : An non ieiunus possit eucharistiae sacramentum sumere

Quaestio 4 : An sacerdos teneatur ministrare ille eucharistiam quem in mortali novit esse, sive via confessionis sive aliter occultae

Distinctio 10

Quaestio 1 : An corpus Christi et eius sanguis realiter in Eucharistia contineantur

Quaestio 2 : Quomodo corpus Christi sit in Eucharistia

Quaestio 3 : An defendi possit quod corpus Christi sit longum septem pedibus in eucharistia: et sit ordo partium in ordine ad totum, non autem in ordine ad locum

Quaestio 4 : An deus possit aliquod corpus simul ponere in diversis locis separatis circumscriptive

Quaestio 5 : An corpori Christi eaedem proprietates insint in eucharistia quae in caelo

Quaestio 6 : Utrum aliqua creatura possit movere corpus Christi prout existit in sacramento

Quaestio 7 : An sit essentialis ordo inter modum essendi sacramentaliter, et sub modo naturali

Distinctio 11

Quaestio 1 : An panis transubstantietur in corpus Christi

Quaestio 2 : An solus panis triticeus et vinum vitis fit conveniens materia huius sacramenti

Quaestio 3 : An corpus Christi sit categorice adorandum in eucharistia, an conditionaliter

Distinctio 12

Quaestio 1 : An omne accidens possit esse sine subiecto

Quaestio 2 : An quantitas distinguatur a re quanta

Quaesito 3 : Quo modo accidentia agant adinvicem et in ordine ad alia accidentia et substantias, tam quo ad generationem quam quo ad corruptionem

Quaestio 4 : An cum omni alteratione accidentium in eucharistia maneat corpus Christi

Quaestio 5 : An pluries in die celebrandum sit

Quaestio 6 : Utrum quilibet clericus quolibet die teneatur dicere horas

Quaestio 7 : An ex inadvertentia dicens horas vel distractus satisfaciat praecepto de dicendis horis

Quaestio 8 : An audiens missam, et interea dicens horas satisfaciat utrique praecepto

Distinctio 13

Quaestio 1 : An sequendo consecrationem Christi debeamus in fermentato, an in azimo pane consecrare

Quaestio 2 : An Christus xiiii luna comederit agnum paschalem

Quaestio 3 : An laicus teneatur sub utraque specie communicare

Quaestio 4 : Quis sit modus celebrandi

Distinctio 14

Quaestio 1 : An peccati post baptisma commissi necessaria sit poenitentia

Quaestio 2 : An per sacramentum poenitentiae peccatum mortale deleatur

Distinctio 15

Quaestio 1 : Utrum quis possit satisfacere seu adimplere poenitentiam iniunctam existendo in peccato

Quaestio 2 : An opus satisfactorium sit aequae meritorium ac non satsifactorium

Quaestio 3 : An non ieiunantes peccent

Quaestio 4 : An ieiunium quadragesimae sit de iure divino

Quaestio 5 : An consuetudo regionis sufficiat pro observatione tam ieiunii quadragesimalis quam cuiuscumque alterius ieiunii

Quaestio 6 : An tertio comedens frangat ieiunium ut secundo comedens

Quaestio 7 : An quilibet teneatur ad eleemosynam faciendam

Quaestio 8 : An eleemosyna sit opus magnae perfectionis et an quilibet de quolibet bono quod habet possit licite dare eleemosynam

Quaestio 9 : An quilibet non extreme pauper teneatur pauperi exteme eleemoysnam impedere

Quaestio 10 : An rerum dominia iure naturae divino an humano partita sint

Quaestio 11 : Utrum homo teneatur restituere illa quae acquisivit per perscriptionem vel usucapionem

Quaestio 12 : Quomodo conveniant et differeant ususfructus et usus et quomodo finiantur

Quaestio 13 : An lucrans in ludo acquirat dominium rei lucratae, et potissimum in ludis taxillorum

Quaestio 14 : An ludere sit honestum

Quaestio 15 : An bene vivant homines tesseras facientes vel eas vendentes

Quaestio 16 : An proximi lacerans famam teneatur eam restituere

Quaestio 17 : Quomodo mulier possit satisfacere suae famae salva conscientia, quae habet spurium in adulterio genitum: supposito quod hic spurius putetur a marito esse haereses etc

Quaestio 18 : An accusatus de aliquo crimine teneatur illud crimen prodere non obstante fama

Quaestio 19 : An homicidium sit magnum peccatum: et quae restitutio debeatur homicidio

Quaestio 20 : An liceat occidere et rapere in bello

Quaestio 21 : An licitum sit christiano viro vocare in suum auxilium infideles contra Christianos

Quaestio 22 : An homo damnatus ad mortem possit aufugere licite

Quaestio 23 : An duellum sit licitum

Quaestio 24 : An furto aliena subtrahens peccet

Quaestio 25 : An furtum sit veniale, an mortale in casu sequente. Sit unus cumulus granorum: auferat Sortes omnia grana sensim, numquam duo simul, sed semper unicum: habeat tot volitiones distinctas quot sunt grana. et quandocumque aufert unum granum, habeat volitionem particularem cadentem solum super illud granum, numquam habendo volitionem cadentem in plura grana totalia.

Quaestio 26 : An fur teneatur ad restitutionem omnium quae furto abstulit

Quaestio 27 : An iuste pro furto infligatur mors

Quaestio 28 : Utrum sicut quilibet damnum vicino praestans tenetur illud damnum vicino praestans tenetur illud damnum resarcire: sic quilibet alienum detinens teneatur illud domino reddere sub poena peccati

Quaestio 29 : An omnis usura sit peccatum

Quaestio 30 : An iste casus sit usurarius. do tibi nunc in Augusto centum scuta mutuo ad natalem domini useque interea temporis venit creditor meus, et petit a me. c. scuta quae cogor illi dare: et propterea vendo res meas minoris quam valeant xv scutis vel non possum habere pecuniam nisi cepero ad usuram; sic ut cogar dare xv ultra sortem

Quaestio 31 : An mutuator possit mutare ad usuram, vel recipere ultra sortem aliquid

Quaestio 32 : An iste casus sit usurarius. Ego habeo unum corum tritici, in festo sancti Martini valentem xx. quem volo servare ad Augustum in quo triticum solet esse carius apud Britannos. accedat ad me Petrus volens emere a corum, petens dilationem solutionis: et ego capio. xxx. pro Augusto

Quaestio 33 : An iste casus sit usuarius. Sortes dat Platoni bis mille libras sterlingorum mutuo, capiens a pagum annue valentem c. sterlingorum libras in pignore. Sortes tenet a. pagum: et fructus eius colligi xx. annos: et demum suas bis mille libras recipit

Quaestio 34 : Utrum civitas indigens pecuniis possit licite compellere cives subiectos ad mutuandum sibi certam quantitatem pecuniae et caetera

Quaestio 35 : An liceat ad usuram capere

Quaestio 36 : An contractus quem cambium bursae dicunt sit licitus

Quaestio 37 : An trapezitae seu campsores permutando et capiendo plusquam debent usuram commitant

Quaestio 38 : An usurarius teneatur restituere lucrum ex usura acquisitum

Quaestio 39 : Quot sint species contractus

Quaestio 40 : Utrum negotiatio proprie dicta lucrativa sit licita

Quaestio 41 : Quae circumstantiae sint considerandae ad hoc ut contractus emptionis aut venditionis sit licitus

Quaestio 42 : An reddituum emptio sit licita

Quaestio 43 : An redditus depraevetur per hoc quod est irredimibilis vel perpetuus

Quaestio 44 : An liceat emere vitalitium, hoc est sustentationem pro vita vel pro victu

Quaestio 45 : Utrum contractus locationis et conductionis sint liciti

Quaestio 46 : An contractus Socidarum quibus rustici in animalibus innituntur sit licitus

Quaestio 47 : An contractus societatis sit licitus

Quaestio 48 : De quodam particulari contractu tanquam societatis an sit licitus

Quaestio 49 : An contractus quem Ioannes Eckius Germanus proposuit: sit aequus et licitus

Quaestio 50 : Utrum in restitutione pluribus facienda aliquis sit servandus ordo, et quis

Distinctio 16

Quaestio 1 : An contritio: oris confessio: et satisfatio sint partes poenitentiae

Distinctio 17

Quaestio 1 : Quo iure confessio vocalis sit introducta

Quaestio 2 : An quilibet adultus teneatur semel in anno confiteri omnia sua peccata sub poena peccati

Quaestio 3 : An quilibet adultus teneatur confiteri omnia sua peccata proprio sacerdoti

Quaestio 4 : An peccatorum circumstantiae sint de necessitate salutis confitendae

Quaestio 5 : An homo habens peccata non reservata cum reservatis teneatur omnia illa curato

Quaestio 6 : An quis licite compelli possit sua peccata bis confiteri

Quaestio 7 : An confessus fratribus mendicantibus sine facultate plebani tenatur illa peccata iterato proprio sacerdoti confiteri, ut satisfaciat praecepto. Omnis utriusque sexus

Quaestio 8 : An furiosi et temulenti ad hoc praeceptum ecclesiasticum de confessione et ad similia praecepta obligentur

Quaestio 9 : An debeat iterare confessionem is qui confessus est et non poenituit

Distinctio 18

Quaestio 1 : An sacerdos evangelicus virtute sacramenti poenitentiae tollat aliquid de culpa

Quaestio 2 : An excommunicatio excommunicatum et alios excludat a communione mutua

Quaestio 3 : An omnis participans cum excommunicato mortaliter peccet

Quaestio 4 : Utrum communio cum excommunicato sit lege divina; an humana prohibita

Distinctio 19

Quaestio 1 : An sacerdos possit uti calve in quolibet

Quaestio 2 : An fraterna correptio sit cuilibet adulto de praecepto

Distinctio 20

Quaestio 1 : An ille sit prorsus liberatus a poena qui adimplet poenitentiam iniunctam a sacerdote

Quaestio 2 : An indulgentiae vivis et mortuis prosint et ad quid

Distinctio 21

Quaestio 1 : An aliqua peccata dimittantu rpost hanc vitam

Quaestio 2 : An sigillum secret sit omni modo servandum

Quaestio 3 : An sacerdos teneatur celare peccatum sibi in confessione detectum

Distinctio 22

Quaestio 1 : An quilibet resurgens a peccatis mortalibus resurgat ad priora merita vel gratiam

Quaestio 2 : An in labente in mortale peccatum post gratiam redeant priora peccata

Distinctio 23

Quaestio 1 : An extrema unctio sit sacramentum novae legis

Quaestio 2 : An aqua benedicta aliquid in ecclesia valeat

Distinctio 24

Quaestio 1 : An ordo sit sacramentum movae legis

Quaestio 2 : An summus pontifex possit dispensare cum sacerdote ut contrahat matrimonium

Quaestio 3 : An Petrus et successores eius primatum habeant in terra ex institutione Christi tam in spiritualibus quam in temporalibus

Quaestio 4 : An accipiens personas in beneficiis ecclesiasticis peccet

Quaestio 5 : An liceat dare beneficium paruulo octo vel decem annorum

Quaestio 6 : Quomodo ab inidoneo idoneus sgregetur

Quaestio 7 : An quis possit petere honorem

Quaestio 8 : An conferens beneficium bono, meliore relicto, peccet

Quaestio 9 : Eadem. An collator beneficii peccet, beneficium bono dando, relicto meliore

Quaestio 10 : An theologus tamquam magis idoneus in cura animarum sit iurisperito seu canonistae praeferendus

Quaestio 11 : An quis possit sana conscientia plura tenere beneficia cum dispensatione eius cuius interest

Quaestio 12 : An quis possit sana conscientia plura tenere beneficia cum dispensatione eius cuius interest

Quaestio 13 : An conclusiones cum suis probationibus in quaestione praecedente positae sint verae

Quaestio 14 : An potius dispensandum sit cum eruditis viris et nobilibus in beneficiorum pluralitate quam cum ineruditis et ignobilibus

Quaestio 15 : An melius faciat beneficiatus suum beneficium resignans alicui probo, servata pensione pro vita si indigeat: an relinquens beneficium post mortem vacare, sic scilicet ut collator possit conferre cui velit

Quaestio 16 : An praelatus ecclesiae sit dominus proventuum ecclesiae datorum

Quaestio 17 : An praelatus ecclesiae peccet, prodige ecclesiae bona consumens, et ad prodige consumptorum teneatur restitutionem

Quaestio 18 : Quomodo cognoscatur status et sufficientia viri

Quaestio 19 : An praelatus ecclesiae qui nihil aliud habet nisi patrimonium crucifixi possit dotare sororem. vel si forte tentatus a Sathana genuerit filiam in sacris, vel ante sacerdotium in vero matrimonio: eidem provvidere possit

Quaestio 20 : An clericus possit de rebus suis testari

Quaestio 21 : An habens patrimonium sufficiens ad se alendum possit beneficium capere: et de illius proventibus deserviendo vivere

Quaestio 22 : An peccent praelati ecclesiae in multitudine clientum, vestium sumptuositate, et ciborum superfluitate

Quaestio 23 : Utrum clericus teneatur restituere fructus beneficii quos in mortali recepti

Distinctio 25

Quaestio 1 : Quid sit simonia

Quaestio 2 : Utrum simonia sit grave peccatum

Quaestio 3 : An prece et obsequio committatur simonia

Quaestio 4 : An liceat aliquid accipere ratione consuetudinis, et cogere nolentem ad dandum secundum consuetudinem loci, tam in collatione sacramentorum quam beneficiorum

Quaestio 5 : An simoniace promotus munere a manu iustum titulum in beneficium acquirat

Quaestio 6 : An possit esse pactio in spiritualibus

Quaestio 7 : Quae sit poena simoniacorum

Distinctio 26

Quaestio 1 : An matrimonium sit sacramentum novae legis

Quaestio 2 : An matrimonium ob pulchritudinem vel opes contrahi possit

Quaestio 3 : An matrimonium sit sacramentum univoce cum aliis sacramentis

Distinctio 27

Quaestio 1 : An requiratur et sufficiat consensus mutuus per signa praesentialia explicitus ad verum matrimonium

Quaestio 2 : An matrimonium per sacros ordines et religionis professionem dissoluatur

Quaestio 3 : Quis possit sponsalia contrahere et an sint licita

Quaestio 4 : Quo modo matrimonium conditionale contrahatur

Quaestio 5 : An sponsalia contrahens cum aliqua teneatur de necessitate salutis matrimonium perficere

Quaestio 6 : An maximus pontifex possit cum bigamo dispensare ut ordines suscipiat

Distinctio 28

Quaestio 1 : An carnalis copula cum sponsalibus matrimonium causet

Quaestio 2 : An sit tempus aliquod ad sponsalia et matrimonia contrahenda determinatum et quae sit ratio sic statuendi

Distinctio 29

Quaestio 1 : An consensus coactus per metum ad matrimonium sufficiat

Quaestio 2 : An matrimonium contractum inter raptam et raptorem cum utriusque consensu mutuo antequam rapta parentibus restituatur teneat

Distinctio 30

Quaestio 1 : Utrum error matrimonium impediat

Quaestio 2 : In quo virginitas consistat; et an sit virtus

Quaestio 3 : An viduitati et castitati coniugali virginitas praestet

Quaestio 4 : An fuerit verum matrimonium inter Mariam virginem et Ioseph

Distinctio 31

Quaestio 1 : An tria bona matrimonii excusent actum matrimonialem ne sit peccatum

Distinctio 32

Quaestio 1 : An alter coniugum semper teneatur alteri petenti reddere debitum et quomodo castitas coniugalis servanda sit

Quaestio 2 : An unus coniugum possit vovere sine consensu alterius

Distinctio 33

Quaestio 1 : An liceat vel licuerit unquam simul plures habere uxores

Quaestio 2 : An libellus repudii in lege Mosaica fuerit licite permissus

Distinctio 34

Quaestio 1 : An impotentia coeundi matrimonium impediat

Quaestio 2 : An maleficiatus possit contrahere

Distinctio 35

Quaestio 1 : An vir possit uxorem ob adulterium dimittere

Quaestio 2 : An aliquis possit mulierem sibi matrimonio coniungere quam per adulterium polluit

Distinctio 36

Quaestio 1 : An servitus impediat matrimonium

Distinctio 37

Quaestio 1 : An sacer ordo impediat matrimonium

Distinctio 38

Quaestio 1 : An expediat vovere

Quaestio 2 : An promissio obliget promittentem absque hoc quod promittens intendat se obligare ad servandum illud quod promissit

Quaestio 3 : An omne votum obliget voventem ad sui observantiam

Quaestio 4 : An opus factum ex voto sit melius quam opus factum sine voto

Quaestio 5 : An status religionis sit vitae saeculari quo ad meritum, et ex consequente quo ad praemium praeferendus

Quaestio 6 : An status religiosorum sit perfectior statu episcoporum saecularium

Quaestio 7 : An curatorum status qui apud Britannos omnes rectores vocantur sit maioris perfectionis quam status religiosorum

Quaestio 8 : An paupertatis votum in communi, in religione expediat

Quaestio 9 : Quomodo dari possit modus cognoscendi quando et quomodo servetur monachus immunis a proprietate

Quaestio 10 : An expediat monachis habere bona in communi in coenobio, et non in proprio

Quaestio 11 : An licite sint aliqui religiosi mendicantes

Quaestio 12 : An mendicantes possint recipere bona immobilia ut agros vel redditus ex quibus vivere possint sine mendicitate

Quaestio 13 : Quis sit dominus bonorum quae habent fratres minores

Quaestio 14 : An Romanus pontifex possit dispensare cum religioso in voto continentiae, ut uxorem ducat in saeculo

Quaestio 15 : An votum obedientiae caeteris votis maius, obliget religiosum in omnibus parere superiori

Quaestio 16 : An quis possit profiteri religionem, relinquendo parentum alterum in extrema necessitate

Quaestio 17 : An gravatus aere alieno possit profiteri religionem

Quaestio 18 : An quis possit servare unum vel plura trium votorum quae religiosi vovent, manendo in saeculo

Quaestio 19 : An transgressio cuiuslibet in regula contenti sit peccatum

Quaestio 20 : An sit meritorium religiosos non religiose viventes reformare

Quaestio 21 : An liceat vel expediat religioso ab una religione in aliam transire

Quaestio 22 : An sit expediens tot religiones habere in mundo

Quaestio 23 : An Carthusia sit religionum optima

Quaestio 24 : An peccent Carthusienses comedendo carnes

Quaestio 25 : An omne scandalum sit peccatum; et propter scandalum omittenda sint aliquam alioquin facienda

Distinctio 39

Quaestio 1 : An dispar cultus impediat materimonium

Distinctio 40

Quaestio 1 : Quomodo cognoscatur gradus consanguinitatis

Quaestio 2 : An consanguinitas impediat matrimonium

Quaestio 3 : An Romanus pontifex possit dispensare ut contrahatur matrimonium in gradibus lege prohibitis

Distinctio 41

Quaestio 1 : Quid sit affinitas et an impediat matrimonium

Quaestio 2 : An sint aliqui filii illegitimi

Distinctio 42

Quaestio 1 : Utrum cognatio spiritualis et legalis impediat matrimonium

Distinctio 43

Quaestio 1 : An idem corruptum possit per naturam redire

Quaestio 2 : An in lumine naturali ostendi possit hominem resurrectionem possibilem esse futuram

Quaestio 3 : An Deus possit reproducere aliquid proprie corruptum

Quaestio 4 : An totum dicat tertiam entitatem a suis partibus realiter distinctam

Quaestio 5 : An resurrection mortuorum generalis sit futura, et quis sit modus resurgendi

Quaestio 6 : An corpora mortuorum resurgent cum omnibus suis partibus et adminiculis

Quaestio 7 : An foeminae resurgent in sexu masculino

Distinctio 44

Quaestio 1 : Quoto anno aetatis Christus passus sit

Quaestio 2 : Quoto die Christus resurrexerit a mortuis

Quaestio 3 : An infernus sit sub terra

Quaestio 4 : An ignis inferni sit eiusdem speciei cum igne nostro

Quaestio 5 : An corpus damnati possit calefieri

Quaestio 6 : Quo modo animae corporibus excute crucientur: et similiter daemones

Quaestio 7 : An tristitia sit magna poena

Distinctio 45

Quaestio 1 : Quibus prosint suffragia ecclesiae

Quaestio 2 : An sacrificium vel missa dicta pro pluribus tantum cuilibet eorum prosit quantum si pro paucioribus celebraretur

Quaestio 3 : An suffragia existentis in mortali peccato prosint defuncto

Quaestio 4 : An conducat in loco sacro sepeliri, et an quilibet possit eligere sibi locum sepulturae

Quaestio 5 : An sancti orent pro nobis

Quaestio 6 : An sit aliqua memoria intellectualis sicut sensualis

Quaestio 7 : An maneat habitus memorandi in intellectu separato integer sicut intellectus ipse et an anima separata reminiscetur omnium quae homo acquisit in hac mortali vita

Distinctio 46

Quaestio 1 : An deus servet aequalitatem iustitiae cum dulcedine misericordiae, tam in puniendo quam praemiando

Quaestio 2 : An deus inaequaliter merentes inaequaliter praemiet

Quaestio 3 : An homines pro meritis et demeritis habebunt praemium et supplicium

Quaestio 4 : An aliquod peccatum sit infinitae parvitatis: et similiter omissio

Quaestio 5 : Utrum quilibet sufficienter puniri possit pro suo peccato, vel an dabilis sit aliquis actus culpabilis, pro quo Deus non possit infligere poenam

Distinctio 47

Quaestio 1 : An in generali iudicio erit disputatio vocalis

Quaestio 2 : An ignis conflagrationis erit eiusdem speciei cum igne praesenti

Distinctio 48

Quaestio 1 : An caeli cessabunt a motu post diem iudicii

Distinctio 49

Quaestio 1 : An felicitas sive summum bonum in bonis corporis vel fortunae inveniatur

Quaestio 2 : In quo consistat vera beatitudo

Quaestio 3 : An essentia beatitudinis in uno actu consistat, an pluribus

Quaestio 4 : An homo naturaliter possit Deum videre

Quaestio 5 : An beatitudo principalius consistat in actu intellectus, an voluntatis

Quaestio 6 : An omnes summae appetant beatitudinem

Quaestio 7 : An appetitus liber, ex necessitate appetat beatitudinem

Quaestio 8 : An intellectus clare videns Deum possit non delectari, vel deum non diligere

Quaestio 9 : An voluntas efficientiam habeat respectu suae beatitudinis

Quaestio 10 : An beatitudo partialiter producatur a beato

Quaestio 11 : An omnes beati sint aequaliter beati

Quaestio 12 : An beatitudo sit perpetua

Quaestio 13 : An beatitudo sanctorum post resurrectionem erit maior in anima quam nunc sit

Quaestio 14 : An sensus exteriores beatorum erunt continuo in actibus suis in patria

Quaestio 15 : An videns deum ipsum comprehendat

Quaestio 16 : Quid sit videre in verbo, et an videns verbum omnia quae in verbo relucent videat

Quaestio 17 : Per quid corpora beatorum erunt impassibilia

Quaestio 18 : Unde proveniat agilitas in beatis et an possint in instanti se movere vel mutare quovis locorum

Quaestio 19 : Utrum dotem claritatis habeant beati

Quaestio 20 : Utrum corpora possint naturaliter vel supernaturaliter per dotem subtilitatis se mutuo penetrare

Quaestio 21 : An duo corpora dura possint immediate se tangere

Quaestio 22 : An virginitati debeatur aureola

Quaestio 23 : An doctoribus debeatur aureola

Quaestio 24 : An mors sit de ratione martyrii

Quaestio 25 : Quando quis debeat pati martyrium et pro quibus causis

Quaestio 26 : An actus quilibet cui debetur palma martyrii sit actus magnae perfectionis et sit praeferendus actu cui haec palmam non debetur

Quaestio 27 : Cuius virtutis sit actus martyrii vel illae cui debetur aureola martyrum

Distinctio 50

Quaestio 1 : An damnati in inferno continuo peccabunt

Quaestio 2 : An poena damni sit magis afflictiva quam poena sensus, et an omnes poenae damni sint aequales

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 20

An sit meritorium religiosos non religiose viventes reformare
1

⁋ Distinctionis Trigesimae octauae Quaestio Vigesima. lgesimo quaeritur. An sit meritorium religiosos non re ligiose viuentes reformare. Forma quidem dat esse rei: & materia sine forma inanis est i& vacua. vt de terra dicitur Ge nesis. i. cum forma autem habet suum nitorem. Et quia quaestio supponit plerosque religiosos suam formam amisisse: & adhuc videmus non omnes eam habere: tam quo ad hoc quam quo ad quaesitum ponam duas conclusiones.

2

⁋ Prior est. Plerique sunt religiosi in damnato modo viuendi.

3

⁋ Secunda conclusio. grande est meritum deuios re ligiosos reformare. Prior conclusio patet: nam plerique sunt religiosi sua tria vota praeuaricantes / & potiisimum paupertatem & obedientia: & sic decedunt: ergo prior conclusio vera. Insuper videmus aliquos religiosos pro paruis beneficiis litigantes sibi perniciosis spiritualiter: assistentes infantibus baptizandis seu eos tenentes aut leuantes: & contrahentes familiaritatem cum mulieribus & saeculo: sequentes tumultus aulicos pro caducis honoribus: quaerentes capacitatem beneficiorum antequam ad ea vocentur.

4

⁋ Secunda con clusio patet: quia grande est meritum peccatorem a mala via spirituali ad iter rectum reducere: sicut erranti in tenebris noctu meritorium est ostendere rectum iter corporale: & cogere eos tenere religiosam vitam. Ostenditur hoc per rationem domini Innocentii quam Panor. allegat. Aut religiosus intrauit religionem instinctu spiritus sancti: & tunc non potest dicere quod non vult intrare religionem re formatam: aut dicit se non intrasse bono animo: sed solum vt viuat sicut in hoc conuentu viuitur: & sic non debet audiri, tanquam allegans turpitudinem suam ar. c. Inter dilectos. de fi. instrum.

5

⁋ Contra priorem conclusionem arguitur. Consuetudo legem humanam interpretatur, regula beati Augustini vel Benedicti est regula hu mana: ergo illam regulam & modum viuendi in ea consuetudo religiosorum ita viuentium interpretatur. Respondetur. de iure diuino est seruare votum emissum nisi vbi obsit rationabilis causa / in qua desinit esse votum.

6

⁋ Secundo arguitur. capio a. coe nobium non reformatum. intentio mea est viuere vt viuitur in hoc coenobio & non aliter: nec aliud in regula intelligo. hoc enim mihi ad salutem sufficit. quod patet: quia nullus tenetur vouere nisi qui vult. nullus enim obligatur ad opus supererogatio nis nisi volens. xxxii. qu. i. Integritas. sed non intendo me aliter obligare nisi queadmodum in hoc coenobio viuitur: ergo illud seruando non pecco Confirmatur haec ratio. Licitum est sorti ante omne votum indui camisias lineas & vestes preciosas: comedere carnes: habere. xx. scuta sibi data quotannis ab aliquo pro emendis vestibus: loqui in mo nasterio quacunque hora: ludere / canere / & huiusmo di: & hoc totum non ponit obicem contra motionem spiritus sancti: ergo quis potest illud totum vo uere. sed sic facit monachus coenobium non refor matum ingrediens. sicut canonicus si minus pecu niae habeat pro vestibus / celebrat & capit quotidie sex paruos albos pro missa / vbi eos habere potest sic etiam facit frater minor. & hoc vouet / nec intendit se ad aliud obligare / quocunque nomine voce- tur illa regula, sancti Basilii, Benedicti, Augustini, vel Francisci. ergo ipse non est coram deo cogen dus obseruare aliud. & sic frater minor excusatui tractando & portando crumenam onustam pecu nia: & omnes mendicantes bene viuunt habendo redditus sufficientes pro sui sustentatione.

7

⁋ Respondetur. prior ratio est apparens, & Achilles ma le viuentibus. & Pan. in cap. Super eo. de regula & transeun. ad reli. dicit quod argumentum concludit. Ratio eius est ista. Tria tmummodo sunt substantia lia regulae seu professionis: reliqua enim sunt accidentalia & ad finem illorum trium ordinata. vnde si per tantum tempus de cuius initio non est memoria, aliqua accidentalia regulae non fuerunt in mo nasterio seruata: satis potuit ingrediens cogitare quod ex aliqua causa illud prouenerit: cum illa accidentalia possint abesse & adesse stante religione in istis tribus essentialibus. vnde saltem antequi regula reformetur per superiorem: illi qui fuerunt ingres si tempore quo remissius ibi viuebatur non videntur peccare. & ita consuluit (inquit) dominus meus dominus Car. Facit ad praedicta. ca. Tua. de sponsa. ad dit Pan. in fine illius cap. quod abbas potest cogere eos seruare rigorem regulae primae. ratio eius est: quia quantuncur quod durum per abbatem praecipiatur: non valet monachus resistere / dummodo illud sit licitum & implebile.

8

⁋ Dico hic. in primis nescio an ille Panormitanus tenuerit bene suam regulam monachalem: vehemens est praesumptio in partem negatiuam. Secundo ostendam quod dissute multum ad argumentum respondeat: & quod falsa & inter se contradicentia asserat. falsum est enim quod monachus tenetur parere abbati praecipienti omne licitum & a se implebile: vt in quaestione de obedientia dedu ximus. Vlterius si coram deo religiosi non tenentur seruare regulam aliter quam hic seruetur / non tenentur parere abbati in foro animae: ergo ipse non potest: cogere eos vt redeant ad primaeuam institutionem: cuius oppositum dicit.

9

⁋ lam arguo contra principalem so lutionem. ex solutione Panor. sequitur quod Mahume tanus de religione christiana audiens / & viuens in sua secta pestifera saluaretur. Item sequeretur quod successores colentium & seruantium primo religionem christianam: deinde periculosas haereses miscentium essent in statu salutis / intendentes viuere more maiorum seu praedecessorum suorum. Sed dicis non esse simile: cum religio christiana sit de necessitate salutis: non autem religio factitia. Oppono. licet hoc sit verum: tamen post votum religio est de necessitate salutis. ergo non das dissimile quo ad hoc.

10

⁋ Secundo arguitur ad idem: & magis stringit. quilibet obligatus ad aliquid principale obligatur ad omne accessorium ad illud. nam accessorium sequitur naturam principalis. sed frater minor vouet regulam beti Francisci: & monachus regulam bti Be nedicti: ergo tenetur ad omne illi annexum. sed tota regula est annexa principali. igitur.

11

⁋ Tertio argui tur. Suscipiens sacerdotium vel alium sacrum ordinem, nihil cogitans de caelibatu / sub poena peccati tenetur continere. ergo vouens regulam bti Bespondicti, quamuis non cogitet de impletione omnium annexo rum, sub poena peccati cogetur regulam seruare. valet consequentia conuenientissima similitudine. & anteceden probatur: quia dato eius opposito: sequitur haec conclu sio: si sacerdotes passim incontinenter viuerent: intendens suscipere ordines & viuere more aliorum incomtinenter, esset apud deum excusatus, quod est falsum Si enim non intendat vouere se fore de religione bti Benedicti: cum nullam aliam regulam voueat / non est religiosus. & sic nihil conducit proposito. & ita de votis omnium aliarum religionum. Sed quia fortas se dices mihi: Religiosus vouet regulam beati Benedicti: sed intendit eam seruare sicut in hoc coenobio seruatur:

12

⁋ Contra hoc quarto arguitur, probando quod non euadat propositum. volens suscipe re ordines: & nolens seruare continentiam: sub poe na peccat /noc non obstante est obligatus serua re continentiam: ergo vouens regulam beti Bene dicti, licet velit aliquid quod non bene stat cum regu la, tenetur illam volitionem deponere: & velle omne illud quod sequitur ad regulam.

13

⁋ Quinto arguitur. Si Benedictinus comedens carnes, capiens pecuniam, & faciens omnia illa qua in argumento tanguntur / sit in via salutis: quia intendit viuere vt in hoc coenobio viuitur: ergo si tanta fiat regulae dissipatio vt quilibet habeat portionem seorsum / & mulierem in domo: & ita descendendo in nihilum: sequitur quod in fine illius descensus religionem assumens erit in statu salutis, intendens viuere vt tunc viuitur. conse quens est absurdissimum auditu.

14

⁋ Sexto. ratio Pa normitani qua dicit quod sufficit seruare tria essentia lia religionis, est nullius momenti, quia notum est quod paupertatem in regulis institutam omnino violant. nam si frater minor habeat pecuniam: vel re ligiosus mendicus redditus perperuos quibus viuat / licet dicat se non habere proprium, & illa bona esse dei: cuilibet sano capiti notum est ipsum esse proprie tarium. ergo quod ipse vocat accidentale / est essentiale.

15

⁋ Septimo arguitur. Licet tria vota essentia: lia seruentur: tamen aliqua sunt alia sub poena mortalis peccati obligatoria: vt patet per dicta in quaestione praecedente de regula minorum. Nec constat aliquorum opinione quicquod homines dicant / quod monachus comedens carnes sine rationabili causa dispensationem habens, non peccet: & ita est de mil tis aliis statutis magni momenti pro conseruatio ne regulae. ergo talia non sunt accidentalia / sed es sentialia.

16

⁋ Octauo dato quod praeuaricans aliquod ta le statutum / vel pluta non peccet: cum tamen faciat aditum & viam ad praecipua regulae statuta infringenda propter sequelam sub poena peccati est cauendum. igi tur.

17

⁋ Nono arguitur. Vouens aliquam regulam tene tur seruare illam in potioribus, hoc est in tribus votis & aequalentibus: & cum hoc tenetur facere omne illud sine quo regula seruari non potest. probatur haec maior propositio, non ob aliud prohibetur monialibus vt nullo pacto egrediantur septa monasteriit quod non erat de regula: vt in cap. vnico de sta. reg. libro sexto. & idem potest facere papa in monacho. vt dicit Ioannes Andreas in cap. Ioannes. de reg. & tran. ad reli. Non aliam ob rem obligatur quis euitare occasionem peccati, puta consortium mulie ris cum qua non bene viuit. Sed sic est de hoc modo viuendi quo isti deformati viuunt, non enim pos sunt suam regulam seruare. & istud totum patet xx. q. iii. cap. Constituit. de his quae vi me. ve cau. fi. Cum dilectus. & de regula. cap. Ex parte.

18

⁋ Istae ratio nes opinione mea concludunt efficaciter multos religiosos etiam castos esse in periculoso statu viuem di: nec excusari praetextu consuetudinis / vel inten tione deprauata. Quae est conclusio nostra prior probanda. Nec opus est respondere duobus argu mentis factis: puta secundo argumento cum sua confirmatione: quia per improbationem Panor. tationes illae sufficienter interimuntur. nam inten tio viuendi vt viuitur in hoc coenobio non suffi cit. Cum enim quis vouet regulam beati Auustinu vel Bamen dicti: obligatur ad omne ei annexum. Ad confir mationem transeat quod potest facere illud quod po nitur in argummento ante omne votum. sed vel vouet religionem alicuius sancti, gratia exempli, beati Bespondicti: vel non. Si secundum, coram deo nullo modo est religiosus: quia nullam aliam religionem vouet: nec religionem sancti Benedicti per te. Si primum, vt facit: oportet votum implere: & quicquid voto repu gnat tanquam illicitum resecare. qualis est modus vi uendi in hac religione lapsa

19

⁋ Tertio contra eandem conclusio nem arguitur. qui ad episcopatus assumuntur voue runt regulam / quam non seruant: & tamen non pec cant: ergo nec alii. Respondetur. assumpti ad episco patus tenentur seruare tria essentialia voti: puta pauprtatem / obedientiam / & castitatem. sed non tenen tur parere abbati: quia forte est maximus pontifex vel alius inferior, abbati non subiectus: sed obedi et suae regulae. Cerimoniarum autem regulae tenebit tantum / quatum commode poterit saluo onere quod iam suscepit. Silentio noctumo cum pro curae pasto ralis moderamine conferendum sit, non est obno xius. Et cum habeat tot labores (te expediret quan tum commode potest abstinere ab esu carnium) pu to sine peccato ipsum posse carnibus vesci. Sed non probo suae religionis habitum reiicientes.

20

⁋ Quar to arguitur. sequaeretur quod vouens se professurum religionem non satisfaciat suo voto coram deo / profiten do religionem in qua dissolute viuunt: & illi sit dissuadendum illam religionem profiteri: & quod ipsi re ligiosi peccent suadendo aliis suam religionem profi teri. hoc est contra omnem praxim. & quod sequatur / patet intelligenti.

21

⁋ Respondetur concedendo illa tria illata primum quidem si non sit spes de propiquo bene viuendi. Sicut enim votum non tenet in omnem euen tum: ita nec potest vouens profiteri licite religionem dissolute viuentium in eadem. Nec sufficit quod proponat alios reformare & reducere. quia citius eum peruertent quam ipse eos convertat, cum inueteratam malitiam habeant. Secundum etiam concedo. nam elaborandum est omni ratione vt sic vouens pro fiteatur ordinem in quo bene viuitur: & dissuadendum ne coenobium dissolutorum ingrediatur: quia opor tet eum praeseruare quantum possibile est a peccato. lxxxiii. distinct. cap. i. Tertium simiter concedo se cundum responsionem Christi ad Pharisaeos Matth. xxiii. Vae vobis Scribae & Pharisaei hypocritae qui circunitis mare & aridam vt faciatis vnum proselytum: & cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo quam vos. Isti tamen habitum religionis deferunt: & intrinsecus sunt lupi & hypocritae. de quibus recte dicitur illud Esaiae. ix. Multiplicasti gentem non magnificasti laetitiam.

22

⁋ Quinto arguitur. est in tentio Sortis viuere sicut viuitur in hac religione & non aliter vt in secundo argumento dicebatur existimat nanque suas vires sufficientes ad viuendum eo modo quo nunc in hoc coenobio viuitur, non enim surgunt in media nocte: non ieiunant: non fa ciunt illa difficilia quae deberent ex institutione patrum, nec ipse est sufficiens seruare regulam refor matam. ergo non tenetur hunc rigorem seruare in religione manendo. Quicquid Hostiensis hic dicat dico esse eandem difficultatem de illo qui successu tenporis debilis efficitur / vel senex profitetur religionem & incidit in morbum inopinatum post professionem is nutriatur in coenobio: & exigatur ab eo quod commode facere potest.

23

⁋ Contra secundam conclusionem ar guitur. Coenobia reformans est multorum causa peccato rum. ergo male agit, consequentia est nota probatur antecedens: quia religiosi nouam regulam suscipere nolentes quaerunt dispensationes / causas fingentes: & vestes exuunt / more sacerdotum non religiosorum viuendo, nonnunquam quod peius est, nemora ingressi transeuntes occidunt.

24

⁋ Respondetur. distin guendo quod reformans sit causa multorum peccatorum, vel per accidens: & sic conceditur. quo modo virtus interdum es causa per accidens superbiae. vel per se: & sic negatur. Adde quod reformatio est causa per se magni bo- ni: quod scilicet reformati religiose & sancte viuant: & placent deum orationibus pro peccatis populi: & ex emplo & verbo populum instituant qui in male viuentibus scandalizatur.

25

⁋ Secundo arguitur. Parisiis vidimus difficile fuisse factu introducere re formationem in conventus praedicatorum & minorum / populo renitente: ergo signum est quod illi quos irreformatos vocant, bene vixerint, & fuerint ita eruditi vt nunc sunt. Respondetur. boni & sapi entes reformationem omnium religiosorum semper quaesiuerunt: caupones autem, pastilliferi / pistores & id genus homines eos ob bonum vtile vel dele ctabile dilexerunt: quibus videbatur molestum eo rum priuari consortio: praeuidebant nanque se non tantum lucri temporalis posse consequi a reformate viuentibus, nec erat populus: sed plebs quae est belua multorum capitum. & isti alios sinistre corrupe runt & totam vrbem in reformatores commouerunt. Secundo non cognouerunt bonitatem futurorum sed putabant eos fore hypocritas: & alios vagae vite probos. scimus tamen eosdem postea dixisse se fuisse falsos. & nunc plus vno die exemplis & mo ribus populus instituitur quam centum antea. In studiis autem multo amplius isti pollent. sed non sola scientia homines extollit. nam aliqui illorum doctissimi euaserunt, sed multo peius saecularibus viuentes literas & sapientiam quaestui exposuerunt: quos literae fecerunt insanire: & arma cotra probos super peditarunt. scientia nanque in corde mali / est ensis in manu furiosi.

26

⁋ Ecce ergo quod religiosorum ali qui non ceciderunt a sua institutione: qui optime patrissant. de quibus dici potest illud Prouerb. x. Filius sapiens laetificat patrem suum. vt Carthu siani: & Caelestini in Francia. Aliqui lapsi sunt in totis coenobiis & prouinciis in magno nuero: quo rum aliqui sunt reformati re & nomine: nullo modo retrocedentes, iam a multis annis: aliqui autem a paucioribus. vtrunque bonum / licet alterum melius. vtrisque autem dicitur illud Matthaei. iii. Poenitentiam agite: appropinquabit enim regnum caelorum. Alii non reformati manserunt, & manent: qui a patrum limitibus longe errantes discesserunt: de quibus di ci potest illud Threnorum quarto. Quo modo obscuratum est aurum: mutatus est color optimus. & egressa est a filia Sion omnis decor eius. Et Esa. i. Aplanta pedis vsque ad verticem capitis non est in eo sanitas. In quibus verificabitur illud Ecclesi. ii. Si poenitentiam non egerimus incidimus in ma nus domini. Quos est difficile reformare: tum ob opes quibus conciliant sibi amicitiam magnatum: tum ob proteruiam & inueteratam malitiam: iuxta illud Hieremiae. xiii. Si mutare potest aethiops pel lem suam / aut pardus varietates suas: & vos poteritis bene facere, cum didiceritis malum.

PrevBack to TopNext

On this page

Quaestio 20